Geopolitical Research Institute(GRI)/Εταιρεία Γεωπολιτικών Ερευνών(ΕΓΕ)

Δευτέρα, 1 Οκτωβρίου 2012

Τρομοκρατία και αποσταθεροποίηση


NEOTΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΟΠΛΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ.


 ΓΡΑΦΕΙ Ο ΔΡ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ.Ε.ΔΡΟΥΓΟΣ

1)           Η πυρηνική τρομοκρατία είναι ένα από τα σενάρια που συζητούνται πολύ μετά την 9/11. Τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 2001 ολοφάνερα έδειξαν ότι η μαζική δολοφονία αποτελεί κύριο αντικειμενικό στόχο των τρομοκρατών, ενώ παραμένει «ομιχλώδης» η κατάσταση σε ότι αφορά τις προσβάσεις των Ισλαμικών εξτρεμιστικών δικτύων σε υλικά και όπλα μαζικής καταστροφής. Επειδή όμως μετά την 9/11 αποδεικνύεται ότι οι τρομοκράτες επιδιώκουν να προκαλέσουν πολλές απώλειες, η μεγιστοποίηση των επιπτώσεων μίας επίθεσής τους σε κάποιο στόχο, φαίνεται να διέρχεται μέσα από την πυρηνική επιλογή, αν και εξακολουθούν να δείχνουν ιδιαίτεροενδιαφέρον και για την απόκτηση χημικο-βιολογικών όπλων, καθώς και για την επιλογή της DIRTY BOMB, δηλαδή της ραδιολογικής βόμβας, που σημαίνει τη μείξη κάποιων ραδιενεργών υλικών με συμβατικά εκρηκτικά. Η τυχόν χρήση ΟΜΚ από τρομοκράτες στο μέλλον αποτελεί μία από τις πλέον επικίνδυνες εξελίξεις για την Αμερικανική και παγκόσμια ασφάλεια, ενώ είναι γνωστό (από τα περίφημα ντοκουμέντα του Κανταχάρ, που ανακάλυψαν οι SPECIAL FORCES των Η.Π.Α. το 2001  μετρά την ανατροπή του καθεστώτος τωνTALIBAN, ότι η AL QAEDA είχε «αρκετά κοντά τα δάχτυλά της σε πυρηνικές επαφές και σε Πακιστανούς πυρηνικούς μισθοφόρους.

Σειρά γνωστών και ιδιαίτερα αποκαλυπτικών εκπομπών σε διεθνούς εμβέλειας ΜΜΕ κάνουν αναφορές στις «σχέσεις της AL QAEDA με τα ΟΜΚ». Πάντως, το βασικό ερώτημα παραμένει και αφορά το αν η AL QAEDA στους στόχους έχει πάντα την εμπλοκή και χρήση ΟΜΚ και κυρίως πυρηνικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες και στοιχεία που να απαντούν σε όλα τα επιμέρους ερωτήματα που αφορούν την πυρηνική τρομοκρατία (διαθέσιμα σε ευρύτερους κύκλους). Το σίγουρο είναι ότι έχει δείξει ενδιαφέρον για ΡΠΒΧ υλικά και όπλα και πως από το 1999, (βάσει ντοκουμέντων), σε ιδεολογική και θρησκευτική βάση, τα ΟΜΚ είχαν περάσει στο λεξιλόγιο και στις εσωτερικές αναζητήσεις του δικτύου του Αφγανιστάν. Από την πλευρά τους, οιΑμερικανοί είχαν πάντοτε εκφράσει και συνεχίζουν να εκφράζουν ανησυχίες για τυχόν εκδήλωση περίπτωσης / σεναρίου Αμερικανικής Χιροσίμα» σε κάποια μεγαλούπολη των Η.Π.Α.

2)           Η AL QAEDA έχει εκφράσει το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για ΡΠΒΧ υλικά και όπλα. Μέχρι τώρα, δεν τα έχει χρησιμοποιήσει σε επίθεσή της κατά Δυτικών στόχων. Στα κέντρα εκπαίδευσης του Αφγανιστάν είχε προσκαλέσει το 1999 και το 2001 δύο Πακιστανούς πυρηνικούς μισθοφόρους. Παράλληλα, μέσω Διαδικτύου, μαφιόζικων ομάδων στην Κεντρική Ασία συλλέγει επί χρόνια πληροφορίες για άνθρακα – βακτήρια – ρισίνη – αφλατοξίνη – αέριο μουστάρδας – υδροκυάνιο – VX – Σαρίν – υπεροξείδιο του Σοδίου κ.ά.

