Της ΚΥΡΑΣ ΑΔΑΜ
Η κυβέρνηση του κ. Ερντογάν παίζει την Αθήνα μονότερμα. Τη μια αφήνει ασχολίαστο τουρκικό δημοσίευμα, σύμφωνα με το οποίο στις αρχές του χρόνου στο Ερζερούμ, στην ετήσια σύνοδο των Τούρκων πρέσβεων, θα πάρει μέρος (!) ο Ελληνας πρωθυπουργός. Οι δύο πρωθυπουργοί θα ανακοινώσουν «σχέδιο ειρήνης για το Αιγαίο», σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και τα άλλα προβλήματα.
Από τη Νέα Υόρκη ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Νταβούτογλου έσπευσε προχθές να δηλώσει ότι ήδη «κάνουνε μπίζνες στο Αιγαίο» χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.
Ολα αυτά το λιγότερο που υποδηλούν είναι ότι Αθήνα και Αγκυρα χρησιμοποιούν το Αιγαίο η κάθε μια για την εξυπηρέτηση της πολιτικής της.
Η μείωση της έντασης και η ειρήνη στο Αιγαίο αποτελεί πάγια ελληνική επιδίωξη, με την προϋπόθεση ότι δεν θα παραχωρηθούν κυριαρχικά και οικονομικά ελληνικά δικαιώματα και συμφέροντα.
Παραχώρηση
Ομως, το οποιοδήποτε σχέδιο ή συμφωνία ειρήνης για το Αιγαίο (αν δεν επέλθει προηγούμενη τουρκική αλλαγή πολιτικής) συνεπάγεται εξ ορισμού παραχώρηση, διότι όλα τα συναφή θέματα, από την υφαλοκρηπίδα, την ΑΟΖ, τη ζώνη αλιείας, τον εναέριο χώρο, την περιοχή έρευνας και διάσωσης κ.λπ. έχουν ως βάση και εξαρτώνται από το εύρος των χωρικών υδάτων. Το εύρος των χωρικών υδάτων δεν έχει ακόμα οριοθετηθεί, ενώ παραμένει ενεργό το casus belli για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων μέχρι τα 12 ν.μ.
Και όμως, πίσω από αυτή «τη ρουτίνα» στην αντιμετώπιση του θέματος κρύβονται σημαντικές αλλαγές της τουρκικής πολιτικής που σημειώθηκαν στο παρελθόν και τις οποίες δεν εκμεταλλεύθηκε ποτέ η Αθήνα.
Νόμος του '64
Η Τουρκία το 1964 ψήφισε το νόμο 746/15-5-64 για το εύρος των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Με το νόμο αυτό η Τουρκία αποδεχόταν:
* Την αρχή της μέσης γραμμής, εκεί όπου υπήρχε επικάλυψη ελληνικής και τουρκικής χωρικής θάλασσας (όπως είναι στις ανατολικές ακτές των νήσων Λέσβου, Σάμου, Χίου, Ικαρίας, Καστελόριζου κ.λπ.) και δεν είχε επέλθει προηγουμένως συμφωνία. Η ενέργεια αυτή ήταν λογική και είχε ως βάση τη διεθνή νομιμότητα.
* Την αρχή της αμοιβαιότητας, δηλαδή αν η Ελλάδα επέκτεινε τα χωρικά ύδατά της στα 10 ν.μ. ή 12 ν.μ. το ίδιο θα μπορούσε να κάνει και η Τουρκία, καθώς επίσης και το αντίστροφο.
Η Αθήνα δεν εκμεταλλεύθηκε ποτέ τις διατάξεις του τουρκικού νόμου, θεωρώντας τον προφανώς ως «σίγουρο».
Η τουρκική πολιτική άλλαξε το 1982, με στόχο το σφετερισμό των ελληνικών κυριαρχικών και οικονομικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Ετσι η Τουρκία (από κοινού με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη Βενεζουέλα) όχι μόνον καταψήφισε το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, αλλά βρήκε την ευκαιρία να αλλάξει και το νόμο για τον καθορισμό του εύρους των χωρικών υδάτων, ψηφίζοντας το νόμο 2674/1982.
Ισχύων νόμος
Με τον ισχύοντα νόμο:
* Καταργείται η αρχή της αμοιβαιότητας και ορίζεται ότι για την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων θα λαμβάνονται υπόψη όλες οι ιδιομορφίες στη θάλασσα, καθώς και η αρχή της επιείκειας. Αυτό αναφέρεται σαφώς στα ελληνικά νησιά στο Αν. Αιγαίο. Προκειμένου ακόμα να αιτιολογήσει τις επεκτατικές βλέψεις της κατά της Ελλάδας και να επιβάλει τις θέσεις του τουρκικού νόμου, η Αγκυρα ισχυρίζεται ότι τα ελληνικά νησιά αποτελούν συνέχεια της ηπειρωτικής Τουρκίας.
* Καταργείται η μέση γραμμή τόσο για τα χωρικά ύδατα όσο και για τα θαλάσσια σύνορα και αυτά θα καθορίζονται με την αρχή της επιείκειας και τις ιδιομορφίες της περιοχής. Για παράδειγμα, στην περιοχή της Σάμου, της Χίου, του Καστελόριζου κ.λπ., όπου η απόσταση με την Τουρκία είναι 3 ν.μ., τα χωρικά ύδατα και τα θαλάσσια σύνορα δεν θα είναι 1,5 ν.μ. (μέση γραμμή), αλλά η περιοχή θα ανήκει σύμφωνα με τον τουρκικό νόμο στην Τουρκία, διότι εκεί υπάρχουν ιδιομορφίες, αφού η Τουρκία ισχυρίζεται ότι τα νησιά αυτά αποτελούν προέκταση και συνέχεια της ηπειρωτικής Τουρκίας...
Σύμφωνα με το νόμο, το υπουργικό συμβούλιο της Τουρκίας είναι αυτό που θα καθορίζει τις γραμμές βάσης, δηλαδή την περιοχή από την οποία μετρώνται (αρχίζουν) τα χωρικά ύδατα. Ετσι στην περιοχή του κόλπου της Σμύρνης, στα Στενά κ.λπ., η Τουρκία μπορεί να ορίσει γραμμή βάσης 60 ν.μ. και τα τουρκικά χωρικά ύδατα να φτάσουν μέχρι... τη Θάσο.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις γνωρίζουν πολύ καλά το θέμα από το 1982, όταν εκφράστηκαν εγγράφως και επισήμως οι σφοδρές ανησυχίες για τον τουρκικό νόμο και ετέθησαν και υπόψη τού τότε πρωθυπουργού, χωρίς όμως να υπάρξει συνέχεια.
Είναι ενδεικτικό το απόρρητο έγγραφο του τότε Α/ΓΕΑ Ν. Κουρή προς τον πρωθυπουργό Α. Παπανδρέου, αλλά και το τηλεγράφημα της ίδιας περιόδου από την πρεσβεία της Αγκυρας που γνωστοποιεί τον τουρκικό νόμο. * http://www.enet.gr
Geopolitical Research Institute(GRI)/Εταιρεία Γεωπολιτικών Ερευνών(ΕΓΕ)
Σάββατο 18 Δεκεμβρίου 2010
Ανταγωνιστικοί αγωγοί φυσικού αερίου
Της ΝΕΦΕΛΗΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΥ
Εναλλακτικούς «δρόμους» για την προμήθεια φυσικού αερίου, ώστε να καλύψει τις διαρκώς αυξανόμενες ενεργειακές της ανάγκες αναζητά η Ευρώπη, η οποία, παράλληλα, επιδιώκει μακροπρόθεσμα να αποδεσμευτεί από τους ενεργειακούς πόρους της Ρωσίας.
Ωστόσο, το κόστος κατασκευής και λειτουργίας των αγωγών αυτών είναι ιδιαίτερα υψηλό, με συνέπεια να εκφράζονται φόβοι ότι το φυσικό αέριο θα καταλήγει ακριβό στον Ευρωπαίο καταναλωτή.
Την ίδια στιγμή όμως το μέλλον των αγωγών απειλείται αφ' ενός από την έμφαση που δίνεται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG -το υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι φυσικό αέριο που έχει μετατραπεί προσωρινά σε υγρή μορφή για τη διευκόλυνση της αποθήκευσης ή της μεταφοράς του με πλοία), αφ' ετέρου από τη νέα ενεργειακή τεχνολογία που έχουν αναπτύξει η ΗΠΑ και η Κίνα, για την παραγωγή φυσικού αερίου από σχιστολιθικό άργιλο.
Πάντως, στο πεδίο του ανταγωνισμού για τους εναλλακτικούς δρόμους του φυσικού αερίου διαγκωνίζονται έξι αγωγοί για το ποιος θα αξιοποιήσει τον νότιο διάδρομο ή τον «νέο δρόμο του μεταξιού», προμηθεύοντας τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης με φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή.
Οι πιο γνωστοί από τους αγωγούς είναι ο Nabucco αλλά και ο, «ανταγωνιστικός» προς αυτόν, ρωσικός South Stream.
Οι αγωγοί ΤΑΡ, ITGI και AGRI, αν και λιγότερο φιλόδοξα σχέδια, έχουν τη «δύναμη» να τους «απειλήσουν».
Ενας μικρότερος αγωγός, ο White Stream -πρωτοβουλία της Ουκρανίας- θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ικανό αντίπαλο, καθώς στοχεύει στη μεταφορά φυσικού αερίου από τον Καύκασο, μέσω της Γεωργίας και της Ουκρανίας, στη Ρουμανία.
Η πολιτική διάσταση
Η ρωσο-ουκρανική διαμάχη το 2006 και στη συνέχεια το 2009 λειτούργησε υπέρ της αναβίωσης του ενδιαφέροντος για τους αγωγούς North Stream και South Stream, αν και η Ευρώπη αναγνωρίζει τους κινδύνους από την εξάρτησή της από τη Ρωσία. Η Μόσχα, από την πλευρά της, θέτει σε εφαρμογή το δικό της πρόγραμμα για τη διαφοροποίηση των οδών μεταφοράς του ρωσικού φυσικού αερίου, ανακοινώνοντας ότι οι ποσότητες φυσικού αερίου για τον αγωγό South Stream είναι εγγυημένες.
Η επιλογή των χωρών κατά τη χάραξη των αγωγών δεν είναι διόλου τυχαία.
Η παράκαμψη της Ουκρανίας, στην περίπτωση του αγωγού South Stream αποτελεί πολιτική επιλογή της Ρωσίας, όπως και του αγωγού AGRI, ο οποίος παρακάμπτει την Τουρκία και την Ουκρανία.
Ολοι οι υπό κατασκευήν αγωγοί σε κάποιο σημείο συναντούν και ενσωματώνονται στο ήδη υπάρχον δίκτυο. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι διαδρομές συμπίπτουν απόλυτα.
Το στοιχείο το οποίο ουσιαστικά διαφοροποιεί τον κάθε αγωγό είναι η πηγή τροφοδοσίας του.
Οι χώρες, οι οποίες θα αναλάβουν την τροφοδοσία των αγωγών αυτών, είναι εκείνες που «κρατούν» στα χέρια τους και την «τύχη» του καθενός.
Πηγές
Η Ευρώπη φαίνεται να προτιμά το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Ιράκ. Στην πράξη, όμως, όλοι οι ευρωπαϊκοί αγωγοί που θα αποτελέσουν τον νότιο διάδρομο θα στηρίζονται στο Αζερμπαϊτζάν, τουλάχιστον στην αρχή.
Τι θα συμβεί όμως εάν το Μπακού αποφασίσει να πουλήσει τα αποθέματά του σε φυσικό αέριο στη Ρωσία;
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, μόνο τρεις χώρες θα είναι σε θέση στο μέλλον να εξασφαλίσουν τις ποσότητες που θα χρειάζεται η Ευρώπη: η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ.
