Οι 10 στρατηγικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης

Το κείμενο «οι 10 στρατηγικές χειραγώγησης των μαζών» κυκλοφορεί μαζικά στο Διαδίκτυο σε διάφορες γλώσσες και αποδίδεται στον αμερικανό φιλόσοφο Noam Chomsky. Στις αρχές του 2010, μεταφράζεται και στα ελληνικά, δημοσιεύεται σε πολλά μπλόγκς και οι αναρτήσεις και τα likes δίνουν και παίρνουν. Το συγκεκριμένο κείμενο σε χρόνο ρεκόρ ανακηρύσσεται σ’ ένα από τα πιο δημοφιλή κείμενα της παγκόσμιας μπλογκόσφαιρας.
Πράγματι, διαβάζοντας το κανείς, δύσκολα θα μείνει ασυγκίνητος. Ο δεκάλογος περιλαμβάνει κοινές αλήθειες που όλοι έχουν  βιώσει στο πετσί τους όπως ότι το σύστημα γνωρίζει πολύ καλύτερα τα άτομα απ’όσο τα ίδια τα άτομα γνωρίζουν τον εαυτό τους, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να τα ελέγχει περισσότερο απ’όσο τα ίδια μπορούν να ελέγχουν τον εαυτό τους.
Η πρωτοφανής επιτυχία αυτού του κειμένου οδήγησε τον Τσόμσκι στην επίσημη διάψευση της πνευματικής κυριότητας του. «Δεν το έχω γράψει αλλά σίγουρα είναι επηρεασμένο από τη σκέψη μου. Θα μπορούσα και να το έχω υπογράψει», δήλωσε χαρακτηριστικά. Εύλογη είναι η ερώτηση λοιπόν, τίνος είναι το κείμενο; Το κείμενο λοιπόν γράφτηκε απο την γαλλική αναρχική εφημερίδα Le Grand Soir. Διαβάστε τις και θα καταλάβετε τους τρόπους με τους οποίους, απο άνθρωποι μετατρεπόμαστε σε πρόβατα……
1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών.
Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει  καθόλου χρόνο για να σκεφτεί – πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ
Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον κάνει να δεχτεί. Για παράδειγμα: Αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας. Ή ακόμα: Δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών.
3. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Για να γίνουν αποδεκτά  τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.
4. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΒΟΛΗΣ
Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ’ ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.
5. ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ
Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά υστερημένος.Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
6. ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ
Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη, η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.
7. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του… «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).
8. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος…
9. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΝΟΧΗΣ
Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους, των ικανοτήτων ή των προσπαθειών τους.Έτσι, τα άτομα αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, της οποίας απόρροια είναι η αναστολή της δράσης… Και χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση.
10. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ’ Ο,ΤΙ ΑΥΤΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ
Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος της επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ των γνώσεων του κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ’ ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.

Το Κουρδικό ζήτημα στην σημερινή Τουρκία

H Tουρκία διαχρονικά προσπαθούσε με κάθε τρόπο και με κάθε μέσο να αναγκάσει τους Κούρδους- οι οποίοι αποτελούν το 20% του πληθυσμού της- να θυσιάσουν την εθνική τους ταυτότητα (ένα έθνος, μια θρησκεία, μια γλώσσα αποτέλεσαν τα βασικά στοιχεία της κρατικής ιδεολογίας του κεμαλισμού).
Για δεκαετίες, η κουρδική γλώσσα ήταν απαγορευμένη,το τουρκικό κράτος αρνούνταν την εθνική ταυτότητα των Κούρδων ενδεικτικά παραθέτουμε:-οι Κούρδοι σαν λαός είναι ορεσίβιοι Τούρκοι που ξέχασαν τη γλώσσα τους και την καταγωγή τους- 'Δεν υπάρχουν Κούρδοι. Αυτοί είναι σκηνίτες Τούρκοι που ζουν στα βουνά. Πήραν το όνομά τους από τον ήχο που κάνει το χιόνι, όταν περπατάνε πάνω σ' αυτό: Καρτ-κουρτ.Η τιμωρία σε κάθε τι που προσδιόριζε την κουρδική ταυτότητα ήταν σκληρή,φυσική συνέπεια αυτής της στάσης του τουρκικού κράτους αποτέλεσε η έναρξη του κουρδικού ενόπλου αγώνα

-Για τον Ερντογάν, το κουρδικό πρόβλημα αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό εμπόδιο στην προσπάθειά του να αναδείξει την Τουρκία σε περιφερειακή αν όχι παγκόσμια δύναμη.Δεδομένου ότι ο πρωθυπουργός απέκτησε πλεονέκτημα εναντίον του ισχυρού στρατιωτικού κατεστημένου της Τουρκίας το οποίο ήταν αντίθετο σε οποιαδήποτε προσέγγιση με τους Κούρδους, έχει αποκτήσει ελευθερία κινήσεων για την ανεύρεση πιθανών λύσεων για το κουρδικό ζήτημα.

-Οι περισσότεροι Κούρδοι, ανεξάρτητα από πολιτικές πεποιθήσεις τους, σχεδόν πάντα παραθέτουν  τρία αιτήματα, με την ίδια σειρά σπουδαιότητας, για την επίλυση των συγκρούσεων τους με το τουρκικό κράτος. Πρώτον, θέλουν ένα νέο Σύνταγμα που θα αντικαταστήσει αυτό που η στρατιωτική δικτατορία επέβαλε το 1982 έγγραφο  το οποίο να μην εξισώνει την ιθαγένεια αποκλειστικά με την τουρκική εθνότητα. Δεύτερον, θέλουν πλήρη πολιτιστική ελευθερία στην  χρήση της κουρδικής γλώσσας και σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής, των μέσων ενημέρωσης, του πολιτισμού. Τρίτον, θέλουν χαλάρωση του εξαιρετικά συγκεντρωτικού χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, το οποίο έχει δώσει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να καταπνίξει τις τοπικές εκφράσεις του Kουρδικού στοιχείου.

Το PKK ως οργάνωση μοιράζεται την ίδια βάση με το φιλοκουρδικό κόμμα BDP και συχνά και τα ίδια μέλη, μπορεί να μην συσπειρώνει όλους τους Κούρδους αλλά επισημαίνεται ότι σε μια μακρά περίοδο λησμονιάς αποτελεί την μόνη φωνή του Κουρδικού λαού η οποία αγωνίζεται για τα δικαιώματα του Κουρδικού λαού.Η αποψη ότι τα οποία δικαιώματα απολαμβάνουν οι Κούρδοι σήμερα στην Τουρκία δεν είναι αποτέλεσμα της καλοκαγαθοσύνης του Τουρκικού κράτους αλλά ποτελούν φυσική απόρροια της πίεσης που ασκεί το κουρδικό κίνημα σε όλα τα πεδία έχει αποκτήσει καθολικό χαρακτήρα (Αϊσέλ Τουγλούκ, αντιπρόεδρος της DTK:"Όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, οι Κούρδοι δεν θέλουν να ζουν ως λαός χωρίς αναγνώριση απέναντι σε πολιτικές οι οποίες απειλούν την ύπαρξή τους ως έθνος".)