3)           Αναφορικά με τα χημικά όπλα και υλικά, η AL QAEDA έχει εκφράσει ενδιαφέρον. Ο 11ος τόμος της «Εγκυκλοπαίδειας του JIHAD» κάνει μνεία των χημικών – βιολογικών υλικών και όπλων. Σειρά συνεντεύξεων και ομιλιών του Οσάμα-μπιν-Λάντενεπισημαίνουν την αναγκαιότητα «χρήσης τέτοιων όπλων κατά των απίστων», ενώ από ταΑρχεία του Κανταχάρ έχει εντοπισθεί η οπλοποίησή τους. Οι πιο πολλές πειραματικής φύσης ενέργειες, αφορούν κυρίως εκείνες που έγιναν σε πειραματόζωα με κυάνιο, ενώ απόρρητες επιθέσεις διαφόρων μυστικών υπηρεσιών κάνουν λόγο για απόκτηση εκ μέρους της AL QAEDA υπολογίσιμων ποσοτήτων υδροκυανίου και POTASSIUM CYANIDE.

4)           Οι βιομύκητες και οι ιοί ήταν πάντοτε ανάμεσα στα ενδιαφέροντα της AL QAEDA σε περίπτωση μαζικών επιθέσεων. Η AL QAEDA προσπάθησε και προσπαθεί να οπλοποιήσει άνθρακα, ρισίνη και αφλατοξίνη. Ειδικά με τον άνθρακα, υπήρξαν δυσκολίες σχετικά με την οπλοποίησή του, ενώ οι τρομοκράτες της 9/11, όπως φάνηκε από τις μετέπειτα αποκαλύψεις, είχαν επιδείξει ενδιαφέρον για την καταστροφή αγροτικών εκτάσεων από αέρος, (με ψεκασμό και χρήση χημικο-βιολογικών υλικών), ενέργεια η οποία καταγράφεται ως «ΑΓΡΟΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΗ».

5)           Στα ραδιολογικά υλικά είναι σαφέστατα πιο εύκολο να υπάρξει πρόσβαση,και το Ισλαμικό τρομοκρατικό δίκτυο δείχνει «ιδιαίτερο ενδιαφέρον», αφού από τις περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης είναι δυνατό να αγορασθούν ραδιενεργές ουσίες. Τα Ντοκουμέντα του Κανταχάρ, δείχνουν ότι «η AL QAEDA είχε πραγματοποιήσει τη μεγαλύτερη πρόοδο στην κατασκευή ραδιολογικής βόμβας στο Τζαλαλαμπάντ του Αφγανιστάν». Επιπλέον, η AL QAEDA, μέσω τρίτων, προσπάθησε να αποκτήσει ραδιενεργά υλικά από τη μαύρη αγορά στον Καναδά, αλλά και μέσω επαφών με τηνΤσετσενική μαφία, (η οποία το 1995 ήταν έτοιμη να προχωρήσει σε επιθέσεις στο κέντρο της Μόσχας εναντίον Ρωσικών στόχων).

6)           Για τα πυρηνικά, ο Οσάμα-μπιν-Λάντεν είχε εκφράσει διακαές ενδιαφέρον να αποκτήσει μικρή ατομική βόμβα ή πυρηνικό υλικό μέσω των Τσετσένων τρομοκρατών στον Βόρ. Καύκασο, της Ρωσικής μαφίας στις Κεντρασιατικές Δημοκρατίες ή μέσω του γνωστού «Πυρηνικού SUPERMARKET» του Πακιστανού Καθηγητή και «πατέρα της ατομικής βόμβας» του Πακιστάν ABDEL Q. KHAN λόγω εμπλοκής του στα πυρηνικά προγράμματα της Βορείου Κορέας και του Ιράν και παλαιότερα της Λιβύης.

7)           Η AL QAEDA αναφορικά με τα ΡΠΒΧ έχει δείξει τις εξής τάσεις: 

¤     Αρχικό ενδιαφέρον για ΡΠΒΧ το 1994 στο Σουδάν.

¤     Τον Μάιο του 1998 ο Οσάμα-μπιν-Λάντεν είχε κάνει λόγο για «JIHAD και πυρηνικά όπλα».

¤     Ο ίδιος, το 1999 από το Αφγανιστάν είχε τονίσει ότι «η AL QAEDA χρειάζεται ΡΠΒΧ ως αποτροπή στις Η.Π.Α. και στο Ισραήλ».