Σύμφωνα με τη μελέτη της αμερικανικής Energy Information Administration (International Energy Outlook 2010) τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου τα διαθέτει η Ρωσία (το 25,4% των παγκόσμιων αποθεμάτων, ήτοι 1,680 τρισ. κ.μ.), το Ιράν (15,8%, ήτοι 1,046 τρισ. κ.μ.), το Κατάρ (13,6%, ήτοι 899 τρισ. κ.μ.), το Τουρκμενιστάν (4%, ήτοι 265 τρισ. κ.μ.) και η Σαουδική Αραβία (4%, ήτοι 265 τρισ. κ.μ.).
Το Αζερμπαϊτζάν δεν συμπεριλαμβάνεται στις 20 πρώτες χώρες με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου.
Στο μέλλον, ωστόσο, η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί, λόγω του κοιτάσματος Shah Deniz, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, είναι ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στον κόσμο. Σύμφωνα με μελέτη της ΒΡ, το κοίτασμα μπορεί να αποδώσει έως και 15 τρισ. κ.μ. φυσικού αερίου το χρόνο. * http://www.enet.gr
Εναλλακτικούς «δρόμους» για την προμήθεια φυσικού αερίου, ώστε να καλύψει τις διαρκώς αυξανόμενες ενεργειακές της ανάγκες αναζητά η Ευρώπη, η οποία, παράλληλα, επιδιώκει μακροπρόθεσμα να αποδεσμευτεί από τους ενεργειακούς πόρους της Ρωσίας.
Ωστόσο, το κόστος κατασκευής και λειτουργίας των αγωγών αυτών είναι ιδιαίτερα υψηλό, με συνέπεια να εκφράζονται φόβοι ότι το φυσικό αέριο θα καταλήγει ακριβό στον Ευρωπαίο καταναλωτή.
Την ίδια στιγμή όμως το μέλλον των αγωγών απειλείται αφ' ενός από την έμφαση που δίνεται στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG -το υγροποιημένο φυσικό αέριο είναι φυσικό αέριο που έχει μετατραπεί προσωρινά σε υγρή μορφή για τη διευκόλυνση της αποθήκευσης ή της μεταφοράς του με πλοία), αφ' ετέρου από τη νέα ενεργειακή τεχνολογία που έχουν αναπτύξει η ΗΠΑ και η Κίνα, για την παραγωγή φυσικού αερίου από σχιστολιθικό άργιλο.
Πάντως, στο πεδίο του ανταγωνισμού για τους εναλλακτικούς δρόμους του φυσικού αερίου διαγκωνίζονται έξι αγωγοί για το ποιος θα αξιοποιήσει τον νότιο διάδρομο ή τον «νέο δρόμο του μεταξιού», προμηθεύοντας τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης με φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή.
Οι πιο γνωστοί από τους αγωγούς είναι ο Nabucco αλλά και ο, «ανταγωνιστικός» προς αυτόν, ρωσικός South Stream.
Οι αγωγοί ΤΑΡ, ITGI και AGRI, αν και λιγότερο φιλόδοξα σχέδια, έχουν τη «δύναμη» να τους «απειλήσουν».
Ενας μικρότερος αγωγός, ο White Stream -πρωτοβουλία της Ουκρανίας- θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ικανό αντίπαλο, καθώς στοχεύει στη μεταφορά φυσικού αερίου από τον Καύκασο, μέσω της Γεωργίας και της Ουκρανίας, στη Ρουμανία.
Η πολιτική διάσταση
Η ρωσο-ουκρανική διαμάχη το 2006 και στη συνέχεια το 2009 λειτούργησε υπέρ της αναβίωσης του ενδιαφέροντος για τους αγωγούς North Stream και South Stream, αν και η Ευρώπη αναγνωρίζει τους κινδύνους από την εξάρτησή της από τη Ρωσία. Η Μόσχα, από την πλευρά της, θέτει σε εφαρμογή το δικό της πρόγραμμα για τη διαφοροποίηση των οδών μεταφοράς του ρωσικού φυσικού αερίου, ανακοινώνοντας ότι οι ποσότητες φυσικού αερίου για τον αγωγό South Stream είναι εγγυημένες.
Η επιλογή των χωρών κατά τη χάραξη των αγωγών δεν είναι διόλου τυχαία.
Η παράκαμψη της Ουκρανίας, στην περίπτωση του αγωγού South Stream αποτελεί πολιτική επιλογή της Ρωσίας, όπως και του αγωγού AGRI, ο οποίος παρακάμπτει την Τουρκία και την Ουκρανία.
Ολοι οι υπό κατασκευήν αγωγοί σε κάποιο σημείο συναντούν και ενσωματώνονται στο ήδη υπάρχον δίκτυο. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι διαδρομές συμπίπτουν απόλυτα.
Το στοιχείο το οποίο ουσιαστικά διαφοροποιεί τον κάθε αγωγό είναι η πηγή τροφοδοσίας του.
Οι χώρες, οι οποίες θα αναλάβουν την τροφοδοσία των αγωγών αυτών, είναι εκείνες που «κρατούν» στα χέρια τους και την «τύχη» του καθενός.
Πηγές
Η Ευρώπη φαίνεται να προτιμά το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και το Ιράκ. Στην πράξη, όμως, όλοι οι ευρωπαϊκοί αγωγοί που θα αποτελέσουν τον νότιο διάδρομο θα στηρίζονται στο Αζερμπαϊτζάν, τουλάχιστον στην αρχή.
Τι θα συμβεί όμως εάν το Μπακού αποφασίσει να πουλήσει τα αποθέματά του σε φυσικό αέριο στη Ρωσία;
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, μόνο τρεις χώρες θα είναι σε θέση στο μέλλον να εξασφαλίσουν τις ποσότητες που θα χρειάζεται η Ευρώπη: η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ.
Σύμφωνα με τη μελέτη της αμερικανικής Energy Information Administration (International Energy Outlook 2010) τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου τα διαθέτει η Ρωσία (το 25,4% των παγκόσμιων αποθεμάτων, ήτοι 1,680 τρισ. κ.μ.), το Ιράν (15,8%, ήτοι 1,046 τρισ. κ.μ.), το Κατάρ (13,6%, ήτοι 899 τρισ. κ.μ.), το Τουρκμενιστάν (4%, ήτοι 265 τρισ. κ.μ.) και η Σαουδική Αραβία (4%, ήτοι 265 τρισ. κ.μ.).
Το Αζερμπαϊτζάν δεν συμπεριλαμβάνεται στις 20 πρώτες χώρες με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου.
Στο μέλλον, ωστόσο, η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί, λόγω του κοιτάσματος Shah Deniz, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, είναι ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στον κόσμο. Σύμφωνα με μελέτη της ΒΡ, το κοίτασμα μπορεί να αποδώσει έως και 15 τρισ. κ.μ. φυσικού αερίου το χρόνο. * http://www.enet.gr
Diplomacy: Putting out the fire?
Photo by: Creative Commons Diplomacy: Putting out the fire?
By GALLIA LINDENSTRAUSS
12/18/2010 08:58
Both Israel and Turkey apparently want to improve ties, but the new signs of goodwill may not be enough to heal a breach. Israel viewed Turkey’s dispatch of fire-fighting planes to help put out the enormous forest fire on Mount Carmel very positively. It brought about the first significant breakthrough toward mending the broken relations since flotilla affair this past May. The forced takeover of the Turkish Mavi Marmara led to a freeze in relations that were already tense, partly the result of Turkey’s response to Operation Cast Lead. The positive dynamics created by Turkish aid reflect a certain desire on the part of both states to resolve the crisis, though it is uncertain if this is enough to clear the hurdles on the way to a significant improvement of relations.
It seems that since the flotilla episode, Turkey and Israel have been engaged in a zero sum game. Turkey has demanded an apology and compensation for the victims of the Marmara’s forced takeover; Israel has refused, claiming that the flotilla was a planned, violent provocation and that no other army in the world would act differently under similar circumstances. Israeli public opinion has overwhelmingly opposed an apology, which is seen as surrendering to the Turks.
However, from the Turkish perspective, if the Turks accepted Israel’s expressions of regret made immediately after the flotilla, it would seem as if Turkey were conceding its repeated public demands for an apology and compensation. To these conditions is the additional demand for a full removal of the blockade on the Gaza Strip, and steps to ease the blockade have apparently not been deemed sufficient.
The fact that Israel and Turkey have come to the point of being caught in a zero sum game is in stark contradiction to the principles currently guiding Turkey’s foreign policy. According to the “zero problems” approach initiated by Foreign Minister Ahmet Davutoglu, Turkey must make serious efforts to resolve the problems it has with its neighbors and even strive for maximum cooperation with them.
This policy has led to closer relations with Syria and Iran, as well as attempts to mend relations with Armenia.
The irony, of course, is that there were barely any problems with Israel, but that the zero problems policy is precisely one of the elements that generated the worst crisis in the history of their relations. The closer ties between Turkey and Iran and Turkey and Syria, as well as Prime Minister Recep Tayyip Erdogan’s harsh statements about Israeli policy, have led to the assessment that Turkey is prepared to sacrifice its relations with Israel to improve its relations with its other neighbors.
While Erdogan has become highly popular among Palestinians and in overall Arab public opinion as the result of his image as a staunch opponent to Israel, there have also been costs to the policy. First and foremost, it has bolstered the claim that unlike in the Cold War era when Turkey was firmly Western, today it is looking eastward. Erdogan’s harsh anti-Israel statements have strengthened suspicions against Turkey both in the US and the European Union. Moreover, Turkey, which aspires to increase its influence in the Middle East and continue to serve as a mediator in a number of regional conflicts, cannot afford to be in a position in which it has no direct positive channels of communication with Israel.
FROM ISRAEL’S perspective and despite its dissatisfaction with some of Turkey’s actions, escalation makes it more difficult to cope with its existential threats, especially those coming from Iran. When Turkey, while trying to mediate between Iran and the West about the nuclear issue, protested what it deemed Western hypocrisy in demanding a nuclear-free Iran without addressing Israel’s nuclear weapons, this made the struggle over world public opinion on Iran all the more difficult.
The fact that Iran is using Turkey to overcome some of the damage inflicted by the international sanctions against it undercuts the effectiveness of the sanctions to obstruct the Iranian nuclear effort. Moreover, Israel will not benefit from an attempt to push Turkey further into a situation where it is identified with the radical axis in the Middle East.
Some in Israel are hoping for a change in government following Turkey’s parliamentary elections, apparently scheduled for June, and therefore they worry that a concession regarding the flotilla would be understood as a victory for Erdogan. In actuality, his political standing is firm even without scoring points on the Israeli issue.
To a certain extent, both Turkey and Israel are interested in improving relations, but the fact that Turkish citizens were killed by IDF fire is something that will greatly affect any future relations. The issue of the apology and compensation, also complex from a legal point of view, may be partially resolved at the government level, but will continue to figure prominently in the media and public opinion in both countries.
In addition, the implications of such an apology and compensation exceed Israel- Turkey relations. Those who oppose a thaw in relations will continue the zero sum game discourse and present the concessions made by their side as obsequiousness. Should a thaw in relations occur, both countries will have to make a serious effort to stress their common interests, such as the fact that, in principle, they are partners in the war against terrorism.
Even if a solution is found soon for the flotilla-related crisis, it will be a long time before relations are fully mended. It is doubtful that Turkey will want to renew security relations, and it is equally doubtful that Israel will want to cooperate on security issues in light of Turkey’s growing closeness with Syria, Iran and Hamas.
More time will have to pass before Israeli tourists feel comfortable vacationing in Turkey again. In terms of economic relations, a significant part of the dealings between Israeli and Turkish companies has continued undeterred by the political crisis.