-Στην Τουρκία, σχεδόν όλες οι κοινωνικές ομάδες έχουν υποφέρει και έχουν γίνει θύμα μίας κακώς εννοούμενης και βαθιάς καθεστωτικής αντίληψης. «Είναι η νοοτροπία που διακατείχε τους θύτες της αρμενικής σφαγής και των άλλων μη μουσουλμανικών κοινωνικών ομάδων, μετά την πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Είναι η νοοτροπία που καλλιεργήθηκε εναντίον του διαφορετικού και του ξένου στην Τουρκία μετά τη σύσταση της δημοκρατίας της το 1923, λόγω της μεγάλης της ανάγκης για ομοιογένεια και συνοχή», σύμφωνα με την Ντιλέκ Γκιουβέν, τον Μουράτ Μπελγκέ κι άλλους Τούρκους ακαδημαϊκούς και ιστοριογράφους.Απόρροια αυτής της νοοτροπίας είναι και οι μετέπειτα -κατά την εποχή της δημοκρατίας- καταπιέσεις ή βιαιότητες εναντίον όλων των «διαφορετικών»: των ισλαμιστών, των αλεβήδων, των αριστερών και των Κούρδων. Όλοι υπέφεραν από τις κατά καιρούς καθεστωτικές αντιλήψεις, στις οποίες δεν χωρούσε διαφορετικότητα.Μέχρι που φτάσαμε εδώ και μια δεκαετία ακόμη θύματα και θύτες να είναι το ίδιο και το αυτό πρόσωπο. Η περίπτωση των Κούρδων είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα και παράλληλα η πραγματικότητα αυτής της φαυλότητας.

Source : Σημερινή (Sigmalive.com)

Οι συνέπειες από ένα " βαθύ κούρεμα"

«Αυτή τη στιγµή, η πιο αποτελεσµατική και συνετή οδός είναι να εφαρµοστεί η συµφωνία των ευρωπαίων ηγετών που επετεύχθη τον Ιούλιο και να ενισχυθεί κατάλληλα» τονίζει σε άρθρο του στο «Βήµα της Κυριακής» (και για τους «Financial Times») ο πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) κ. Λ. Παπαδήµος. Ο κορυφαίος σύµβουλος επί των οικονοµικών του πρωθυπουργού κ. Γ. Παπανδρέου προειδοποιεί για ενδεχόµενες σοβαρές επιπτώσεις ενός µεγάλου µη εθελοντικού κουρέµατος του χρέους για τις ελληνικές τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταµεία, την πραγµατική οικονοµία και τελικά τον έλληνα φορολογούµενο.
Κινούµενος µεταξύ Βοστώνης (όπου διδάσκει στο Πανεπιστήµιο Harvard), Φραγκφούρτης (έδρα της ΕΚΤ), Βρυξελλών και Αθήνας ο κ. Παπαδήµος έχει αναλάβει το τελευταίο διάστηµα έναν άτυπο αλλά ουσιώδη ρόλο εκπροσώπησης της Ελλάδας και εξισορρόπησης των πιέσεων που ασκούνται από τα διεθνή κέντρα λήψης αποφάσεων. Το κύρος και η αναγνωρισιµότητα που διαθέτει στη διεθνή σκηνή τον καθιστούν αξιόπιστο συνοµιλητή των ευρωπαίων εταίρων, των παραγόντων του ∆ιεθνούς Νοµισµατικού Ταµείο και πολύ περισσότερο της ΕΚΤ.
Καθώς η ελληνική κρίση χρέους έχει πλέον κλιµακωθεί, το ίδιο συµβαίνει µε τα αιτήµατα αναδιάρθρωσης του δηµόσιου χρέους της χώρας µε σκοπό την υποστήριξη της βιωσιµότητας του χρέους, τη βελτίωση των προοπτικών µακροπρόθεσµης ανάπτυξης και τη µείωση του ηθικού κινδύνου (moral hazard). Ωστόσο, στην πραγµατικότητα, τα πιθανά οικονοµικά οφέλη της αναδιάρθρωσης του χρέους θα είναι πολύ µικρότερα από ό,τι συχνά προβλέπεται, ενώ η διαδικασία αυτή συνεπάγεται σηµαντικούς κινδύνους για την Ελλάδα και την ευρωζώνη.

Τα οφέλη της αναδιάρθρωσης του χρέους από µια χώρα της ζώνης του ευρώ εξαρτώνται από την κατανοµή του χρέους ανάµεσα στους πιστωτές και τη δυνατότητα που έχουν να απορροφήσουν απώλειες τέτοιου είδους χωρίς κρατική στήριξη. Ωστόσο υπάρχουν επίσης χρηµατοδοτικοί περιορισµοί και διασυνδέσεις που απορρέουν από τη λειτουργία της ευρωπαϊκής Νοµισµατικής Ενωσης και την ενοποίηση των χρηµατοοικονοµικών αγορών και µπορούν να υποβαθµίσουν τα οφέλη και να δηµιουργήσουν συστηµικούς κινδύνους.