¤     Οι MAJLIS-AL-SHURA έχουν παρουσιάσει διάφορα επιχειρήματα για το πώς θα εξοντώσουν τον Δυτικό κόσμο μέσω ΡΠΒΧ. Σταδιακά, η AL QAEDA σε αναφορές της έκανε λόγο «για πρώτη χρήση ΟΜΚ».

¤     Ο Νασίρ-μπιν-Χαμίντ-Αλ-Φαχντ εξέδωσε FATWA (θρησκευτική οδηγία), όπου μέσα από 25 σελίδες υποστηρίζει ότι «είναι νόμιμη και επιτρεπτή η χρήση ΟΜΚ κατά απίστων».

¤     Ο Αμπού-Μουσάμπ-Αλ-Ζουρί (Δεκ. 2004) στην «Εγκυκλοπαίδεια του JIHAD» (1600 σελίδες), υποστηρίζει ότι «ΟΜΚ πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά των Η.Π.Α.».

¤     Παρά τις επιμέρους τοπικές ομαδοποιήσεις της AL QAEDA μετά την 9/11, κάποιες από τις ομάδες εμμένουν στη χρήση ΡΠΒΧ.

¤     Μέσω του Διαδικτύου η AL QAEDA εμφανίζεται να επιδιώκει την απόκτηση και χρήση ΟΜΚ, ενώ σε αρκετές ιστοσελίδες υπάρχουν ειδικές αναφορές σε τέτοια υλικά και όπλα. Επιπλέον, τονίζεται ότι «τα ΟΜΚ θα είναι μία εξισορρόπηση του JIHAD απέναντι στο Δυτικό μονοπώλιο». Τα τελευταία χρόνια η AL QAEDA έχει προχωρήσει και σε εκδόσεις εγχειριδίων για ΡΠΒΧ. Η εγκυκλοπαίδεια του JIHAD το 2005 κάνει λόγο –μέσω της ιστοσελίδας AL FIRDAWS – για «πυρηνικές προετοιμασίες» αν και σε πολλά επιμέρους τεχνικά ζητήματα βρίθει ανακριβειών.

¤     Η AL QAEDA εμφανίζεται να έχει προβλήματα σε ότι αφορά την οπλοποίηση, ενώδεν έχει πλήρεις πληροφορίες για τις επιπτώσεις των πυρηνικών υλικών στην ατμόσφαιρα. Γι αυτό και δίδει περισσότερη έμφαση στη ραδιολογική βόμβα, η οποία είναι πιο εύχρηστη (δεν προκαλεί όμως μεγάλες απώλειες, αλλά είναι λίαν υπολογίσιμες οι ψυχολογικές επιπτώσεις στον πληθυσμό). Εξακολουθεί το τρομοκρατικό δίκτυο να ενδιαφέρεται για επαφές με τη Ρωσική πυρηνική μαφία, ενώ δεν αποκλείει τη χρήση μη-επανδρωμένων αεροσκαφών, που να φέρουν ΟΜΚ για να πλήξουν τους στόχους.

8)           Το KNOW-HOW και η απόκτηση πυρηνικών υλικών έχουν προκαλέσει δυσχέρειες στην AL QAEDA, παρά το γεγονός ότι στις τάξεις της υπάρχουν ειδικοίεπιστήμονες με υπολογίσιμες γνώσεις για τον εμπλουτισμό του Ουρανίου, ή τη διαδικασία του Πλουτωνίου. Ως εκ τούτων, η AL QAEDA προσανατολίζεται περισσότερο σε τυχόν κλοπή πυρηνικού υλικού, ή κατασκευή ραδιολογικής βόμβας, ή προμήθεια μικρής βόμβας ή τυχόν αυτοκτονική επίθεση εναντίον πυρηνικών αντιδραστήρων. Από τις παραπάνω επιλογές, η χρήση ραδιολογικής βόμβας είναι η πλέον προσιτή. 

Μία τέτοια έκρηξη μπορεί να γίνει με συμβατικά υλικά και να διασπείρει υλικά υψηλής ραδιενέργειας, με αποτέλεσμα αρκετά οικοδομικά τετράγωνα να μην μπορούν να κατοικηθούν για χρόνια. Σε αυτή την περίπτωση, δεν προσφέρεται το Πλουτώνιο ή το εμπλουτισμένο Ουράνιο, γιατί δεν είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό ραδιενεργά. Γι αυτό και το ενδιαφέρον των τρομοκρατών επικεντρώνεται σε άλλα στοιχεία του πυρηνικού κύκλου, όπως το Κοβάλτιο-60, το Καίσιο-137, το Ιρίδιο-192, το Στρόντιο-90, τοΚαλιφόρνιο-232, το Αμερίκιο-241 και το Πλουτώνιο-238, που βρίσκονται σε νοσοκομεία, βιομηχανικές ζώνες, θερμοηλεκτρικές γεννήτριες και σε συστήματα με ραδιοϊσότοπα.