Presumably, however, there could be a change in relations at the level of academic and civil society cooperation, which were damaged by the crisis.
The writer is a research fellow at the Institute for National Security Studies.
By GALLIA LINDENSTRAUSS
12/18/2010 08:58
Both Israel and Turkey apparently want to improve ties, but the new signs of goodwill may not be enough to heal a breach. Israel viewed Turkey’s dispatch of fire-fighting planes to help put out the enormous forest fire on Mount Carmel very positively. It brought about the first significant breakthrough toward mending the broken relations since flotilla affair this past May. The forced takeover of the Turkish Mavi Marmara led to a freeze in relations that were already tense, partly the result of Turkey’s response to Operation Cast Lead. The positive dynamics created by Turkish aid reflect a certain desire on the part of both states to resolve the crisis, though it is uncertain if this is enough to clear the hurdles on the way to a significant improvement of relations.
It seems that since the flotilla episode, Turkey and Israel have been engaged in a zero sum game. Turkey has demanded an apology and compensation for the victims of the Marmara’s forced takeover; Israel has refused, claiming that the flotilla was a planned, violent provocation and that no other army in the world would act differently under similar circumstances. Israeli public opinion has overwhelmingly opposed an apology, which is seen as surrendering to the Turks.
However, from the Turkish perspective, if the Turks accepted Israel’s expressions of regret made immediately after the flotilla, it would seem as if Turkey were conceding its repeated public demands for an apology and compensation. To these conditions is the additional demand for a full removal of the blockade on the Gaza Strip, and steps to ease the blockade have apparently not been deemed sufficient.
The fact that Israel and Turkey have come to the point of being caught in a zero sum game is in stark contradiction to the principles currently guiding Turkey’s foreign policy. According to the “zero problems” approach initiated by Foreign Minister Ahmet Davutoglu, Turkey must make serious efforts to resolve the problems it has with its neighbors and even strive for maximum cooperation with them.
This policy has led to closer relations with Syria and Iran, as well as attempts to mend relations with Armenia.
The irony, of course, is that there were barely any problems with Israel, but that the zero problems policy is precisely one of the elements that generated the worst crisis in the history of their relations. The closer ties between Turkey and Iran and Turkey and Syria, as well as Prime Minister Recep Tayyip Erdogan’s harsh statements about Israeli policy, have led to the assessment that Turkey is prepared to sacrifice its relations with Israel to improve its relations with its other neighbors.
While Erdogan has become highly popular among Palestinians and in overall Arab public opinion as the result of his image as a staunch opponent to Israel, there have also been costs to the policy. First and foremost, it has bolstered the claim that unlike in the Cold War era when Turkey was firmly Western, today it is looking eastward. Erdogan’s harsh anti-Israel statements have strengthened suspicions against Turkey both in the US and the European Union. Moreover, Turkey, which aspires to increase its influence in the Middle East and continue to serve as a mediator in a number of regional conflicts, cannot afford to be in a position in which it has no direct positive channels of communication with Israel.
FROM ISRAEL’S perspective and despite its dissatisfaction with some of Turkey’s actions, escalation makes it more difficult to cope with its existential threats, especially those coming from Iran. When Turkey, while trying to mediate between Iran and the West about the nuclear issue, protested what it deemed Western hypocrisy in demanding a nuclear-free Iran without addressing Israel’s nuclear weapons, this made the struggle over world public opinion on Iran all the more difficult.
The fact that Iran is using Turkey to overcome some of the damage inflicted by the international sanctions against it undercuts the effectiveness of the sanctions to obstruct the Iranian nuclear effort. Moreover, Israel will not benefit from an attempt to push Turkey further into a situation where it is identified with the radical axis in the Middle East.
Some in Israel are hoping for a change in government following Turkey’s parliamentary elections, apparently scheduled for June, and therefore they worry that a concession regarding the flotilla would be understood as a victory for Erdogan. In actuality, his political standing is firm even without scoring points on the Israeli issue.
To a certain extent, both Turkey and Israel are interested in improving relations, but the fact that Turkish citizens were killed by IDF fire is something that will greatly affect any future relations. The issue of the apology and compensation, also complex from a legal point of view, may be partially resolved at the government level, but will continue to figure prominently in the media and public opinion in both countries.
In addition, the implications of such an apology and compensation exceed Israel- Turkey relations. Those who oppose a thaw in relations will continue the zero sum game discourse and present the concessions made by their side as obsequiousness. Should a thaw in relations occur, both countries will have to make a serious effort to stress their common interests, such as the fact that, in principle, they are partners in the war against terrorism.
Even if a solution is found soon for the flotilla-related crisis, it will be a long time before relations are fully mended. It is doubtful that Turkey will want to renew security relations, and it is equally doubtful that Israel will want to cooperate on security issues in light of Turkey’s growing closeness with Syria, Iran and Hamas.
More time will have to pass before Israeli tourists feel comfortable vacationing in Turkey again. In terms of economic relations, a significant part of the dealings between Israeli and Turkish companies has continued undeterred by the political crisis.
Presumably, however, there could be a change in relations at the level of academic and civil society cooperation, which were damaged by the crisis.
The writer is a research fellow at the Institute for National Security Studies.
Energy and Infrastructure Forecast for Turkey in 2011
Haluk Direskeneli
Energy analyst
In this op-ed, I aim to make forecast in our local energy markets in the New Year 2011. As you know, economy and business are governed by expectations. Market expectations are important in the economic forecasts as well as investments. At this time, there are many economic forecasts made by the newspaper columnists however as we all see there are almost none in energy markets. So within my capacity, I tried to outline a draft forecast albeit maybe somewhat irrational/ unfair for the New Year. Here are my predictions and expectations for the New Year 2011;
1. As year ends, experienced senior GMs of public enterprises will be promoted to upper consultancy posts, and then transferred to upper posts of private enterprise boards. New arrivals to those vacated posts will consume the remaining time rest of the year to get education necessary for the new posts they got; hence they will not take any initiative.
2. World Bank and IMF delegations will have more visits to our Energy Ministry, Energy Regulatory Board, State Planning Organization, and Business Associations. Smiling faces will appear in the local media.
3. Ministry of Energy will be looking for new projects to follow without considering that any initiative in energy sector gets its response in 10 year time in future. We all know that there is no fast solution.
4. Newspaper columnists will continue to write ridiculous articles on energy business and continue to make confusions in Volt/Watt, MWe/ MegaByte.
5. Electrical Energy Market Law Nr. 4628 will be changed again. Some Clauses will be deleted. Some new Clauses will be inserted before general elections in July 2011.
6. Akkuyu Nuclear Power plant contract which was a sort of I did it my way scheme is signed with the Russians between government to government agreements. Ground breaking ceremony at site will be held soon.
7. Location search for new nuclear power plants will be moved from hot waters of Mediterranean to Black Sea coast. New options will emerge in Igneada and Hopa since their local reactions would be expected less.
8. Nuclear technology education in Hacettepe and Istanbul Technical University will lead the national curriculum with their new MSc and PhD programs. METU will stay behind and continue to say "This subject is not on our agenda".
9. Local investors have initiated to build new thermal power plants (2x(2x660) MWe) in Amasra firing "indigenous coal" where we all know that there is no sufficient amount of local coal to run the power plants in the long term. They will soon try to switch to imported coal option. People and NGOs of Amasra reacted to thermal power plants in 2010. Amasra CED is cancelled. Project is later moved to Filyos valley which is 25 km towards west.
10. Natural Gas bill will be completed. Pipeline public company will extend a portion of the contract. Termination of the public natural gas monopoly and market dominance is long-term wishful thinking.
11. Black Sea offshore drilling is initiated. At least once every month, we shall read "Large quantities of Gas/Petrol found, sufficient for local consumption" in the news media.
12. Those who know and those who do not know, those who are capable and not capable, will all apply to get investment license to construct new imported coal firing thermal power plants on the shores of Iskenderun Bay. Public will react to such excessive crowd with unconventional opposition methods. Unconventional egg throwing will be nasty, sad but common reaction nowadays.
13. People and NGOs of Iskenderun, Payas, Dortyol counties will stand up for serious environmental concerns on new excessive number of imported coal firing thermal power plants. Other than environmental concerns, local people will feel that they have all the legal rights to block through local courts since there will be neither participation of local employment nor any local engineering in the new investments.
14. In early 2011, Iran will again cut-off the Natural Gas flow again due to excessive needs of her own domestic market for at least 1-month. Russians will increase capacity in the Blue Stream for a premium as usual.
15. HEPP investments and dam construction actives will be increased on the small beautiful creeks on the highlands of Eastern Black Sea coast. Our high tempered Black Sea coast citizens will not be so pleased with the outcome.
16. Our local NGO Do not touch my Creek will have rise in public appearance with unconventional opposition/ reaction procedures.
17. Local TV programs will be increased over the Ilisu Dam. All these programs will have Tigris pasture image in the background accompanied with the sheep and pathetic background music. Everyone will memorize these photographs of sheep and the ruins.
18. Afsin Elbistan A power plant Units 3-4 rehabilitation will be tendered. There will be not sufficient participation and in the end it will be cancelled again. Tender for new Afsin Elbistan C-E units will be released. Due to excessive financial risks not bankable, participation will be limited and the tender will be cancelled again because of high prices.
19. Rapid privatization could be realized. Soma/ CAN/ Hamidabad/ SeyitOmer local lignite/ coal fired thermal power plants will be sold / privatized.
20. Ladies of Straw Mountain will react to wind power plants in their Samandag region. No one will listen to them. EIA report will not be needed. There will be no land, slope, hill left without wind towers.
21. Wind power plant investments in Cesme Peninsula will continue till the end of this year. Energy Transmission problems will be of high concern.
22. Local production of Wind power plants will continue. JV news will increase, for the smallest power generation not less than 3 MW, Prototypes will be displayed with public inaugurations.
23. Yenikoy / Kangal TPP rehabilitations will be completed. Foreign OEM companies, who got contracts without competitive tendering, will have good earnings compared to the work that they spent. "Black Coal / Black Energy" court investigations/ prosecutions may start.
24. Antalya 1150 MWe CCPP is in operation. Feasibilities for additional 2600 MWe will be initiated. Since the plant cooling system will consume huge amount of drinking water, there will be extreme water shortage in the region in summer time. Investment expansion is foreseen to triple the capacity. People of the province will understand the seriousness of the situation soon.
25. New 900 MW CCPP is completed in Bandirma. Preliminary design works for the new gas fired 1000 MWe additional capacity second plant is initiated. Bandirma will have domestic / foreign investor invasion for TPP, CPP, RES, HES, GES investments, and agricultural land will be narrowed.
26. Local companies that sell their capital equity shares to foreigners will face excessive / unnecessary expenditures in foreign engineering/ foreign equipment. Foreign partners will purchase only from their own home countries with expensive OEM costs. Ultimately, because of excessive unnecessary costs, locals will feel the need reconsideration of the contracts with their JV foreign partners.
27. The set up for new thermal power plants in unexploited local coal regions in auctions will result in a kind of absence. Only Adana Tufanbeyli 450 MWe TPP is contracted. The search for new solutions on this issue will be in the agenda again in the second half of the year.
28. CCPP investments will continue in Samsun province based on Natural gas firing due to Blue Stream. However Energy transmission will have overcapacity difficulties. Since Each and every incentive/ every good intention are abused with extreme care, therefore political power is expected to be reluctant to issue incentives to renewable energy.
29. Solar thermal power plants will appear in inland Anatolia i.e. Konya Plato where agriculture is not so profitable. Local production means will be investigated. In the end, solar panels from China will dominate the local market since they are cheaper than those that manufactured in local industrial zones.