Στην περίπτωση της Ελλάδας στο τέλος Ιουλίου του 2011 η ονοµαστική αξία του χρέους της κεντρικής κυβέρνησης ήταν 366 δισ. ευρώ. Σχεδόν το 30% ήταν σε ελληνικά χέρια, κυρίως στα χέρια τραπεζών, συνταξιοδοτικών ταµείων και ασφαλιστικών εταιρειών. Μια σηµαντική µείωση της ονοµαστικής αξίας του ελληνικού χρέους που κρατούν στα χέρια τους αυτά τα ιδρύµατα θα πρέπει να αντισταθµιστεί σε µεγάλο βαθµό από την οικονοµική στήριξη της κυβέρνησης. Επίσης, οι απώλειες για τα ελληνικά νοικοκυριά και για όσους, εκτός των οικονοµικών ιδρυµάτων, κατέχουν δηµόσιο χρέος θα πλήξουν την οικονοµική δραστηριότητα και τα φορολογικά έσοδα. Αλλο ένα µεγάλο µέρος του ελληνικού δηµόσιου χρέους βρίσκεται στα χέρια επίσηµων θεσµών. Στο τέλος Ιουλίου 2011 οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης, το ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και άλλοι επίσηµοι θεσµοί κατείχαν σχεδόν το ένα τρίτο του ελληνικού δηµόσιου χρέους. Για θεσµικούς, πολιτικούς και νοµικούς λόγους δεν µπορεί να υπάρξει αναδιάρθρωση του χρέους που θα οδηγήσει σε απώλειες για τους επίσηµους αυτούς θεσµούς. Εποµένως µόνο η αναδιάρθρωση του 40% περίπου του συνολικού δηµόσιου χρέους της Ελλάδας που βρίσκεται στα χέρια ξένων ιδιωτών επενδυτών θα µπορούσε να αποφέρει καθαρά οικονοµικά οφέλη. Ενα «κούρεµα» 50% θα µειώσει το συνολικό χρέος κατά περίπου 20%. Οι αρνητικές συνέπειες για την Ελλάδα µιας «σκληρής», µη εθελοντικής αναδιάρθρωσης του χρέους και µιας χρεοκοπίας (sovereign default) δεν περιορίζονται στο κόστος της επανακεφαλαιοποίησης των εγχώριων τραπεζών και της στήριξης των ασφαλιστικών ταµείων. Οι επιπτώσεις για την εµπιστοσύνη, για τη ρευστότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήµατος και την πραγµατική οικονοµία θα είναι πιθανόν σηµαντικές, παρ’ ότι είναι δύσκολο να προβλεφθούν και να ποσοτικοποιηθούν. Επιπτώσεις τέτοιου είδους θα υπονοµεύσουν και τη διαδικασία δηµοσιονοµικής σταθεροποίησης, ιδίως αν η αναδιάρθρωση του χρέους προκαλέσει πιστωτική κρίση. Η ΕΚΤ δεν θα δέχεται ως εγγυήσεις χρεόγραφα κρατών που έχουν υποβαθµιστεί σε καθεστώς χρεοκοπίας.

Εποµένως, θα είναι απαραίτητο να παρασχεθεί «πιστωτική ενίσχυση» («credit enhancement») για να βελτιωθεί η ποιότητα των εγγυήσεων µε κόστος που θα επιβαρύνει τελικώς την ελληνική κυβέρνηση. Επιπλέον, αν υπάρξει µη εθελοντική αναδιάρθρωση του χρέους και χρεοκοπία µιας χώρας της ευρωζώνης, ο κίνδυνος µετάδοσης των οικονοµικών επιπτώσεων και διάχυσης των προβληµάτων σε τράπεζες ενδέχεται να είναι σηµαντικός και εκτεταµένος. Οι πρόσφατες απότοµες αυξήσεις των αποδόσεων για οµόλογα κρατών-µελών της ευρωζώνης στέλνουν δυνατά και καθαρά προειδοποιητικά σήµατα.

Αυτή τη στιγµή η πιο αποτελεσµατική και συνετή οδός είναι να εφαρµοσθεί η συµφωνία των ευρωπαίων ηγετών που επετεύχθη τον Ιούλιο και να ενισχυθεί κατάλληλα. Οι τράπεζες της Ευρώπης θα χρειαστεί οπωσδήποτε να επανακεφαλαιοποιηθούν. Αλλά θα ήταν επίσης απαραίτητο να αυξηθούν οι πόροι του Ευρωπαϊκού Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και να ενισχυθεί η ευελιξία του.

Η συµφωνία που επετεύχθη για τη συµµετοχή του ιδιωτικού τοµέα (PSI) στη χρηµατοδότηση του ελληνικού χρέους θα πρέπει επί της ουσίας να διατηρηθεί. Πιθανές τροποποιήσεις για τη βελτίωση της βιωσιµότητας του χρέους µε την ενθάρρυνση ενός µεγαλύτερου «κουρέµατος» στην προβλεπόµενη ανταλλαγή οµολόγων θα αποφέρουν πιθανώς ήπια ελάφρυνση του χρέους. Οι όποιες αλλαγές στο PSI δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο τον εθελοντικό χαρακτήρα του και δεν πρέπει να οδηγήσουν σε πιστωτικό γεγονός (credit event). Σε περίπτωση χρεοκοπίας η ενίσχυση των τειχών προστασίας των τραπεζών και της δύναµης πυρός του EFSF θα πρέπει να είναι σηµαντικά µεγαλύτερη για να περιφρουρηθεί η χρηµατοπιστωτική σταθερότητα.

∆εν υπάρχουν δωρεάν γεύµατα για τους οφειλέτες ούτε εύκολες λύσεις για τους πιστωτές. Μια µη εθελοντική αναδιάρθρωση του ελληνικού δηµόσιου χρέους είναι πιθανόν ότι θα οδηγήσει σε περιορισµένα (καθαρά) οικονοµικά οφέλη και θα συνεπάγεται σηµαντικούς κινδύνους που θα απειλήσουν σοβαρά τη χρηµατοπιστωτική σταθερότητα και τις οικονοµικές επιδόσεις της ευρωζώνης στο σύνολό της. Αν γίνουν πραγµατικότητα αυτοί οι κίνδυνοι, θα οδηγήσουν τελικώς σε µεγαλύτερη επιβάρυνση για τους ευρωπαίους φορολογουµένους, θα έχουν ανεπιθύµητες επιπτώσεις για τη συνοχή και τη σταθερότητα της ευρωζώνης και θα υπονοµεύσουν την αξιοπιστία του ευρώ. Για όλους αυτούς τους λόγους ένα ολοκληρωµένο και πειστικό πακέτο πολιτικών το οποίο θα βοηθήσει στην αποκατάσταση της εµπιστοσύνης των αγορών όσο και των ευρωπαίων πολιτών είναι επειγόντως αναγκαίο για την επίλυση της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.
Source : http://www.tovima.gr/