Οπωσδήποτε, πολλά απ’ αυτά είναι αρκετά βαριά και επικίνδυνα, αλλά υπάρχουνδιαθέσιμα σε νοσοκομεία και εργαστήρια σε όλο τον κόσμο, ενώ κατά καιρούς έχουν αναφερθεί απώλειες τέτοιων υλικών. Κατόπιν τούτου, είναι πιο εύκολη η κατασκευή ραδιολογικής βόμβας από μία αντίστοιχη πυρηνική. Όμως, απαιτείται, οι τρομοκράτες να γνωρίζουν πολλά για την προστασία από ραδιενέργεια και τυχόν άλλους κινδύνους.Έμφαση δίδει η AL QAEDA επί χρόνια στο ΚΑΙΣΙΟ-137, που μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη μόλυνση, ενώ η παρουσία ραδιενεργών υλικών στα χέρια της Ρωσικής μαφίας στον Καύκασο, προκαλεί εύλογες ανησυχίες. Μέχρι στιγμής, ραδιολογικά όπλαδεν έχουν χρησιμοποιηθεί, αλλά στη δεκαετία του ’80 το Σανταμικό καθεστώς του Ιράκείχε προχωρήσει σε οπλοποίηση  με ραδιενεργά υλικά.

Ένα σενάριο που έχει αρκετές φορές εμφανισθεί στο προσκήνιο είναι η επίθεση ή εισβολή τρομοκρατών σε πυρηνική βάση. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί τέτοιες ενέργειες στη Ρωσία, στις Η.Π.Α., στη Γαλλία, στη Νότιο Κορέα, στη Νότιο Αφρική και στη Λιθουανία, με τα μέτρα πρόληψης να είναι ικανοποιητικά και να προλαβαίνουν τα χειρότερα.

Ένα άλλο σενάριο που έχει παρουσιασθεί είναι η περίπτωση SABOTAGE σε πυρηνικό αντιδραστήρα με υποστήριξη εκ των ένδον.

Συμπερασματικά, το πιο πιθανό σενάριο είναι η ραδιολογική τρομοκρατία, γιατί δεν απαιτεί υλικά πολύ υψηλής σύστασης και πολύ εξειδικευμένες γνώσεις. Οι δυσκολίες είναι αρκετές προς την κατεύθυνση της κατασκευής ατομικής βόμβας, παρά το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της AL QAEDA. Οι βελτιώσεις στην προστασία των πυρηνικών υλικών, συνδράμουν στην αποτροπή τέτοιων κινήσεων, αλλά δεν σημαίνει ότι παρέχεται και 100% ασφάλεια. Η ραδιολογική βόμβα έχει ενισχυμένες ψυχολογικές επιπτώσεις.Πάντως, δεν πρέπει να αποκλείεται και η περίπτωση κάποιο κράτος που υποστηρίζει τρομοκρατική οργάνωση, να της διαθέσεις ΡΠΒΧ για τους δικούς του σκοπούς (εναντίον τρίτων).

9)           Η AL QAEDA προσπαθεί «να αγγίξει το χώρο των ΡΠΒΧ γιατί στοχεύει σε μαζικές επιθέσεις». Ο Τζιχαντισμός έχει δημιουργήσει μία νέα γενιά τρομοκρατών που είναι έτοιμοι να πεθάνουν με ή χωρίς ΡΠΒΧ. Η τακτική της AL QAEDA στηρίζεται σε«πέραν των συμβατικών επιλογών», γι αυτό και είναι καθοριστικής σημασίας στο Δυτικό κόσμο η πρόληψη, η αποτροπή και ο εντοπισμός ύποπτων υλικών. Όσο ποτέ άλλοτε, απαιτείται συνεργασία των Η.Π.Α. με τη Ρωσία και την Ευρώπη στο μείζον ζήτημα της αντιμετώπισης του δίπτυχου «τρομοκρατία και ΟΜΚ».