30. De-grading due to excessive wear and tear in Chinese made local thermal power plants will emerge. Early rehabilitation requirements will start. Cheap Chinese companies will get rehab and long-term operation contracts in the local market. Local unemployment will get increased. There will be difficulties in upcoming general election polls.
31. Distribution Privatizations is now almost complete in 2010. Almost all public distribution systems are privatized. Privatization Price is pass-through cost item to retail consumers.
32. Ministry of Environment will approve incoming EIA applications with little worry over local NGO reactions or any scrutiny to the environmental hazards of the new investments due to ever increasing concern over upcoming energy shortage. However upcoming General elections may require policy change.
33. Local energy markets regulatory agency will continue to release licenses to those who know or dont know the technology, those who have financial capability or those who do not have, but to all those who complete the necessary forms.
34. Agency will ask unreasonable number of more new staff due to ever getting work load. Market scrutiny/auditing will be tendered to private / foreign audit companies.
35. Public Agency will start to complain that the new building is too small for ever increasing staff. They will investigate new land purchase in Golbası County to move.
36. Medium age of Board members will be much more reduced in Public Agencies. New university graduates will be assigned as Board members, provided that they have taken top grades in Thermodynamics.
37. Investors will have investment licenses all expired soon. Renewable energy entrepreneurs will not be able to sell their licenses. The negotiation traffic will get increased in the halls of the Agency.
38. Since Ministry of Environment accepts all incoming EIA applications without serious scrutiny, local NGO reactions and court applications/ and unconventional opposition methods will be alarmingly increased.
39. Anyhow upcoming General elections may require all new energy policy changes.
Source : Turkish Weekly
Energy analyst
In this op-ed, I aim to make forecast in our local energy markets in the New Year 2011. As you know, economy and business are governed by expectations. Market expectations are important in the economic forecasts as well as investments. At this time, there are many economic forecasts made by the newspaper columnists however as we all see there are almost none in energy markets. So within my capacity, I tried to outline a draft forecast albeit maybe somewhat irrational/ unfair for the New Year. Here are my predictions and expectations for the New Year 2011;
1. As year ends, experienced senior GMs of public enterprises will be promoted to upper consultancy posts, and then transferred to upper posts of private enterprise boards. New arrivals to those vacated posts will consume the remaining time rest of the year to get education necessary for the new posts they got; hence they will not take any initiative.
2. World Bank and IMF delegations will have more visits to our Energy Ministry, Energy Regulatory Board, State Planning Organization, and Business Associations. Smiling faces will appear in the local media.
3. Ministry of Energy will be looking for new projects to follow without considering that any initiative in energy sector gets its response in 10 year time in future. We all know that there is no fast solution.
4. Newspaper columnists will continue to write ridiculous articles on energy business and continue to make confusions in Volt/Watt, MWe/ MegaByte.
5. Electrical Energy Market Law Nr. 4628 will be changed again. Some Clauses will be deleted. Some new Clauses will be inserted before general elections in July 2011.
6. Akkuyu Nuclear Power plant contract which was a sort of I did it my way scheme is signed with the Russians between government to government agreements. Ground breaking ceremony at site will be held soon.
7. Location search for new nuclear power plants will be moved from hot waters of Mediterranean to Black Sea coast. New options will emerge in Igneada and Hopa since their local reactions would be expected less.
8. Nuclear technology education in Hacettepe and Istanbul Technical University will lead the national curriculum with their new MSc and PhD programs. METU will stay behind and continue to say "This subject is not on our agenda".
9. Local investors have initiated to build new thermal power plants (2x(2x660) MWe) in Amasra firing "indigenous coal" where we all know that there is no sufficient amount of local coal to run the power plants in the long term. They will soon try to switch to imported coal option. People and NGOs of Amasra reacted to thermal power plants in 2010. Amasra CED is cancelled. Project is later moved to Filyos valley which is 25 km towards west.
10. Natural Gas bill will be completed. Pipeline public company will extend a portion of the contract. Termination of the public natural gas monopoly and market dominance is long-term wishful thinking.
11. Black Sea offshore drilling is initiated. At least once every month, we shall read "Large quantities of Gas/Petrol found, sufficient for local consumption" in the news media.
12. Those who know and those who do not know, those who are capable and not capable, will all apply to get investment license to construct new imported coal firing thermal power plants on the shores of Iskenderun Bay. Public will react to such excessive crowd with unconventional opposition methods. Unconventional egg throwing will be nasty, sad but common reaction nowadays.
13. People and NGOs of Iskenderun, Payas, Dortyol counties will stand up for serious environmental concerns on new excessive number of imported coal firing thermal power plants. Other than environmental concerns, local people will feel that they have all the legal rights to block through local courts since there will be neither participation of local employment nor any local engineering in the new investments.
14. In early 2011, Iran will again cut-off the Natural Gas flow again due to excessive needs of her own domestic market for at least 1-month. Russians will increase capacity in the Blue Stream for a premium as usual.
15. HEPP investments and dam construction actives will be increased on the small beautiful creeks on the highlands of Eastern Black Sea coast. Our high tempered Black Sea coast citizens will not be so pleased with the outcome.
16. Our local NGO Do not touch my Creek will have rise in public appearance with unconventional opposition/ reaction procedures.
17. Local TV programs will be increased over the Ilisu Dam. All these programs will have Tigris pasture image in the background accompanied with the sheep and pathetic background music. Everyone will memorize these photographs of sheep and the ruins.
18. Afsin Elbistan A power plant Units 3-4 rehabilitation will be tendered. There will be not sufficient participation and in the end it will be cancelled again. Tender for new Afsin Elbistan C-E units will be released. Due to excessive financial risks not bankable, participation will be limited and the tender will be cancelled again because of high prices.
19. Rapid privatization could be realized. Soma/ CAN/ Hamidabad/ SeyitOmer local lignite/ coal fired thermal power plants will be sold / privatized.
20. Ladies of Straw Mountain will react to wind power plants in their Samandag region. No one will listen to them. EIA report will not be needed. There will be no land, slope, hill left without wind towers.
21. Wind power plant investments in Cesme Peninsula will continue till the end of this year. Energy Transmission problems will be of high concern.
22. Local production of Wind power plants will continue. JV news will increase, for the smallest power generation not less than 3 MW, Prototypes will be displayed with public inaugurations.
23. Yenikoy / Kangal TPP rehabilitations will be completed. Foreign OEM companies, who got contracts without competitive tendering, will have good earnings compared to the work that they spent. "Black Coal / Black Energy" court investigations/ prosecutions may start.
24. Antalya 1150 MWe CCPP is in operation. Feasibilities for additional 2600 MWe will be initiated. Since the plant cooling system will consume huge amount of drinking water, there will be extreme water shortage in the region in summer time. Investment expansion is foreseen to triple the capacity. People of the province will understand the seriousness of the situation soon.
25. New 900 MW CCPP is completed in Bandirma. Preliminary design works for the new gas fired 1000 MWe additional capacity second plant is initiated. Bandirma will have domestic / foreign investor invasion for TPP, CPP, RES, HES, GES investments, and agricultural land will be narrowed.
26. Local companies that sell their capital equity shares to foreigners will face excessive / unnecessary expenditures in foreign engineering/ foreign equipment. Foreign partners will purchase only from their own home countries with expensive OEM costs. Ultimately, because of excessive unnecessary costs, locals will feel the need reconsideration of the contracts with their JV foreign partners.
27. The set up for new thermal power plants in unexploited local coal regions in auctions will result in a kind of absence. Only Adana Tufanbeyli 450 MWe TPP is contracted. The search for new solutions on this issue will be in the agenda again in the second half of the year.
28. CCPP investments will continue in Samsun province based on Natural gas firing due to Blue Stream. However Energy transmission will have overcapacity difficulties. Since Each and every incentive/ every good intention are abused with extreme care, therefore political power is expected to be reluctant to issue incentives to renewable energy.
29. Solar thermal power plants will appear in inland Anatolia i.e. Konya Plato where agriculture is not so profitable. Local production means will be investigated. In the end, solar panels from China will dominate the local market since they are cheaper than those that manufactured in local industrial zones.
30. De-grading due to excessive wear and tear in Chinese made local thermal power plants will emerge. Early rehabilitation requirements will start. Cheap Chinese companies will get rehab and long-term operation contracts in the local market. Local unemployment will get increased. There will be difficulties in upcoming general election polls.
31. Distribution Privatizations is now almost complete in 2010. Almost all public distribution systems are privatized. Privatization Price is pass-through cost item to retail consumers.
32. Ministry of Environment will approve incoming EIA applications with little worry over local NGO reactions or any scrutiny to the environmental hazards of the new investments due to ever increasing concern over upcoming energy shortage. However upcoming General elections may require policy change.
33. Local energy markets regulatory agency will continue to release licenses to those who know or dont know the technology, those who have financial capability or those who do not have, but to all those who complete the necessary forms.
34. Agency will ask unreasonable number of more new staff due to ever getting work load. Market scrutiny/auditing will be tendered to private / foreign audit companies.
35. Public Agency will start to complain that the new building is too small for ever increasing staff. They will investigate new land purchase in Golbası County to move.
36. Medium age of Board members will be much more reduced in Public Agencies. New university graduates will be assigned as Board members, provided that they have taken top grades in Thermodynamics.
37. Investors will have investment licenses all expired soon. Renewable energy entrepreneurs will not be able to sell their licenses. The negotiation traffic will get increased in the halls of the Agency.
38. Since Ministry of Environment accepts all incoming EIA applications without serious scrutiny, local NGO reactions and court applications/ and unconventional opposition methods will be alarmingly increased.
39. Anyhow upcoming General elections may require all new energy policy changes.
Source : Turkish Weekly
Παρασκευή 17 Δεκεμβρίου 2010
Πετρέλαιο στο Αιγαίο:Οικονομική "ευλογία" ή "κατάρα";
Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΠΑΠΑΡΙΣΗ
Συχνά διαβάζουμε άρθρα ή βλέπουμε εκπομπές με θέμα την ύπαρξη ή μη κοιτασμάτων πετρελαίου στο Αιγαίο. Δεν κατανοώ αυτήν την πρεμούρα, αλλά ομολογώ ότι με έπεισαν. Το λένε άλλωστε και οι μελέτες που έγιναν για το σκοπό αυτό, οι οποίες λένε όμως και κάτι άλλο. Οι περιοχές που βρίσκονται οι πετρελαιοφόροι ορίζοντες (ανατολικά της Θάσου, Ικαρία, Καστελόριζο κλπ) συμπίπτουν με τις αποκαλούμενες από την Τουρκία «γκρίζες ζώνες». Με το ίδιο σκεπτικό… η Τουρκία απειλεί ότι θεωρεί ως αιτία πολέμου «casus belli», την ενδεχόμενη χρήση του αναφαίρετου δικαιώματος της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια (Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας), παρότι αυτή το έχει πράξει από το 1964 στον Εύξεινο Πόντο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ποιος όμως θα κερδίσει τελικά από την ανακίνηση του θέματος στη δύσκολη αυτή οικονομική συγκυρία για τη χώρα μας και από τυχόν εξόρυξη πετρελαίου στο Αιγαίο;
• Οι εταιρείες εξόρυξης πετρελαίου της Αμερικής ή της Γαλλίας ή της Ρωσίας ή του Καναδά, σίγουρα. Λέγεται ότι η «πίτα» ανέρχεται σε αρκετά τρισεκατομμύρια ευρώ!!!