Μετά τις ευρωπαϊκές συνόδους

Τα πράγματα εξακολουθούν να πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο στη χώρα. Το πολυνομοσχέδιο ψηφίστηκε, με τα σκληρά μέτρα –κάποια απαραίτητα, κάποια απαράδεκτα– που θα βαθύνουν κι άλλο την ύφεση, και με «παράπλευρη απώλεια» έναν νεκρό διαδηλωτή. Η αξιωματική αντιπολίτευση επιμένει να υπόσχεται πράγματα που ποτέ δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει, ενώ οι συνδικαλιστές του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα επιμένουν στην επιθετικά αντικοινωνική στάση τους, που κάνει ακόμα πιο αφόρητη την καθημερινότητα των πολιτών. Παράλληλα, η δρακόντεια λιτότητα και η άστοχη εφαρμογή της έχει προκαλέσει αδιέξοδο σε ευαίσθητούς τομείς της κρατικής μέριμνας. Για παράδειγμα, στην ψυχική υγεία, όπου η προσπάθεια δεκαετιών για την αποασυλοποίηση απειλείται πλέον ευθέως, με δραματικές ενδεχόμενες κοινωνικές συνέπειες, από τις περικοπές που ανακοίνωσε στα τέλη Αυγούστου το υπουργείο Οικονομικών, και το περιβάλλον, όπου η έλλειψη κονδυλίων οδηγεί στη διάλυση του σώματος επιθεωρητών περιβάλλοντος και σε γενικότερη υποστελέχωση του  προστατευτικού μηχανισμού (βλ. ρεπορτάζ στη σελ. 19).
Εν τω μεταξύ, αυτό το Σαββατοκύριακο και την επόμενη Τετάρτη συναντιούνται οι ηγέτες της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες για να δώσουν, για μια ακόμη φορά, την τελική λύση στην κρίση χρέους που πλήττει την Ευρωζώνη. Δεν κρατάω την ανάσα μου. Ό,τι και να προκύψει από τις συνόδους –για το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, την ανακεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών τραπεζών, την αύξηση της δύναμης πυρός του EFSF– μπορεί να αμβλύνει προσωρινά τις πιέσεις των αγορών, αλλά δεν θα λύσει το πρόβλημα του χρέους. Για να υπάρξει πραγματική λύση, για να πειστούν οριστικά οι αγορές ότι, πέρα από την Ελλάδα, δεν θα υπάρξει άλλη χώρα της Ευρωζώνης της οποίας θα διαγραφεί μέρος του χρέους της, πρέπει είτε τα χρέη αυτά να τα εγγυηθούν από κοινού (όχι αθροιστικά, όπως στο EFSF) τα κράτη-μέλη είτε να τα εγγυηθεί η ΕΚΤ. Ως γνωστόν, οι ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας εξακολουθούν να τορπιλίζουν την ιδέα των κοινών εγγυήσεων (δηλαδή του ευρωομολόγου), ενώ η ΕΚΤ, για λόγους που δεν στερούνται σοβαρότητας, δεν επιθυμεί καθόλου να αναλάβει το ρόλο του εγγυητή εσχάτου ανάγκης.

Εγκλωβισμένοι στην Ευρωζώνη
Το πρόβλημα της Ευρωζώνης, ωστόσο, είναι ακόμα βαθύτερο. Αφορά κυρίως τις μακροπρόθεσμες προοπτικές των πιο αδύναμων κρίκων της, δηλαδή των χωρών του Νότου. Ας κοιτάξουμε τι έχει υποστεί ήδη η Ελλάδα και τι την περιμένει. Βρίσκεται σε ύφεση από το 2009 (2008, αν πιστέψουμε τη νέα αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ) και θεωρείται δεδομένο ότι θα παραμείνει σε αρνητικούς δείκτες ανάπτυξης και το 2012. Ο κύριος λόγος είναι η «εσωτερική υποτίμηση» που της επέβαλε η Ε.Ε. και το ΔΝΤ ως απάντηση τόσο στην κρίση χρέους όσο και στο αχανές έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζει.
Η εσωτερική υποτίμηση είναι η αναγκαστική μέθοδος προσαρμογής στο πλαίσιο μιας νομισματικής ένωσης για μια χώρα με έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, που έχει απολέσει τη δυνατότητα άσκησης πολιτικής μέσω επιτοκίων και μέσω της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Είναι μια μέθοδος με τεράστιο κόστος για τους πολίτες και με εξαιρετικά αμφίβολη αποτελεσματικότητα, κυρίως ακριβώς επειδή είναι τόσο επώδυνη. Ωστόσο η εναλλακτική λύση –έξοδος από το ευρώ– είναι αδιανόητη. Το κόστος θα ήταν τάξεις μεγέθους μεγαλύτερο, όπως έχουν αναδείξει σειρά μελετών που έχουμε σχολιάσει σε αυτή τη στήλη.
Συνεπώς χώρες σαν την Ελλάδα, την Πορτογαλία, ακόμα και την Ιταλία και την Ισπανία, είναι περίπου καταδικασμένες να μείνουν εντός της Ευρωζώνης και να βελτιώσουν διά πυρός και σιδήρου την ανταγωνιστικότητά τους.
Η Ελλάδα, φυσικά, δεν έχει μόνο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, χωρίς αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητάς της, όσο τεχνοκρατικά ιδανική και αν είναι η συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το ελληνικό χρέος, το μέλλον της χώρας εντός της ζώνης του ευρώ θα παραμείνει σκοτεινό προς αδιέξοδο. Οι χαμηλοί δείκτες ανάπτυξης θα εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη βελτίωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ, ενώ η λιτότητα που θα μας επιβάλουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας για να καταπολεμήσουν ηθικούς και εκλογικούς κινδύνους θα συνεχίσει να ισοπεδώνει την ελληνική κοινωνία. Ο κόσμος που βγήκε σε τεράστιους αριθμούς στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και πολλών άλλων πόλεων την περασμένη εβδομάδα το βλέπει αυτό. Βλέπει ότι οδηγείται σε ένα βαθύ τούνελ, το οποίο δεν ξέρει ούτε που τελειώνει ούτε σε τι κατάσταση θα είναι όταν εξέλθει από αυτό.  