Ορισμένα μέτρα που έχουν ληφθεί προληπτικά (π.χ. PSI, CS7), είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ ο Χειρισμός Κρίσεων σε περιπτώσεις με ΟΜΚ χρειάζεται συνεχείς βελτιώσεις. Δεν υπάρχει η απόλυτη λύση για την αντιμετώπιση τέτοιων ακραίων περιπτώσεων καταστροφικής τρομοκρατίας. Αυτό όμως που χρειάζεται είναι μίαΣΥΝΟΛΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ αντιμετώπισης τέτοιων απειλών (προληπτικά, αλλά και μετά από μία απευκταία εκδήλωση τέτοιας επίθεσης.

10)       Στα πλαίσια των Αμερικανο-Ρωσικών συνεργασιών για την πρόληψηπυρηνικής τρομοκρατίας μετά την 9/11, έχουν ληφθεί πολλές πρωτοβουλίες, όπως:

¤     Η επιστροφή 228 χιλιογράμμων πυρηνικού υλικού Σοβιετικής προέλευσης από ευπαθείς περιοχές σε σταθερά ελεγχόμενες βάσεις.

¤     Επιστροφή 3.300 χιλιογράμμων Αμερικανικής προέλευσης πυρηνικού υλικού.

¤     Μετατροπή 43 ερευνητικών αντιδραστήρων από HIGHLY ENRICHED Ουράνιο σε LOW ENRICHED.

¤     Εκπαίδευση 500 αναλυτών από διάφορες χώρες μετά την 9/11, για την προστασία πυρηνικών υλικών και εγκαταστάσεων.

¤     Έλεγχος σε 11.038 Ρωσικά πυρηνικά όπλα, τα οποία αφοπλίζονται μέσω ειδικών διαδικασιών.

¤     Παροχή ασφάλειας εκ μέρους των Η.Π.Α. στο 80% των Ρωσικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, καθώς και σε 170 ειδικά κτίρια.

¤     Βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας σε 39 πλοία του Ρωσικού Ναυτικού, καθώς και σε 14 βάσεις των Ρωσικών Στρατηγικών Πυραύλων.

¤     Συγκέντρωση 13.000 ραδιενεργών υλικών από διάφορες περιοχές στις Η.Π.Α.

¤     Συγκέντρωση περίπου 3 εκατομμυρίων CURIES (ραδιενεργών), από 112 βάσεις στη Ρωσία.

¤     Βελτίωση της φυσικής ασφάλειας σε 486 βάσεις με πυρηνικά – ραδιενεργά υλικά σε 38 χώρες.

¤     Προώθηση ερευνητικών δραστηριοτήτων για βελτίωση των τεχνολογιών προς εντοπισμό ΟΜΚ ανά τον κόσμο.

¤     Δημιουργία 4.400 θέσεων εργασίας για θέματα διασποράς ΟΜΚ.

¤     Εφοδιασμός με σύγχρονα συστήματα από τις Η.Π.Α. 88 περιοχών της Ρωσίας στους διασυνοριακούς χώρους με τα κράτη του Καυκάσου και της Κ. Ασίας.

¤     Κάλυψη εξόδων εκ μέρους των Η.Π.Α. σε 180 πυρηνικά ινστιτούτα στην πρώην ΕΣΣΔ.

¤     Εκπαίδευση τελωνειακών υπαλλήλων σε ζητήματα ΡΠΒΧ και μεθοριακής ασφάλειας.

¤     Εγκατάσταση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης – εντοπισμού ΡΠΒΧ σε αεροδρόμια και λιμάνια 14 χωρών.
¤     Πραγματοποίηση συμποσίων επιστημόνων, ιατρικού προσωπικού, μηχανικών και κυβερνητών αεροσκαφών με κύρια θέματα την πυρηνική τρομοκρατία και τη διασπορά ΟΜΚ.

¤     Χρησιμοποίηση ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργαστηρίων και συστημάτων για SIMULATION ασκήσεις αντιμετώπισης πυρηνικών και ραδιολογικών τρομοκρατικών ενεργειών.

¤     Χρήση ειδικών δυνάμεων στην αντιμετώπιση 45 περιστατικών, μέσω ασκήσεων το 2008 και 62 αντιστοίχων για το 2010.

¤     Παρακολούθηση και συνδρομή στις διαδικασίες αποπυρηνικοποίησης Ρωσικών υποβρυχίων στη Θάλασσα του Μπάρεντς στον Αρκτικό κύκλο.

Διατήρηση Αμερικανών ειδικών επιστημόνων και αναλυτών στην Ουκρανία, στοΚαζακστάν και στην Υπερκαυκασία, για την παρακολούθηση ύποπτων δραστηριοτήτων με χρήση ή διακίνηση ΡΠΒΧ υλικών