• Η Τουρκία, ακόμα πιο σίγουρα γιατί αν ήταν να εξορύξουμε πετρέλαιο μόνοι μας θα το είχαμε κάνει χρόνια πριν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός ζητά πλέον καθαρά συνεκμετάλλευση του μαύρου χρυσού. Κάπως έτσι θα «λύνονταν» με πολιτικό – ειρηνικό τρόπο το θέμα των χωρικών υδάτων και της υφαλοκρηπίδας. Άραγε, τι σκοπό είχε η επίσκεψη του πρωθυπουργού μας στη γείτονα χώρα τρεις μόλις μέρες μετά τις εκλογές και η ανταπόδοση του Τούρκου ομολόγου του στα μέσα Μαΐου με δέκα!!! υπουργούς και δεκάδες επιχειρηματίες;
• Η Ελλάδα και οι Έλληνες, μάλλον όχι. Τι κερδίσαμε από την εξόρυξη του πετρελαίου στον Πρίνο και στη Νότια Καβάλα; Πήγε καλύτερα η οικονομία μας; Φυσικά όχι, αφού βρισκόμαστε στα πρόθυρα της πτώχευσης. Μειώθηκε η τιμή της βενζίνης; Όχι μόνο δε μειώθηκε αλλά σε λίγα χρόνια η τιμή της εκτοξεύθηκε και κατέκτησε την πρωτιά στην Ευρώπη.
• Το πιο σίγουρο είναι ότι θα κερδίσουν όλοι κι εμείς ελάχιστα. Θα ήθελα όμως να αναλογιστούμε και κάτι άλλο. Μήπως υπάρχει περίπτωση και να χάσουμε; Οι Ηνωμένες Πολιτείες με την τεράστια τεχνολογία που διαθέτουν βίωσαν πρόσφατα τη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που αντιμετώπισαν ποτέ. Τι θα γίνει το Αιγαίο Πέλαγος αν έχουμε ένα ατύχημα σαν αυτό που έγινε στον κόλπο του Μεξικού με το δεδομένο μάλιστα ότι το Αιγαίο είναι μια κλειστή θάλασσα και ότι βρισκόμαστε και σε μια περιοχή με έντονη σεισμική δραστηριότητα; Δεν χρειάζεται και μεγάλη φαντασία. Αιγαίο Πέλαγος, τουρισμός (η βαριά μας βιομηχανία), αλιεία (όση απέμεινε), τα μπάνια του λαού (ευτυχώς έχουμε κι αυτά), Ελλάδα και Ελληνισμός … θα μπουν σε μεγάλες περιπέτειες. Τι είναι η σημερινή οικονομική και κοινωνική κρίση; Τότε να δεις…
Αν δεν είχαμε εναλλακτική πρόταση θα ‘λεγα, …ας το διακινδυνεύσουμε. Υπάρχει όμως. Έχουμε ένα από τα καλύτερα «οικόπεδα» του κόσμου. Άγιος και ευλογημένος τόπος, η Ελλάδα. Έχει τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα, που είναι ο ήλιος, η θάλασσα, το κλίμα, το υπέδαφος, ο αέρας, τα 3.600 νησιά και οι κάτοικοι της που είναι άνθρωποι ευφυείς, προσαρμοστικοί και επινοητικοί. Ας ασχοληθούμε λοιπόν με:
• Την ηλιακή ενέργεια, καθώς ένα φωτοβολταϊκό σύστημα στην Ελλάδα έχει μέση ετήσια απόδοση 1.200 έως 1.900 KWH ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ στη Γερμανία μόλις 700 έως 1.200 KWH. Αν λάβουμε υπόψη ότι κάθε παραγόμενη KWH αποτρέπει την έκλυση 1 Kg CO2 στην ατμόσφαιρα, το κέρδος είναι διπλό.
• Τη γεωθερμική ενέργεια, όπου υπάρχουν τεράστια περιθώρια ανάπτυξης για παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας σε προσιτά μάλιστα βάθη άρα και μικρότερου κόστους εγκατάστασης.
• Την αιολική ενέργεια, όταν επιλύσουμε θέματα γραφειοκρατίας και περιβαλλοντικού λαϊκισμού (με επιχειρήματα του τύπου, οι ανεμογεννήτριες θα μουγκρίζουν διαρκώς, επηρεάζεται η σεξουαλικότητα και η ερωτική διάθεση, οι αγελάδες δε θα κατεβάζουν γάλα, διαταράσσεται η προσευχή των μοναχών κλπ), που έχουν μπλοκάρει επενδύσεις πολλών δις ευρώ σε αιολικά πάρκα.
• Τον τουρισμό, τη βαριά μας βιομηχανία, αρκεί να μην διώχνουμε εμείς οι ίδιοι τους τουρίστες, όπως κάνουμε συνήθως π.χ. με τα κρουαζιερόπλοια στον Πειραιά από τους απεργούς της ΠΝΟ.
• Τη ναυτιλία μας, που ως γνωστόν ήταν και είναι η δύναμη της Ελλάδος και το έχει αποδείξει διαχρονικά. Η Ελληνική Ναυτιλία, εισφέρει στην χώρα περισσότερο συνάλλαγμα ακόμα και από αυτό του Ελληνικού Τουρισμού. Και η παρούσα κυβέρνηση μη δυνάμενη να ξεκολλήσει από την αποτυχημένη ιδεολογία της στην αρχή κατήργησε το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και μόνον αφού κατάλαβε το τεράστιο λάθος που διέπραξε προέβη στην επανασύσταση του με άλλο όνομα «Υπουργείο Θαλάσσιων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας».
• Την ευλογημένη Ελληνική γη, αρκεί οι αγρότες μας και οι κτηνοτρόφοι μας να σταματήσουν να επιδιώκουν να ζουν μόνο με τις επιδοτήσεις αλλά με την παραγωγή τους. Μην ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος για να ζήσει δε χρειάζεται μετοχές, ομόλογα, αυτοκίνητα και κινητά αλλά φαγητό και νερό. Και κάποια στιγμή με την οικολογική καταστροφή που συντελείται (κυρίως από τις λεγόμενες πλούσιες χώρες) και την κλιματική αλλαγή που συνεχώς επιταχύνεται, όποιος διαθέτει τα αγαθά αυτά αυτός θα είναι και ο μοναδικός πλούσιος.
Source : OnAlert.gr
Συχνά διαβάζουμε άρθρα ή βλέπουμε εκπομπές με θέμα την ύπαρξη ή μη κοιτασμάτων πετρελαίου στο Αιγαίο. Δεν κατανοώ αυτήν την πρεμούρα, αλλά ομολογώ ότι με έπεισαν. Το λένε άλλωστε και οι μελέτες που έγιναν για το σκοπό αυτό, οι οποίες λένε όμως και κάτι άλλο. Οι περιοχές που βρίσκονται οι πετρελαιοφόροι ορίζοντες (ανατολικά της Θάσου, Ικαρία, Καστελόριζο κλπ) συμπίπτουν με τις αποκαλούμενες από την Τουρκία «γκρίζες ζώνες». Με το ίδιο σκεπτικό… η Τουρκία απειλεί ότι θεωρεί ως αιτία πολέμου «casus belli», την ενδεχόμενη χρήση του αναφαίρετου δικαιώματος της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια (Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας), παρότι αυτή το έχει πράξει από το 1964 στον Εύξεινο Πόντο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ποιος όμως θα κερδίσει τελικά από την ανακίνηση του θέματος στη δύσκολη αυτή οικονομική συγκυρία για τη χώρα μας και από τυχόν εξόρυξη πετρελαίου στο Αιγαίο;
• Οι εταιρείες εξόρυξης πετρελαίου της Αμερικής ή της Γαλλίας ή της Ρωσίας ή του Καναδά, σίγουρα. Λέγεται ότι η «πίτα» ανέρχεται σε αρκετά τρισεκατομμύρια ευρώ!!!
• Η Τουρκία, ακόμα πιο σίγουρα γιατί αν ήταν να εξορύξουμε πετρέλαιο μόνοι μας θα το είχαμε κάνει χρόνια πριν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός ζητά πλέον καθαρά συνεκμετάλλευση του μαύρου χρυσού. Κάπως έτσι θα «λύνονταν» με πολιτικό – ειρηνικό τρόπο το θέμα των χωρικών υδάτων και της υφαλοκρηπίδας. Άραγε, τι σκοπό είχε η επίσκεψη του πρωθυπουργού μας στη γείτονα χώρα τρεις μόλις μέρες μετά τις εκλογές και η ανταπόδοση του Τούρκου ομολόγου του στα μέσα Μαΐου με δέκα!!! υπουργούς και δεκάδες επιχειρηματίες;
• Η Ελλάδα και οι Έλληνες, μάλλον όχι. Τι κερδίσαμε από την εξόρυξη του πετρελαίου στον Πρίνο και στη Νότια Καβάλα; Πήγε καλύτερα η οικονομία μας; Φυσικά όχι, αφού βρισκόμαστε στα πρόθυρα της πτώχευσης. Μειώθηκε η τιμή της βενζίνης; Όχι μόνο δε μειώθηκε αλλά σε λίγα χρόνια η τιμή της εκτοξεύθηκε και κατέκτησε την πρωτιά στην Ευρώπη.
• Το πιο σίγουρο είναι ότι θα κερδίσουν όλοι κι εμείς ελάχιστα. Θα ήθελα όμως να αναλογιστούμε και κάτι άλλο. Μήπως υπάρχει περίπτωση και να χάσουμε; Οι Ηνωμένες Πολιτείες με την τεράστια τεχνολογία που διαθέτουν βίωσαν πρόσφατα τη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που αντιμετώπισαν ποτέ. Τι θα γίνει το Αιγαίο Πέλαγος αν έχουμε ένα ατύχημα σαν αυτό που έγινε στον κόλπο του Μεξικού με το δεδομένο μάλιστα ότι το Αιγαίο είναι μια κλειστή θάλασσα και ότι βρισκόμαστε και σε μια περιοχή με έντονη σεισμική δραστηριότητα; Δεν χρειάζεται και μεγάλη φαντασία. Αιγαίο Πέλαγος, τουρισμός (η βαριά μας βιομηχανία), αλιεία (όση απέμεινε), τα μπάνια του λαού (ευτυχώς έχουμε κι αυτά), Ελλάδα και Ελληνισμός … θα μπουν σε μεγάλες περιπέτειες. Τι είναι η σημερινή οικονομική και κοινωνική κρίση; Τότε να δεις…
Αν δεν είχαμε εναλλακτική πρόταση θα ‘λεγα, …ας το διακινδυνεύσουμε. Υπάρχει όμως. Έχουμε ένα από τα καλύτερα «οικόπεδα» του κόσμου. Άγιος και ευλογημένος τόπος, η Ελλάδα. Έχει τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα, που είναι ο ήλιος, η θάλασσα, το κλίμα, το υπέδαφος, ο αέρας, τα 3.600 νησιά και οι κάτοικοι της που είναι άνθρωποι ευφυείς, προσαρμοστικοί και επινοητικοί. Ας ασχοληθούμε λοιπόν με:
• Την ηλιακή ενέργεια, καθώς ένα φωτοβολταϊκό σύστημα στην Ελλάδα έχει μέση ετήσια απόδοση 1.200 έως 1.900 KWH ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ στη Γερμανία μόλις 700 έως 1.200 KWH. Αν λάβουμε υπόψη ότι κάθε παραγόμενη KWH αποτρέπει την έκλυση 1 Kg CO2 στην ατμόσφαιρα, το κέρδος είναι διπλό.
• Τη γεωθερμική ενέργεια, όπου υπάρχουν τεράστια περιθώρια ανάπτυξης για παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας σε προσιτά μάλιστα βάθη άρα και μικρότερου κόστους εγκατάστασης.
• Την αιολική ενέργεια, όταν επιλύσουμε θέματα γραφειοκρατίας και περιβαλλοντικού λαϊκισμού (με επιχειρήματα του τύπου, οι ανεμογεννήτριες θα μουγκρίζουν διαρκώς, επηρεάζεται η σεξουαλικότητα και η ερωτική διάθεση, οι αγελάδες δε θα κατεβάζουν γάλα, διαταράσσεται η προσευχή των μοναχών κλπ), που έχουν μπλοκάρει επενδύσεις πολλών δις ευρώ σε αιολικά πάρκα.