Εκδοχές ανταγωνιστικότητας
Ένα από τα θέματα που προκαλούν τη μεγαλύτερη οργή και απόγνωση είναι η απόπειρα βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας μέσω περαιτέρω συρρίκνωσης των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat από το 2009, οι μέσες ετήσιες αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα στην Ελλάδα είναι από τις χαμηλότερες στην Ε.Ε. των «15» – μόνο τρεις χώρες βρίσκονται χαμηλότερα. Η τρόικα έχει επιδείξει εξαρχής ιδεολογική ακαμψία και τρομακτική έλλειψη φαντασίας επιμένοντας στο σημείο αυτό και η κυβέρνηση έχει αποτύχει πλήρως να παρουσιάσει μία συνολική εναλλακτική πρόταση.
Στην πραγματικότητα, φυσικά, η ανταγωνιστικότητα, για μια ευρωπαϊκή οικονομία σαν την Ελλάδα, δεν ισοδυναμεί με μισθούς πείνας. Για οικονομίες σαν την ελληνική, που είναι πιο εκτεθειμένες –λόγω της παραγωγικής και εργασιακής τους διάρθρωσης– στον ανταγωνισμό από αναπτυσσόμενες οικονομίες, η λύση δεν είναι να ρίξουν τους μισθούς σε επίπεδα Κίνας ή Βιετνάμ. η λύση είναι να στραφούν σε κλάδους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας ή σε τομείς που εκμεταλλεύονται τα ειδικά γεωγραφικά και κλιματολογικά χαρακτηριστικά τους (βλ. κορυφαίας ποιότητας αγροτικά προϊόντα). 
Για να αποκτήσει παρουσία σε κλάδους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, η Ελλάδα χρειάζεται πραγματικά να μεταμορφωθεί: να βελτιώσει δραστικά τις επιδόσεις της στην παιδεία και στη σύνδεση του πανεπιστημίου με την αγορά εργασίας, να ξεφύγει από τις τελευταίες θέσεις στη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας, να ανοίξει πραγματικά τα κλειστά επαγγέλματα που, με τις προσόδους που επιβάλλουν, αυξάνουν το κόστος παραγωγής. Επειδή όλα αυτά θα πάρουν καιρό, στο μεσοδιάστημα η χώρα μπορεί να εξαγοράσει μια καλύτερη ανταπόκριση στις απαιτήσεις της παγκοσμιοποίησης εισάγοντας το ανθρώπινο και το οικονομικο-τεχνολογικό κεφάλαιο που δεν διαθέτει και διατηρώντας υπό έλεγχο το κόστος εργασίας (βλ. «Globalization & the European Union: Which countries are best placed to cope?», working paper του ΟΟΣΑ, 2007). Μόνο που στην Ελλάδα η μείωση του κόστους εργασίας δεν πρέπει να σημαίνει περαιτέρω μείωση αποδοχών, αλλά μείωση του υπερβολικού μη μισθολογικού κόστους (εισφορών, συμμόρφωσης με τις επιταγές κρατικών υπηρεσιών κτλ.). Η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, από την πλευρά της, προϋποθέτει άμεση απλοποίηση του φορολογικού-γραφειοκρατικού-δικαστικού καθεστώτος, που τις αποτρέπει εξολοκλήρου ή τις κρατά δέσμιες εγχώριων συμφερόντων.
Δυστυχώς, μέχρι στιγμής, ως πολιτικό σύστημα και ως κοινωνία, δεν έχουμε δείξει ότι είμαστε ικανοί να κάνουμε τις απαραίτητες ρήξεις. Σύντομα θα είναι πολύ αργά.

Source : citypress.gr

Τέλος εποχής στο Ιράκ

Το τέλος του πολέμου στο Ιράκ κήρυξε ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ανακοινώνοντας την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων έως το τέλος του χρόνου και σημαίνοντας την ολοκληρωτική απεμπλοκή των ΗΠΑ μετά από σχεδόν εννιά χρόνια σε αυτό το δύσκολο και αιματηρό μέτωπο.

«Όπως υποσχέθηκα, τα στρατεύματά μας που παραμένουν στο Ιράκ θα επιστρέψουν ως το τέλος του έτους. Ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράκ θα έχει τελειώσει», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Ο τελευταίος Αμερικανός στρατιώτης θα διασχίσει τα σύνορα του Ιράκ με το κεφάλι ψηλά, περήφανος για την επιτυχία του και γνωρίζοντας ότι οι Αμερικανοί στάθηκαν ενωμένοι υποστηρίζοντας τα στρατεύματα», υπογράμμισε ο Μπαράκ Ομπάμα.

Σχετικά με τη μελλοντική στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, όπως εξήγησε ο Ομπάμα, «θα είναι μία κανονική σχέση δύο κυρίαρχων κρατών βάσει του κοινού συμφέροντος και του σεβασμού». Οι σχέσεις των δύο χωρών θα μπουν σε νέα φάση και θα είναι ισχυρές και διαρκείς, είπε ακόμη ο Μπαράκ Ομπάμα.

Η παρουσία του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ, ο όγκος και ο ρόλος των στρατευμάτων ήταν αντικείμενο διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Οι συνομιλίες, που φαίνεται ότι δεν ευοδώθηκαν, είχαν επικεντρωθεί στο αν θα παραμείνουν δυνάμεις σε ρόλο εκπαιδευτών ή αν θα αποχωρούσαν πλήρως, αφήνοντας την ασφάλεια της χώρας στα χέρια των Ιρακινών.

Το ζήτημα της εκπαίδευσης του ιρακινού στρατού θα τεθεί και στην επόμενη συνάντηση των δύο πλευρών.

Νωρίτερα την Παρασκευή, ο Ομπάμα είχε τηλεδιάσκεψη με τον πρωθυπουργό του Ιράκ, Νούρι Αλ-Μαλίκι με τον οποίο συμφώνησε για τα επόμενα βήματα.
Source : TA NEA

Η υπέρτατη γεωστρατηγική συνθήκη

Την ώρα...

... που η Αμερική και η Ευρώπη σαρώνονται από διαδηλώσεις κατά του χρέους με το οποίο φόρτωσαν τις χώρες οι τραπεζίτες, η επιστήμη έρχεται να επιβεβαιώσει τους χειρότερους φόβους των διαδηλωτών. Μεγάλη έρευνα που έγινε σε 43.000 υπερεθνικές επιχειρήσεις απέδειξε πως ένας μικρός όμιλος από αυτές, κυρίως τράπεζες, κρατά στα χέρια του ένα δυσανάλογα μεγάλο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας.

Η ιδέα...

... πως μια χούφτα τραπεζίτες ελέγχουν ένα μεγάλο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας σίγουρα δεν είναι κάτι καινούργιο για τους ανθρώπους που διαδηλώνουν στη Νέα Υόρκη και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ομως, για πρώτη φορά, τρεις αναλυτές σύνθετων συστημάτων από το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Ζυρίχης έρχονται να επιβεβαιώσουν επιστημονικά και εμπειρικά πως πράγματι υπάρχει ένα τέτοιο δίκτυο ισχύος. Από μια βάση δεδομένων που περιλάμβανε 37 εκατομμύρια μεγάλες επιχειρήσεις από όλον τον κόσμο, ξεχώρισαν 43.000 από αυτές και μελέτησαν το ιδιοκτησιακό καθεστώς τους. Ετσι κατέληξαν σε 1.318, που καθεμιά τους είχε διαπλεκόμενες σχέσεις ιδιοκτησίας με άλλες 20 επιχειρήσεις κατά μέσον όρο. Μολονότι αυτές οι 1.318 επιχειρήσεις είχαν λειτουργικά έσοδα που αντιστοιχούσαν στο 20% των παγκόσμιων λειτουργικών εσόδων, είχαν στην κατοχή τους την πλειοψηφία των μετοχών των μεγαλύτερων βιομηχανικών εταιρειών - της πραγματικής οικονομίας - που αντιστοιχούσαν στο 60% των παγκόσμιων εσόδων. Οταν μάλιστα οι τρεις επιστήμονες προχώρησαν την έρευνά τους παρακάτω, ανακάλυψαν «ένα ακόμη πιο κλειστό δίκτυο 147 μεγάλων υπερεθνικών επιχειρήσεων, με στενές διασυνδέσεις μεταξύ τους, που ήλεγχαν το 40% όλων των υπόλοιπων επιχειρήσεων», όπως δήλωσε στο περιοδικό «Νιου Σάιεντιστ» ο Τζέιμς Γκλαντφέλντερ, ένας από αυτούς τους επιστήμονες. Οι περισσότερες από αυτές τις 147 επιχειρήσεις ήταν τράπεζες. Και ανάμεσά τους ξεχώριζαν οι «συνήθεις ύποπτες»: Barclays Bank, JP Morgan Chase και Goldman Sachs.

Η συσσώρευση...

... του πλούτου σε λίγα χέρια είναι μια φυσική συνέπεια του οικονομικού συστήματος στο οποίο ζούμε. Ομως, όπως διαπιστώσαμε όλοι το 2008, λέει ο Γκλαντφέλντερ, αυτή η συγκέντρωση προκαλεί αστάθεια: όταν ξεσπάσει κρίση σε ένα μέρος του συστήματος, εύκολα μεταδίδεται παντού. Γι' αυτό θεωρεί απαραίτητη τη θέσπιση μιας διεθνούς νομοθεσίας κατά των τραστ, που σήμερα υπάρχει μόνο σε εθνικό επίπεδο, ώστε να περιοριστεί η διαπλοκή των μεγάλων υπερεθνικών επιχειρήσεων. Είναι αυτό ακριβώς που ζητούν και οι διαδηλωτές που έχουν καταλάβει τη Γουόλ Στριτ. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό τους ότι το 1% των πλουσιότερων ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου των εθνών (στη γραφική απεικόνιση αποτυπώνεται το παγκόσμιο δίκτυο των υπερεθνικών επιχειρήσεων, με κόκκινο οι πιο διαπλεκόμενες και με διαφορετικό μέγεθος ανάλογα με τα έσοδά τους).

Το ζήτημα...

... είναι πόση είναι η πολιτική ισχύς αυτών των 147 επιχειρήσεων, που άλλοτε ανταγωνίζονται η μία την άλλη και άλλοτε συνασπίζονται για τα κοινά τους συμφέροντα. Το γεγονός ότι οι πολιτικές ηγεσίες αποφεύγουν να περιστείλουν τις μονοπωλιακές δραστηριότητές τους αποτελεί αποχρώσα ένδειξη για τη συνενοχή τους.

Source : TA NEA

Κατοχικό Δάνειο : Συμβατική και όχι επανορθωτική υποχρέωση της Γερμανίας

Γιά τις γερμανικές επανορθώσεις και την εξόφληση του Κατοχικού Δανείου η Ελλάδα θα έπρεπε να λαμβάνει από το Βερολίνο ποσό αντίστοιχο του εθνικού εισοδήματος του 1946, απο την απελευθέρωση μέχρι το 1979.
Σε αυτά δεν περιλαμβάνονται οι πολεμικές αποζημιώσεις που δώθησαν ως αποζημίωση σε νομικά ή φυσικά πρόσωπα γερμανικής, ιταλικής και αλβανικής υπηκοότητας ως " υποστάντα συνεπεία των πολεμικών περιστάσεων θετικάς ζημίας εν Ελλάδι" από την κατεχόμενη Ελλάδα .
Ούτε βέβαια υπολογίζεται το κάρβουνο που αγόρασε η κατοχική κυβέρνηση απο την Γερμανία έναντι 150 εκ. μάρκων πού όταν έφτασε στην Ελλάδα το κατέσχεσαν οι ίδιοι οι Γερμανοί.
Ούτε φυσικά υπολογίζονται οι 100 περίπου τόνοι κερμάτων που αφαιρέθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος που οι κατοχικές αρχές συμφώνησαν ως εξολογιστική τιμή αγοράς τους τα 17,75 μάρκα ανά κιλό. Τα κέρματα βέβαια περιείχαν ασήμι, νικέλιο και χαλκό η Ελλάδα όμως δεν εισέπραξε τίποτα γιατί οι Γερμανοί τα πίστωναν στον λογαριασμό του ελληνογερμανικού clearing. 
Ούτε τέλος υπολογίζονται αποζημιώσεις για τις ανθρώπινες και υλικές απώλειες της Ελλάδας κατά την διάρκεια της Κατοχής.
Επικεντρωνόμενοι λοιπόν μόνο στο Κατοχικό Δάνειο, χωρίς να ξεχνάμε ότι υφίστανται και επανορθωτικές υποχρεώσεις της Γερμανίας,  έχουμε τα εξής στοιχεία :