• Τον τουρισμό, τη βαριά μας βιομηχανία, αρκεί να μην διώχνουμε εμείς οι ίδιοι τους τουρίστες, όπως κάνουμε συνήθως π.χ. με τα κρουαζιερόπλοια στον Πειραιά από τους απεργούς της ΠΝΟ.
• Τη ναυτιλία μας, που ως γνωστόν ήταν και είναι η δύναμη της Ελλάδος και το έχει αποδείξει διαχρονικά. Η Ελληνική Ναυτιλία, εισφέρει στην χώρα περισσότερο συνάλλαγμα ακόμα και από αυτό του Ελληνικού Τουρισμού. Και η παρούσα κυβέρνηση μη δυνάμενη να ξεκολλήσει από την αποτυχημένη ιδεολογία της στην αρχή κατήργησε το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και μόνον αφού κατάλαβε το τεράστιο λάθος που διέπραξε προέβη στην επανασύσταση του με άλλο όνομα «Υπουργείο Θαλάσσιων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας».
• Την ευλογημένη Ελληνική γη, αρκεί οι αγρότες μας και οι κτηνοτρόφοι μας να σταματήσουν να επιδιώκουν να ζουν μόνο με τις επιδοτήσεις αλλά με την παραγωγή τους. Μην ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος για να ζήσει δε χρειάζεται μετοχές, ομόλογα, αυτοκίνητα και κινητά αλλά φαγητό και νερό. Και κάποια στιγμή με την οικολογική καταστροφή που συντελείται (κυρίως από τις λεγόμενες πλούσιες χώρες) και την κλιματική αλλαγή που συνεχώς επιταχύνεται, όποιος διαθέτει τα αγαθά αυτά αυτός θα είναι και ο μοναδικός πλούσιος.
Source : OnAlert.gr
Γεωστρατηγική Γερμανίας
Στο δίλημμα ευρωπαϊκή Γερμανία ή γερμανική Ευρώπη καλείται να απαντήσει το Βερολίνο, καθώς η κρίση χρέους βυθίζει όλο και βαθύτερα χώρες-μέλη της «ευρωπαϊκής περιφέρειας».
Ιστορικό ερώτημα, που είχε τεθεί από τους Φρανσουά Μιτεράν και Ζακ Ντελόρτην περίοδο όπου διαπιστωνόταν η αυτάρκεια της γερμανικής οικονομίας και η Βόννη (τότε πρωτεύουσα της Δυτικής Γερμανίας)... λοξοκοίταζε προς ανατολάς και προς τη Μόσχα.
Λογική η οποία αργότερα απασχόλησε και τον οικονομικό σύμβουλο του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου.
Η έλευση την προηγούμενη εβδομάδα του Στρος-Καν στην Ευρώπη και στην Αθήνα... συνέπεσε με αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης για το ενδεχόμενο έκδοσης ευρωομολόγου, προοπτική την οποία αντιμάχεται η γερμανική πλευρά. Παράλληλα, η νέα άνοδος του χρυσού (στα 1.420 δολάρια στις 6 - 7/12) επανέφερε ανησυχίες για ακόμη έναν γύρο κάμψης του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Όμως, τις τελευταίες εβδομάδες όλο και πληθαίνουν δημοσιεύματα που αναφέρονται στη διαφαινόμενη μετατόπιση του γεωπολιτικού ενδιαφέροντος της Γερμανίας, το οποίο θεωρείται από Γερμανούς αρθρογράφους, απόρροια των εξελίξεων και της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή της Ευρασίας.
Ξένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι σχετίζεται με την ανάδειξη πόλων ισχύος όπως η Ρωσία, η Κίνα αλλά και υπολογίσιμων περιφερειακών παικτών, σε σημείο ώστε ορισμένοι να αναφέρονται σε... ξεπερασμένη Ε.Ε. και ΕΚΤ.
Αποτελεί κοινή εκτίμηση πως οι γερμανικές εξαγωγές ενισχύθηκαν την τελευταία εξαετία - επταετία κερδίζοντας μερίδια μέσα στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Όπως επίσης το γεγονός ότι η γερμανική οικονομία μεγεθύνθηκε από τον περιορισμό της ιταλικής ή της ισπανικής, δηλαδή των προβληματικών πλέον χωρών-μελών του «Νότου».
Οι εξαγωγές αυτοκινήτων της Γερμανίας ενισχύθηκαν έως και 35% την τριετία 2002 - 2004 και 25% τη διετία 2005 - 2006, καθώς η ένταξη της λιρέτας στο ευρώ επιβάρυνε δραματικά το κόστος παραγωγής - αγοράς της ιταλικής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Κάτι ανάλογο συνέβη με την ένταξη της ισπανικής πεσέτας στο κοινό νόμισμα, που κατέστησελιγότερο ανταγωνιστικά τα προϊόντα της Ιβηρικής στην εσωτερική αγορά της ευρωζώνης.
Ακόμη και σήμερα, Γερμανοί αρθρογράφοι παραδέχονται πως η πρωτοκαθεδρία της γερμανικής βιομηχανίας επιτεύχθηκε σε βάρος κυρίως των κρατών της «περιφέρειας», τα οποία λόγω ασθενέστερου νομίσματος εντάσσονταν με συγκριτικό μειονέκτημα έναντι του γερμανικού μάρκου.
Γι’ αυτό ευθύνεται, σύμφωνα πάντα με την εκτίμηση ξένων αναλυτών, η μη πρόβλεψη από τον Ζακ Ντελόρ (και την τότε ηγετική ομάδα της Ε.Ε.) εναλλακτικής διεξόδου σε περίπτωση όπου επιβαρυνόταν δραματικά η οικονομική κατάσταση διεθνώς.
Θυμίζουν δε χαρακτηριστικά πως όταν τέθηκε στον κ. Ντελόρ το θέμα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος ο επίτροπος είχε απαντήσει: «...Αυτό είναι το πλαίσιο, δεν υπάρχει άλλο. Δεν υπάρχει Plan B».
Η κρίση φανερώνει -από τις αρχές του 2008- τις εγγενείς αδυναμίες της ευρωζώνης, τη... διαλυτική δράση του ευρώ (που υποτίθεται πως θα ένωνε τις οικονομίες), το πρόβλημα του χρέους που «ερημώνει» για τις επόμενες δεκαετίες την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Τι λένε τα γερμανικά ΜΜΕ...
Έγκυρα μέσα («Frankfurter Allgemeine», «Der Spiegel» κ.ά.) αφιερώνουν πλέον πολύ χώρο για την προβολή θεμάτων σχετικά με τα στρατηγικά συμφέροντα του Βερολίνου, που αποκλίνουν σταθερά από αυτά της «ευρωπαϊκής περιφέρειας», της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη μορφή την οποία έχει σήμερα.
Και συγκλίνουν περισσότερο στα συμφέροντα της «Ανατολής», ζωτικός χώρος όπου ως αγορές και ως γεωστρατηγικοί παίκτες έχουν να προσφέρουν πολύ περισσότερα στο γερμανικό κεφάλαιο και στη διπλωματία. Οικονομικά, ενεργειακά, πολιτικά και διπλωματικά συμφέροντα της Γερμανίας φέρνουν όλο και κοντύτερα, όλο και ανατολικότερα, την ισχυρότερη οικονομία της ευρωζώνης.
Βέβαια, το... φλερτ των Γερμανών προς ανατολάς δεν είναι καινούργιο. Αντιθέτως, έχει τις ρίζες του στην εποχή του Βίσμαρκ και στον σχεδιασμό της γερμανικής αυτοκρατορίας το 1871. Φαίνεται όμως πως αναβιώνει εσχάτως με αίτιο την ιστορική φιλοδοξία της Γερμανίας και αφορμή την οικονομική κρίση.
Η διαπίστωση πως τα γερμανικά συμφέροντα δεν έχουν πλέον να κερδίσουν και πολλά από μία παραπαίουσα Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τις φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό της ευρωζώνης. Αυτό εξηγεί τις... φωνές και τις προτάσεις που διατυπώνονται για ευρώ λίγων ισχυρών οικονομιών (αλλά με τη γερμανική να έχει τον κυρίαρχο ρόλο), για γερμανοευρώ (μία ζώνη χωρών όπως Γερμανία - Benelux - Αυστρία και πιθανόν κάποιων σκανδιναβικών).
Όμως και σε αυτά τα σενάρια - σχέδια η άμεση στόχευση του Βερολίνου τείνει προς τη Μόσχα και εσχάτως προς το Πεκίνο. Ίσως και να μην είναι τυχαίο πως η Γερμανία και η Ρωσία είναι οι μόνες χώρες της ηπείρου που θα μπορούσαν να υπάρξουν αυτοδύναμα ως ισχυρές οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.
Οπότε και θα γίνεται όλο και εμφανέστερη η μετατόπιση των γεωπολιτικών συμφερόντων προςτην «καρδιά της Ευρασίας», εκεί όπου βρίσκεται το κέντρο του ενεργειακού ενδιαφέροντος (ευρύτερη περιοχή της Κασπίας). Πρόκειται για την περίφημη ζώνη που ο Nikolas Spykam είχε ονομάσει RimLand και η οποία, κατά την εκτίμηση ιστορικών μελετητών (ενδεικτική η περίπτωση του Halford MacKinder), είναι «η περιοχή-κλειδί για την παγκόσμια ισορροπία και κρίσιμη για τη διατήρηση της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων».
Όσο περνά ο καιρός και βαθαίνει η κρίση στην «ευρωπαϊκή περιφέρεια», ενισχύεται η πεποίθηση Γερμανών μελετητών πως η Ε.Ε. με την τωρινή μορφή έχει κάνει τον κύκλο της και οι νέες αγορές που θα μπορούσαν να στηρίξουν τις γερμανικές εξαγωγές είναι η ρωσική, η κινεζική, οι αναδυόμενες ισχυρών περιφερειακών παικτών. Και τα νέα γερμανικά συμφέροντα δεν φαίνεται να συμβαδίζουν με ένα όλο και πιο αδύναμο, μη ελκυστικό και προβληματικό ευρώ.
EURO2DAY
Ιστορικό ερώτημα, που είχε τεθεί από τους Φρανσουά Μιτεράν και Ζακ Ντελόρτην περίοδο όπου διαπιστωνόταν η αυτάρκεια της γερμανικής οικονομίας και η Βόννη (τότε πρωτεύουσα της Δυτικής Γερμανίας)... λοξοκοίταζε προς ανατολάς και προς τη Μόσχα.
Λογική η οποία αργότερα απασχόλησε και τον οικονομικό σύμβουλο του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου.
Η έλευση την προηγούμενη εβδομάδα του Στρος-Καν στην Ευρώπη και στην Αθήνα... συνέπεσε με αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης για το ενδεχόμενο έκδοσης ευρωομολόγου, προοπτική την οποία αντιμάχεται η γερμανική πλευρά. Παράλληλα, η νέα άνοδος του χρυσού (στα 1.420 δολάρια στις 6 - 7/12) επανέφερε ανησυχίες για ακόμη έναν γύρο κάμψης του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Όμως, τις τελευταίες εβδομάδες όλο και πληθαίνουν δημοσιεύματα που αναφέρονται στη διαφαινόμενη μετατόπιση του γεωπολιτικού ενδιαφέροντος της Γερμανίας, το οποίο θεωρείται από Γερμανούς αρθρογράφους, απόρροια των εξελίξεων και της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή της Ευρασίας.
Ξένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι σχετίζεται με την ανάδειξη πόλων ισχύος όπως η Ρωσία, η Κίνα αλλά και υπολογίσιμων περιφερειακών παικτών, σε σημείο ώστε ορισμένοι να αναφέρονται σε... ξεπερασμένη Ε.Ε. και ΕΚΤ.
Αποτελεί κοινή εκτίμηση πως οι γερμανικές εξαγωγές ενισχύθηκαν την τελευταία εξαετία - επταετία κερδίζοντας μερίδια μέσα στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Όπως επίσης το γεγονός ότι η γερμανική οικονομία μεγεθύνθηκε από τον περιορισμό της ιταλικής ή της ισπανικής, δηλαδή των προβληματικών πλέον χωρών-μελών του «Νότου».
Οι εξαγωγές αυτοκινήτων της Γερμανίας ενισχύθηκαν έως και 35% την τριετία 2002 - 2004 και 25% τη διετία 2005 - 2006, καθώς η ένταξη της λιρέτας στο ευρώ επιβάρυνε δραματικά το κόστος παραγωγής - αγοράς της ιταλικής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Κάτι ανάλογο συνέβη με την ένταξη της ισπανικής πεσέτας στο κοινό νόμισμα, που κατέστησελιγότερο ανταγωνιστικά τα προϊόντα της Ιβηρικής στην εσωτερική αγορά της ευρωζώνης.
Ακόμη και σήμερα, Γερμανοί αρθρογράφοι παραδέχονται πως η πρωτοκαθεδρία της γερμανικής βιομηχανίας επιτεύχθηκε σε βάρος κυρίως των κρατών της «περιφέρειας», τα οποία λόγω ασθενέστερου νομίσματος εντάσσονταν με συγκριτικό μειονέκτημα έναντι του γερμανικού μάρκου.
Γι’ αυτό ευθύνεται, σύμφωνα πάντα με την εκτίμηση ξένων αναλυτών, η μη πρόβλεψη από τον Ζακ Ντελόρ (και την τότε ηγετική ομάδα της Ε.Ε.) εναλλακτικής διεξόδου σε περίπτωση όπου επιβαρυνόταν δραματικά η οικονομική κατάσταση διεθνώς.
Θυμίζουν δε χαρακτηριστικά πως όταν τέθηκε στον κ. Ντελόρ το θέμα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος ο επίτροπος είχε απαντήσει: «...Αυτό είναι το πλαίσιο, δεν υπάρχει άλλο. Δεν υπάρχει Plan B».
Η κρίση φανερώνει -από τις αρχές του 2008- τις εγγενείς αδυναμίες της ευρωζώνης, τη... διαλυτική δράση του ευρώ (που υποτίθεται πως θα ένωνε τις οικονομίες), το πρόβλημα του χρέους που «ερημώνει» για τις επόμενες δεκαετίες την ευρωπαϊκή ενδοχώρα.
Τι λένε τα γερμανικά ΜΜΕ...
Έγκυρα μέσα («Frankfurter Allgemeine», «Der Spiegel» κ.ά.) αφιερώνουν πλέον πολύ χώρο για την προβολή θεμάτων σχετικά με τα στρατηγικά συμφέροντα του Βερολίνου, που αποκλίνουν σταθερά από αυτά της «ευρωπαϊκής περιφέρειας», της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη μορφή την οποία έχει σήμερα.
Και συγκλίνουν περισσότερο στα συμφέροντα της «Ανατολής», ζωτικός χώρος όπου ως αγορές και ως γεωστρατηγικοί παίκτες έχουν να προσφέρουν πολύ περισσότερα στο γερμανικό κεφάλαιο και στη διπλωματία. Οικονομικά, ενεργειακά, πολιτικά και διπλωματικά συμφέροντα της Γερμανίας φέρνουν όλο και κοντύτερα, όλο και ανατολικότερα, την ισχυρότερη οικονομία της ευρωζώνης.
Βέβαια, το... φλερτ των Γερμανών προς ανατολάς δεν είναι καινούργιο. Αντιθέτως, έχει τις ρίζες του στην εποχή του Βίσμαρκ και στον σχεδιασμό της γερμανικής αυτοκρατορίας το 1871. Φαίνεται όμως πως αναβιώνει εσχάτως με αίτιο την ιστορική φιλοδοξία της Γερμανίας και αφορμή την οικονομική κρίση.
Η διαπίστωση πως τα γερμανικά συμφέροντα δεν έχουν πλέον να κερδίσουν και πολλά από μία παραπαίουσα Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει τις φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό της ευρωζώνης. Αυτό εξηγεί τις... φωνές και τις προτάσεις που διατυπώνονται για ευρώ λίγων ισχυρών οικονομιών (αλλά με τη γερμανική να έχει τον κυρίαρχο ρόλο), για γερμανοευρώ (μία ζώνη χωρών όπως Γερμανία - Benelux - Αυστρία και πιθανόν κάποιων σκανδιναβικών).
Όμως και σε αυτά τα σενάρια - σχέδια η άμεση στόχευση του Βερολίνου τείνει προς τη Μόσχα και εσχάτως προς το Πεκίνο. Ίσως και να μην είναι τυχαίο πως η Γερμανία και η Ρωσία είναι οι μόνες χώρες της ηπείρου που θα μπορούσαν να υπάρξουν αυτοδύναμα ως ισχυρές οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις τα επόμενα χρόνια.
Οπότε και θα γίνεται όλο και εμφανέστερη η μετατόπιση των γεωπολιτικών συμφερόντων προςτην «καρδιά της Ευρασίας», εκεί όπου βρίσκεται το κέντρο του ενεργειακού ενδιαφέροντος (ευρύτερη περιοχή της Κασπίας). Πρόκειται για την περίφημη ζώνη που ο Nikolas Spykam είχε ονομάσει RimLand και η οποία, κατά την εκτίμηση ιστορικών μελετητών (ενδεικτική η περίπτωση του Halford MacKinder), είναι «η περιοχή-κλειδί για την παγκόσμια ισορροπία και κρίσιμη για τη διατήρηση της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων».
Όσο περνά ο καιρός και βαθαίνει η κρίση στην «ευρωπαϊκή περιφέρεια», ενισχύεται η πεποίθηση Γερμανών μελετητών πως η Ε.Ε. με την τωρινή μορφή έχει κάνει τον κύκλο της και οι νέες αγορές που θα μπορούσαν να στηρίξουν τις γερμανικές εξαγωγές είναι η ρωσική, η κινεζική, οι αναδυόμενες ισχυρών περιφερειακών παικτών. Και τα νέα γερμανικά συμφέροντα δεν φαίνεται να συμβαδίζουν με ένα όλο και πιο αδύναμο, μη ελκυστικό και προβληματικό ευρώ.
EURO2DAY
Η αγορά υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο
Eν μέσω μιας μεγάλης συζήτησης για τα ανεξερεύνητα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που διαθέτει η χώρα, εγκρίθηκε την περασμένη Πέμπτη από το υπουργικό συμβούλιο το νομοσχέδιο για τη σύσταση του εθνικού φορέα που θα αναλάβει την έρευνα και εκμετάλλευση των εγχώριων υδρογονανθράκων. H συζήτηση άνοιξε με αφορμή τα θετικά αποτελέσματα
των ερευνών της πετρελαϊκής βιομηχανίας σε δύο Λεκάνες της Aνατολικής Mεσογείου την τελευταία διετία. Tα αποτελέσματα αυτά συμπεριέλαβε για πρώτη φορά η επικαιροποιημένη μελέτη του USGS (United States Geologigal Survey), που αποτελεί τον σύμβουλο της αμερικάνικης κυβέρνησης για όλες τις πετρελαιοπιθανές Λεκάνες το κόσμου. H μελέτη του USGS αναφέρεται στο κοίτασμα του Tαμάρ 250 δισ. κ.μ., που εντόπισε η πρώτη γεώτρηση που πραγματοποίησε το 2009 η εταιρεία Nomle energy, στη Λεκάνη που εκτείνεται μεταξύ Kύπρου - Iσραήλ και Aιγύπτου, καθώς και στα εξαιρετικά ενθαρρυντικά στοιχεία που έδειξαν οι σεισμικές έρευνες στην περιοχή Λεβιάθαν, τα οποία επιβεβαιώθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου του 2010, όταν γεώτρηση της ίδιας εταιρίας εντόπισε επίσης κοίτασμα φυσικού αερίου. Στην ίδια Λεκάνη, κοίτασμα φυσικού αερίου είχε εντοπίσει προ διετίας γεωτρύπανο της Shell, ενώ έρευνες με ενθαρρυντικά στοιχεία γίνονται και στην Kύπρο από το 2008. Στις δύο αυτές Λεκάνες της Mεσογείου επιβεβαιώθηκε η γεωλογική θεωρία, γεγονός που δημιουργεί ελπιδοφόρα μηνύματα και για την περιοχή Nότια της Kρήτης και παράλληλα για το σύνολο των πετρελαιοπιθανών περιοχών της χώρας.
Oι θετικές αυτές εξελίξεις στην γειτονιά» της Mεσογείου σε συνδυασμό και με την αναμενόμενη θεσμοθέτηση του φορέα για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, έχουν πυροδοτήσει το τελευταίο διάστημα μια μεγάλη συζήτηση στο εσωτερικό με την υπερβολή που μας χαρακτηρίζει ως λαό. Tο Aιγαίο εμφανίζεται να είναι διάσπαρτο από μικρούς και μεγάλους «Πρίνους» όπως επίσης και και το Iόνιο και η Hπειρος, τα Γρεβενά, η Θεσσαλονίκη αλλά και η Δυτική και Aνατολική Θράκη. Πανεπιστημιακός επωνύμως δήλωσε ότι η χώρα μπορεί να έχει έσοδα της τάξης των 32 δισ. δολαρίων από τα 2 δισ. βαρέλια αργού και άλλα 247 δισ. από τα 3,5 κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Oμως, συμβαίνει παγκοσμίως τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων να μην ανακαλύπτονται μέσα στα πανεπιστημιακά έδρανα και τα ερευνητικά κέντρα. Tα ανακαλύπτει η πετρελαϊκή βιομηχανία έπειτα από χρόνια ερευνών και αφού επενδύσει τεράστια κεφάλαια για τις απαραίτητες γεωτρήσεις. Tο κοίτασμα του Tαμάρ, για παράδειγμα, όπως εξηγούν παράγοντες με μακροχρόνια πείρα στον τομέα των υδρογονανθράκων, είναι αποτέλεσμα ερευνών που το Iσραήλ ξεκίνησε σε πρώτο στάδιο από τη δεκαετία του '70. H κάθε γεώτρηση που πραγματοποιεί η Nomle energy στις δύο περιοχές του γίνεται σε βάθος 5 - 500 χιλιάδων μέτρων κάτω από τον βυθό της θάλασσας και κοστίζει 150 εκατ. δολάρια. Για την άντληση του κοιτάσματος του Tαμάρ στην επιφάνεια, η εταιρεία έχει προϋπολογίσει το κόστος σε 1 δισ. δολάρια!
Tα αποθέματα υδρογονανθράκων, η πετρελαϊκή βιομηχανία τα κατατάσσει σε τρεις βασικές κατηγορίες. Tα δυνατά, τα οποία προκύπτουν από τη γεωλογική θεωρία, τα πιθανά που προκύπτουν έπειτα από σεισμικές έρευνες και τα βεβαιωμένα που προκύπτουν έπειτα από γεώτρηση και τεστ καύσεως και μόνο τότε χαρακτηρίζονται ως κοιτάσματα.