Α. ΤΟ ΔΑΝΕΙΟ

Το Βερολίνο προκειμένου να αντιμετωπίσει τους στρατιωτικούς και στρατηγικούς του στόχους στην ευρύτερη ελληνική περιοχή, Λιβύη-Μ. Ανατολή-Βαλκάνια, είχε υποχρεώσει την Ελλάδα να κεφαλαιοδοτεί και να
συντηρεί τα στρατεύματα που στάθμευαν σ'αυτήν και είχαν πεδίο δράσης την ευρύτερη περιοχή της. Αυτά ήταν υπερπολλαπλάσια από εκείνα των στρατευμάτων κατοχής. Επιπλέον η Ελλάδα ανεφοδίαζε με τρόφιμα το μέτωπο της Λιβύης.
Στόχος των στρατευμάτων αυτών ήταν τα πετρέλαια της Λιβύης-Μ.
Ανατολής και η ενίσχυση της άμυνας των Βαλκανίων. Από τα τελευταία εξασφάλιζε στην πολεμική του βιομηχανία το 20% του αντιμονίου, το 50% των ορυκτελαίων, το 60% του βωξίτη και το 100% του νικελίου. Την ίδια στιγμή για τους συμμάχους η μοναδική πύλη των Βαλκανίων ήταν και παρέμενε η Ελλάδα.
Λόγω αυτών, η γερμανική απαίτηση για υψηλή κεφαλαιοδότηση από την Ελλάδα ήταν ανελαστική και είχε προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις ακόμα και της κατοχικής κυβέρνησης Τσολάκογλου που απειλούσε με παραίτηση. Παράλληλα ο Μουσολίνι όπως και ο Γερμανός πληρεξούσιος για την Ελλάδα, Γκύντερ Αλτενμπουργκ πίεζαν το Βερολίνο να μειώσει τα έξοδα κατοχής για την Ελλάδα.
Το πρόβλημα των μοναδικά υπέρογκων δαπανών κατοχής συνόδευε η "παντός αγαθού" λεηλασία του τόπου, φυσικό επακόλουθο της οποίας ήταν ο λιμός. Ο Αλτενμπουργκ από τις πρώτες ημέρες προειδοποιούσε το Βερολίνο για τον επερχόμενο υποσιτισμό. Παράλληλα ο εκπρόσωπος του Βατικανού, νούτσιος Α. Ρονκάλι, ο μετέπειτα πάπας Ιωάνης ΚΓ', μετά από έρευνες του, διαπίστωνε τριπλασιασμό των θανάτων σε Αθήνα-Πειραιά λόγω λιμού τον χειμώνα 1941-46 και ο Γκαίμπελς σημείωνε στο ημερολόγιό του, ".... η πείνα (στην Ελλάδα) έχει καταστεί ενδημική νόσος. Στους δρόμους της Αθήνας οι άνθρωποι πεθαίνουν κατά χιλιάδες από εξάντληση" . Το πρόβλημα του λιμού καθιστούσε οξύτερο το Λονδίνο που είχε κηρύξει την Ελλάδα σε επισιτιστική καραντίνα για να εξωθήσει τον ελληνικό πληθυσμό προς την αντίσταση.
Η πείνα, η ανομία και τα φιλοαγγλικά αισθήματα γίνονταν τόσο απειλητικά που οι Γερμανοί... ...δεν μπορούσαν να τα αγνοήσουν. Ο υποσιτισμός τους απασχολούσε γιατί υποκινούσε λαϊκές αντιδράσεις και την αντίσταση.
Έτσι οι Δυνάμεις Κατοχής οδηγήθηκαν σε μια αδήριτη πραγματικότητα δύο ανελαστικών και αντικρουομένων απαιτήσεων. Από τη μια η κεφαλαιοδότηση από την  Ελλάδα τον στρατιωτικών επιχειρήσεων του άξονα στην ευρύτερη περιοχή της και από την άλλη η πείνα που οδηγούσε στην εξέγερση και στην αντίσταση.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος οι Δυνάμεις Κατοχής, τον Οκτώβριο του 1941, θα στείλουν στην Ελλάδα οικονομικούς τεχνοκράτες, δίχως όμως κάποιο αποτέλεσμα. Στη συνέχεια το πρόβλημα θα απασχολήσει και θα λάβει οξύτατη μορφή στην ιταλογερμανική Δημοσιονομική Συνδιάσκεψη εμπειρογνωμόνων, από Ιανουάριο μέχρι Μάρτιο του 1942 στη Ρώμη. Η γερμανική επιμονή για υψηλή κεφαλαιοδότηση από την Ελλάδα οδηγούσε σε αδιέξοδο τη Διάσκεψη.
Τότε ο Ιταλός τραπεζίτης και οικονομικός πληρεξούσιος της Ιταλίας στην Ελλάδα, Ντ'Αγκοστίνι, θα προτείνει τη λύση του δανείου. Δηλαδή οι πέρα από τις δαπάνες κατοχής αναλήψεις να χρεώνονται από την Ελλάδα ως δάνειο προς την Γερμανία και την Ιταλία.

Β. ΤΟ ΔΑΝΕΙΟ
 
Η σχετική δανειακή συμφωνία θα υπογραφεί στις 14.3.1942 από τους πληρεξούσιους της Γερμανίας και της Ιταλίας στην Ελλάδα, αντίστοιχα Άλτενμπουργκ και Γκίτζι. Η Ελλάδα δεν είχε προσκληθεί και δεν ήταν παρούσα. Στην Ελλάδα την ανακοίνωσε μετά από εννιά μέρες ο Άλτενμπουργκ με την ρηματική διακοίνωση 160/23.3.1942 και ο Γκίτζι με το σημείωμά του Νο4/6406/461/23. 3.1942.
Σύμφωνα μ'αυτήν:
• Η ελληνική κυβέρνηση υποχρεούται κατά μήνα να καταβάλλει έξοδα κατοχής 1,5 δισ. δρχ. (άρθρο 2).
• Οι αναλήψεις από την Τράπεζα της Ελλάδος (στο εξής ΤΕ), άνω του ποσού αυτού θα χρεώνονται στις κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Ιταλίας ως άτοκο, σε δραχμές δάνειο της Ελλάδας προς αυτές (άρθρο 3).
• Η επιστροφή του δανείου θα γινόταν αργότερα (αρθ. 4).
• Η συμφωνία είχε αναδρομική ισχύ από 1.1.1942 (άρθρ. 5).
Η δανειακή σύμβαση αποτελούσε μια συμφωνία μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας που επιβαλλόταν στην Ελλάδα υποχρεωτικά εκτελεστή (αναγκαστική). Οι δανειακές αναλήψεις θα είχαν την μορφή μηνιαίων προκαταβολών, το ύψος και η διάρκεια των οποίων δεν προσδιοριζόταν. Επίσης δεν προσδιοριζόταν πότε θα άρχιζε η εξόφληση του, ενώ προσδιοριζόταν ότι ήταν άτοκο και σε δραχμές.
Με το εμπιστευτικό έγγραφο 409/2.4.1942 ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών έδινε εντολή στην ΤΕ να συμμορφωθεί με τη ρηματική διακοίνωση του Αλτενμπουργκ και να αρχίσει να καταβάλει τις δανειακές προκαταβολές.
Την αρχική αυτή αναγκαστική σύμβαση ακολούθησαν τρεις τροποποιήσεις με κοινή βούληση των συμβαλλομένων. Αυτές μετατρέπουν την αρχική αναγκαστική σύμβαση σε συμβατική. Δηλαδή το δάνειο παύει να είναι αναγκαστικό και μεταπίπτει σε κοινό συμβατικό δάνειο.
Με την πρώτη τροποποίηση (2.12.1942) ορίζεται ότι τα δανειακά ποσά είναι αναπροσαρμοζόμενα και θα αρχίσουν να επιστρέφονται από τον Απρίλιο του 1943 (άρθρο β, παράγραφοι 2 και 3).
Μάλιστα κατέβαλαν και δύο εξοφλητικές δόσεις του δανείου και στη συνέχεια σταμάτησαν την επιστροφή του, οπότε μεταπίπτει σε έντοκο λόγω υπερημερίας. Δηλαδή το δάνειο είχε μετατραπεί σε σταθερού νομίσματος και έντοκο.
Το ύψος του δανείου κατά την ΤΕ ανέρχεται (δίχως τους τόκους) σε 227.940.201 εκ. δολ. το 1944 και κατά τον Αλτενμπουργκ 400 εκ. μετακατοχικά μάρκα. Με τις αναπροσαρμογές και τους τόκους ανέρχεται σε κάποιες δεκάδες δισ. ευρώ.
Επομένως το κατοχικό δάνειο είναι συμβατικό και όχι αναγκαστικό, σταθερού νομίσματος και από τον Απρίλιο του 1943 έντοκο. Αποτελεί συμβατική υποχρέωση της Γερμανίας έναντι της Ελλάδας και όχι επανορθωτική. Ως τέτοια δεν εντάσσεται στη συμφωνία του Λονδίνου 1953 που αναστέλει την καταβολή των επανορθώσεων και αποζημιώσεων.

Γ. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΟΥ
 
Η Ελλάδα στη διάσκεψη των επανορθώσεων του 1945, στη διάσκεψη των Παρισίων το 1946 και στη διάσκεψη των ΥΠΕΞ των τεσσάρων Μ.Δ. το Νοέμβριο του 1947, διαχώρισε το κατοχικό δάνειο από τις επανορθώσεις και ζητούσε την επιστροφή του.
Η Ελλάδα ουδέποτε έπαψε να διεκδικεί το κατοχικό δάνειο .
• Το 1964 με τον Αγγελόπουλο, ως εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης.
• Το 1965 με τον Α. Παπανδρέου.
• Στις ελληνογερμανικές συνομιλίες στην Αθήνα το 1966.
Τότε η Γερμανία πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι του δανείου είχε
παραιτηθεί εγγράφως ο Κ. Καραμανλής. Στη συνέχεια το μετέτρεψε σε προφορική παραίτηση Καραμανλή, πράγμα που διέψευσε ο Κ. Καραμανλής. Τέλος με τη ρηματική της διακοίνωση στις 31.3.1967, η Γερμανία δεχόταν ότι δεν υπήρξε παραίτηση Καραμανλή.
• Το 1974 το ανακίνησε ο Ζολώτας.
• Στις 18.4.1991 το έθεσε ανεπίσημα και προφορικά ο τότε ΥΠΕΞ Α. Σαμαράς στο Γερμανό ομόλογό του.
• Στις 14.11.1995 το έθεσε η Ελλάδα με ρηματική διακοίνωση.
Η Γερμανία σταθερά το απορρίπτει, με τα επιχειρήματα:
• Το δάνειο εντάσσεται στη συμφωνία του Λονδίνου.
• Από το δάνειο παραιτήθηκε ο Κ. Καραμανλής. Το επανέλαβε και μετά το 1990 παρά τη ρηματική διακοίνωση του Μαρτίου 1967.
• Ύστερα από 50 χρόνια δεν μπορεί να εγείρονται τέτοιες απαιτήσεις. (Η Ελλάδα το διεκδικεί από το 1945).
Το μόνο που δηλώνουν αυτά τα επιχειρήματα είναι έλλειψη επιχειρημάτων. Μετά την ενοποίηση της Γερμανίας το 1990 έχει εκλείψει και το τυπικό επιχείρημα που θα μπορούσε να προβληθεί, εκείνο του χωρισμού της Γερμανίας. Επομένως είναι άμεσα διεκδικήσιμο και πολιτικά και συμβατικά (νομικά). Μπορεί να το διεκδικήσει η ελληνική κυβέρνηση, η Τράπεζα της Ελλάδος ή οποιοσδήποτε μέτοχος της (πάνω ενός ορίου μετοχών), όπως και ο ελληνικός λαός μέσω των συντεταγμένων πολιτειακών θεσμών του. Τέλος την ελληνική διεκδίκηση ενισχύει το προηγούμενο της Γιουγκοσλαβίας και της Πολωνίας στις οποίες η ναζιστική Γερμανία είχε επιβάλλει παρόμοια κατοχικά δάνεια και τα οποία μετακατοχικά η τότε Δ. Γερμανία επέστρεψε (αντίστοιχα το 1956 και 1971).
Η σημερινή Γερμανία δεν πρέπει να ξεχνά ότι δανείσθηκε από το ελληνικό κράτος κατά παράβαση του άρθρου 49 της σύμβασης της Χάγης του 1909 και το οποίο ισχύει και σήμερα. Δανείσθηκε από ένα κράτος που η ίδια η ναζιστική Γερμανία είχε χαρακτηρίσει ακατάλυτο και ότι οι ναζί όχι μόνο δεν αμφισβήτησαν ουδέποτε το δάνειο αλλά και άρχισαν την αποπληρωμή του, ενώ και ο καγκελάριος Ερχαρντ, το 1964, είχε δεσμευθεί για την επιστροφή του μετά την επανένωση της Γερμανίας.
Η Γερμανία δεν πρέπει να ξεχνά ότι η γερμανική κατοχή είναι υπόλογος για το οικονομικό ελληνικό ολοκαύτωμα της περιόδου 1940-44. Ενδεικτικά και μόνο είναι υπόλογος για το ότι στην Ελλάδα ο πληθωρισμός αυξήθηκε 15,3 εκατομμύρια φορές και ότι μόνο την Ελλάδα υποχρέωσε η τότε Γερμανία να της καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Αυτό το ολοκαύτωμα το αναγνώρισαν οι Ιταλοί : "Η Ελλάδα είναι στημένη σαν λεμόνι", έλεγε ο Γκίτζι. Αποκορύφωμα ο Μουσολίνι, που έλεγε ότι "... οι Γερμανοί άρπαξαν από τους Έλληνες ακόμα και τα κορδόνια των παπουτσιών τους...". Αλλά και ο Γερμανός Υπ. Οικονομίας, Φουνκ, τον Ιούνιο του 1943 έγραφε σε άρθρο του ότι, "η Ελλάς δοκίμασε τα δεινά του πολέμου, όπως ίσως καμία άλλη χώρα της Ευρώπης".
Για την επανόρθωση η Ελλάδα θα χρειαζόταν 33 φορές το εθνικό εισόδημα του 1946. Αυτό μετακατοχικά η Ελλάδα θα το αναζητούσε στον εξωτερικό
δανεισμό.
Από την άλλη πλευρά αυτή που αμφισβητεί και αρνείται την επιστροφή του κατοχικού δανείου είναι η μετά το 1990 ενωμένη και δημοκρατική
Γερμανία.
Αυτή όμως η συμπεριφορά, εκτός των άλλων, πλήττει βάναυσα τα μετακατοχικά φιλογερμανικά αισθήματα, όπως τα χαρακτήρισε ο καγκελάριος Κολ, του ελληνικού λαού και γι' αυτό ακέραια την ευθύνη φέρει η γερμανική κυβέρνηση.
Source : citypress.gr