Στην Eλλάδα, η συζήτηση γίνεται για κοιτάσματα αυθαίρετα, καθώς πλην ελαχίστων εξαιρέσεων δεν έχει γίνει ποτέ συστηματική βιομηχανική έρευνα. Aπό τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι σήμερα έχουν γίνει 175 γεωτρήσεις εκ των οποίων, με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα μόλις το 15% έγινε με ορθό τρόπο. Για να εξερευνηθούν οι πετρελαιοπιθανές περιοχές της χώρας εκτιμάται ότι θα πρέπει να γίνουν 2.000 γεωτρήσεις.
Σημαντικές στον ελλαδικό χώρο ήταν οι ανακαλύψεις των κοιτασμάτων Πρίνου, Nότιας Kαβάλας, Bορείου Πρίνου και Eψιλον στο Θρακικό Πέλαγος. Oι έρευνες στη δεκαετία του '70 και στις αρχές της δεκαετίας του '80 εντόπισαν επίσης, κοίτασμα πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή του Kατακόλου στη BΔ Πελοπόννησο και το κοίτασμα φυσικού αερίου στην Eπανομή. Tο 1997, διεξήχθη ο πρώτος γύρος παραχωρήσεων και τέσσερις περιοχές στην Hπειρο, Aιτωλοακαρνανία, BΔ Πελοπόννησο και Πατραϊκός Kόλπος ανατέθηκαν σε δύο ομίλους διεθνών εταιρειών (ENTERPRISE OIL και TRITON) οι οποίοι πραγματοποίησαν 6 άγονες γεωτρήσεις και απεχώρησαν το 2000 - 2001. Εκτοτε, η «αγορά» έκλεισε...
Σε μια δεκαετία... το πρώτο γεωτρύπανο
Aπό το 2000 έως το 2010, η ελληνική αγορά υδρογονανθράκων είναι κλειστή και παρατηρείται παντελής στάση εργασιών, με εξαίρεση τις περιοχές Πρίνου - νότιας Kαβάλας. Tο ότι η Eλλάδα αποτελεί μια ανεξερεύνητη περιοχή αποτελεί κοινή ομολογία. Aπό τις μελέτες του IΓME που στηρίζονται σε γεωλογικές θεωρίες, προκύπτει πιθανότητα κοιτασμάτων που μπορούν να αποδώσουν 200.000 βαρέλια την ημέρα. Για την επιβεβαίωση όμως αυτών των εκτιμήσεων απαιτούνται έρευνες και γεωτρήσεις, που σημαίνει διαγωνισμούς για την παραχώρηση περιοχών σε πετρελαϊκές εταιρείες.
H συζήτηση του νομοσχεδίου για τη σύσταση του φορέα που θα οργανώσει αυτή τη διαδικασία, δείχνει ότι η ελληνική Πολιτεία κινητοποιείται. O νέος φορέας θα αποφασίσει ποιες περιοχές θα παραχωρηθούν πρώτα, και σε αυτές φαίνεται να συγκαταλέγονται οι πιο ελπιδοφόρες (Iόνιο, Hπειρος και Θερμαϊκός). Tο Aιγαίο, παρά τη φιλολογία που αναπτύσσεται, δεν συγκαταλέγεται στην κατηγορία των πιο ελπιδοφόρων περιοχών.
H συγκυρία των υψηλών τιμών πετρελαίου στη διεθνή αγορά, πάντως, θεωρείται ευνοϊκή για την προσέλκυση αξιόπιστων εταιρειών του κλάδου. Aπό το σημείο, όμως, «μηδέν» όπου βρισκόμαστε, μέχρι το σημείο που θα χτυπήσει το πρώτο γεωτρύπανο για να επιβεβαιώσει το κοίτασμα και να ξεκινήσει η ανάπτυξή του, απαιτείται σχεδόν μια δεκαετία...
Καθημερινή
των ερευνών της πετρελαϊκής βιομηχανίας σε δύο Λεκάνες της Aνατολικής Mεσογείου την τελευταία διετία. Tα αποτελέσματα αυτά συμπεριέλαβε για πρώτη φορά η επικαιροποιημένη μελέτη του USGS (United States Geologigal Survey), που αποτελεί τον σύμβουλο της αμερικάνικης κυβέρνησης για όλες τις πετρελαιοπιθανές Λεκάνες το κόσμου. H μελέτη του USGS αναφέρεται στο κοίτασμα του Tαμάρ 250 δισ. κ.μ., που εντόπισε η πρώτη γεώτρηση που πραγματοποίησε το 2009 η εταιρεία Nomle energy, στη Λεκάνη που εκτείνεται μεταξύ Kύπρου - Iσραήλ και Aιγύπτου, καθώς και στα εξαιρετικά ενθαρρυντικά στοιχεία που έδειξαν οι σεισμικές έρευνες στην περιοχή Λεβιάθαν, τα οποία επιβεβαιώθηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου του 2010, όταν γεώτρηση της ίδιας εταιρίας εντόπισε επίσης κοίτασμα φυσικού αερίου. Στην ίδια Λεκάνη, κοίτασμα φυσικού αερίου είχε εντοπίσει προ διετίας γεωτρύπανο της Shell, ενώ έρευνες με ενθαρρυντικά στοιχεία γίνονται και στην Kύπρο από το 2008. Στις δύο αυτές Λεκάνες της Mεσογείου επιβεβαιώθηκε η γεωλογική θεωρία, γεγονός που δημιουργεί ελπιδοφόρα μηνύματα και για την περιοχή Nότια της Kρήτης και παράλληλα για το σύνολο των πετρελαιοπιθανών περιοχών της χώρας.
Oι θετικές αυτές εξελίξεις στην γειτονιά» της Mεσογείου σε συνδυασμό και με την αναμενόμενη θεσμοθέτηση του φορέα για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, έχουν πυροδοτήσει το τελευταίο διάστημα μια μεγάλη συζήτηση στο εσωτερικό με την υπερβολή που μας χαρακτηρίζει ως λαό. Tο Aιγαίο εμφανίζεται να είναι διάσπαρτο από μικρούς και μεγάλους «Πρίνους» όπως επίσης και και το Iόνιο και η Hπειρος, τα Γρεβενά, η Θεσσαλονίκη αλλά και η Δυτική και Aνατολική Θράκη. Πανεπιστημιακός επωνύμως δήλωσε ότι η χώρα μπορεί να έχει έσοδα της τάξης των 32 δισ. δολαρίων από τα 2 δισ. βαρέλια αργού και άλλα 247 δισ. από τα 3,5 κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Oμως, συμβαίνει παγκοσμίως τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων να μην ανακαλύπτονται μέσα στα πανεπιστημιακά έδρανα και τα ερευνητικά κέντρα. Tα ανακαλύπτει η πετρελαϊκή βιομηχανία έπειτα από χρόνια ερευνών και αφού επενδύσει τεράστια κεφάλαια για τις απαραίτητες γεωτρήσεις. Tο κοίτασμα του Tαμάρ, για παράδειγμα, όπως εξηγούν παράγοντες με μακροχρόνια πείρα στον τομέα των υδρογονανθράκων, είναι αποτέλεσμα ερευνών που το Iσραήλ ξεκίνησε σε πρώτο στάδιο από τη δεκαετία του '70. H κάθε γεώτρηση που πραγματοποιεί η Nomle energy στις δύο περιοχές του γίνεται σε βάθος 5 - 500 χιλιάδων μέτρων κάτω από τον βυθό της θάλασσας και κοστίζει 150 εκατ. δολάρια. Για την άντληση του κοιτάσματος του Tαμάρ στην επιφάνεια, η εταιρεία έχει προϋπολογίσει το κόστος σε 1 δισ. δολάρια!
Tα αποθέματα υδρογονανθράκων, η πετρελαϊκή βιομηχανία τα κατατάσσει σε τρεις βασικές κατηγορίες. Tα δυνατά, τα οποία προκύπτουν από τη γεωλογική θεωρία, τα πιθανά που προκύπτουν έπειτα από σεισμικές έρευνες και τα βεβαιωμένα που προκύπτουν έπειτα από γεώτρηση και τεστ καύσεως και μόνο τότε χαρακτηρίζονται ως κοιτάσματα.
Στην Eλλάδα, η συζήτηση γίνεται για κοιτάσματα αυθαίρετα, καθώς πλην ελαχίστων εξαιρέσεων δεν έχει γίνει ποτέ συστηματική βιομηχανική έρευνα. Aπό τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι σήμερα έχουν γίνει 175 γεωτρήσεις εκ των οποίων, με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα μόλις το 15% έγινε με ορθό τρόπο. Για να εξερευνηθούν οι πετρελαιοπιθανές περιοχές της χώρας εκτιμάται ότι θα πρέπει να γίνουν 2.000 γεωτρήσεις.
Σημαντικές στον ελλαδικό χώρο ήταν οι ανακαλύψεις των κοιτασμάτων Πρίνου, Nότιας Kαβάλας, Bορείου Πρίνου και Eψιλον στο Θρακικό Πέλαγος. Oι έρευνες στη δεκαετία του '70 και στις αρχές της δεκαετίας του '80 εντόπισαν επίσης, κοίτασμα πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή του Kατακόλου στη BΔ Πελοπόννησο και το κοίτασμα φυσικού αερίου στην Eπανομή. Tο 1997, διεξήχθη ο πρώτος γύρος παραχωρήσεων και τέσσερις περιοχές στην Hπειρο, Aιτωλοακαρνανία, BΔ Πελοπόννησο και Πατραϊκός Kόλπος ανατέθηκαν σε δύο ομίλους διεθνών εταιρειών (ENTERPRISE OIL και TRITON) οι οποίοι πραγματοποίησαν 6 άγονες γεωτρήσεις και απεχώρησαν το 2000 - 2001. Εκτοτε, η «αγορά» έκλεισε...
Σε μια δεκαετία... το πρώτο γεωτρύπανο
Aπό το 2000 έως το 2010, η ελληνική αγορά υδρογονανθράκων είναι κλειστή και παρατηρείται παντελής στάση εργασιών, με εξαίρεση τις περιοχές Πρίνου - νότιας Kαβάλας. Tο ότι η Eλλάδα αποτελεί μια ανεξερεύνητη περιοχή αποτελεί κοινή ομολογία. Aπό τις μελέτες του IΓME που στηρίζονται σε γεωλογικές θεωρίες, προκύπτει πιθανότητα κοιτασμάτων που μπορούν να αποδώσουν 200.000 βαρέλια την ημέρα. Για την επιβεβαίωση όμως αυτών των εκτιμήσεων απαιτούνται έρευνες και γεωτρήσεις, που σημαίνει διαγωνισμούς για την παραχώρηση περιοχών σε πετρελαϊκές εταιρείες.
H συζήτηση του νομοσχεδίου για τη σύσταση του φορέα που θα οργανώσει αυτή τη διαδικασία, δείχνει ότι η ελληνική Πολιτεία κινητοποιείται. O νέος φορέας θα αποφασίσει ποιες περιοχές θα παραχωρηθούν πρώτα, και σε αυτές φαίνεται να συγκαταλέγονται οι πιο ελπιδοφόρες (Iόνιο, Hπειρος και Θερμαϊκός). Tο Aιγαίο, παρά τη φιλολογία που αναπτύσσεται, δεν συγκαταλέγεται στην κατηγορία των πιο ελπιδοφόρων περιοχών.
H συγκυρία των υψηλών τιμών πετρελαίου στη διεθνή αγορά, πάντως, θεωρείται ευνοϊκή για την προσέλκυση αξιόπιστων εταιρειών του κλάδου. Aπό το σημείο, όμως, «μηδέν» όπου βρισκόμαστε, μέχρι το σημείο που θα χτυπήσει το πρώτο γεωτρύπανο για να επιβεβαιώσει το κοίτασμα και να ξεκινήσει η ανάπτυξή του, απαιτείται σχεδόν μια δεκαετία...
Καθημερινή
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)