Στο προσκήνιο των διαπραγματεύσεων της ΕΕ έχει τεθεί για τα καλά η μείωση του ελληνικού χρέους, ακόμη και μέσω της «επιλεκτικής χρεοκοπίας». Ενδεικτικές του κλίματος είναι οι δηλώσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Οικονομικών Ευ.Βενιζέλου, μετά το Eurogroup, ότι η φράση «επιλεκτική χρεοκοπία» τρομάζει χωρίς λόγο, καθώς δεν αποτελεί πραγματικό πιστωτικό γεγονός. Την επαναγορά ελληνικού χρέους από τη δευτερογενή αγορά εξετάζουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τους Financial Times Deutschland, ενώ ένα ακόμη πλήθος σεναρίων εξετάζονται σύμφωνα με το διεθνή τύπο.
Εν τω μεταξύ, εν αμφιβόλω φαίνεται ότι τίθεται η σύγκλιση της Συνόδου Κορυφής, που σύμφωνα με πληροφορίες θα πραγματοποιούνταν την επόμενη Παρασκευή. Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης επισήμανε σήμερα πως δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για σύγκληση έκτακτης Συνόδου Κορυφής, ενώ επεσήμανε ότι προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των ευρωπαίων ΥΠΟΙΚ για τις λεπτομέρειες του δεύτερου πακέτου διάσωσης της Ελλάδας. Υπενθυμίζεται ότι εχθές, ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν στο πρακτορείο ότι έχουν αυξηθεί σημαντικά οι πιθανότητες να συγκληθεί έκτακτη Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ΕΕ το απόγευμα της Παρασκευής. Πηγή της γαλλικής κυβέρνησης δήλωσε από το Παρίσι ότι η Γαλλία τάσσεται υπέρ μιας έκτακτης συνόδου προκειμένου να ηρεμήσουν οι αγορές.
FT: Εξετάζεται η επαναγορά ελληνικού χρέους από τη δευτερογενή αγορά
Την επαναγορά ελληνικού χρέους από τη δευτερογενή αγορά εξετάζουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, ως λύση για την βελτίωση της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών της χώρας με τους Financial Times Deutschland να κάνουν σήμερα Τετάρτη λόγο για τεράστιο πρόγραμμα επαναγοράς του ελληνικού χρέους στο 50% της ονομαστικής του αξίας.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα της εφημερίδας οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης «σπάνε τα ταμπού» στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την κλιμακούμενη κρίση χρέους στη ζώνη του ευρώ και σχεδιάζουν πρόγραμμα μεγάλη κλίμακας για την επαναγορά ελληνικών ομολόγων. Το σχέδιο περιλαμβάνει την χρηματοδότηση της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), ώστε να προβεί στην επαναγορά του χρέους στις τιμές αγοράς. Σύμφωνα με τους Financial Times Deutschland εάν η Ελλάδα κατέβαλε για την εξόφληση των ομολόγων κατά μέσο όρο μόνο το 50% της ονομαστικής αξίας τους αυτό θα ήταν ένα είδος εθελοντικής περικοπή του χρέους που θα αντικαθιστούσε τις υπάρχουσες προσεγγίσεις στη συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών.
Εξάλλου, και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) κ. Φιλίπ Μεϊστάντ επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι η ζώνη του ευρώ εξετάζει το ενδεχόμενο να επαναγοράσει στην τρέχουσα τιμή τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου, για να ελαφρώσει τα δημόσια οικονομικά της Αθήνας.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση του Διεθνούς Συνδέσμου Τραπεζών IIF, η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και η μόνη λύση είναι η επαναγορά ενός σημαντικού μέρους του χρέους της υπό ευνοϊκές συνθήκες. Επικεφαλής του IIF οποίου είναι ο πρόεδρος της Deutsche Bank Γιόζεφ Άκερμαν.
Στη βάση του σχεδίου-Άκερμαν, όπως ονομάσθηκε ήδη το μυστικό έγγραφο, στο οποίο αναφέρεται το «Βήμα», ο IIF πιέζει τις χώρες της ευρωζώνης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου να επισπεύσουν τη λύση της ελληνικής κρίσης, για να εμποδίσουν έτσι τη μετάδοσή της και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η λύση αυτή, όπως σημειώνει η γερμανική οικονομική εφημερίδα «Handelsblatt», έχει εκπληκτικά συγκεκριμένη μορφή. Ένα μέρος της συνίσταται στην εθελούσια επαναγορά των κρατικών χρεών από την Ελλάδα, που θα πρέπει να οργανωθεί από την ελληνική κυβέρνηση. «Οι ιδιώτες τραπεζίτες είναι διατεθειμένοι να συμβάλλουν στη λύση» τονίζεται. Η επαναγορά των χρεογράφων, σύμφωνα τον IIF, δεν πρόκειται να προκαλέσει «πιστωτικό γεγονός» - έτσι όπως αυτό θα προκαλούταν σε περίπτωση εφαρμογής των ποικιλώνυμων γαλλικών και γερμανικών μοντέλων.
Προβληματισμένο... το ΚΤΕ οικονομικών
Ανησυχία και προβληματισμός επικράτησε χθες στο ΚΤΕ οικονομικών του ΠΑΣΟΚ κατά την ενημέρωση των βουλευτών από τον υπουργό οικονομικών για τα όσα έλαβαν χώρα στο eurogroup. Την ίδια ώρα, αμηχανία έχει προκληθεί σε ολόκληρη την ΕΕ μετά την έλλειψη οριστικών και συγκεκριμένων αποφάσεων από το συμβούλιο των υπουργών οικονομικών ενώ την ίδια ώρα έχει ξεκινήσει νέος κύκλος σεναριολογίας αναφορικά με το ελληνικό χρέος.
Κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης του ΚΤΕ του ΠΑΣΟΚ, υπήρξαν διαξιφισμοί μεταξύ βουλευτών όπως αυτός μεταξύ της Θ.Τζάκρη και της Τ.Αντωνίου αλλά και επικρίσεις προς τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, Παντελή Οικονόμου σχετικά με τις δηλώσεις του περί ΦΠΑ. Στο επίκεντρο βρέθηκε φυσικά και το θέμα της «επιλεκτικής χρεοκοπίας». Το ζήτημα έθεσε ο βουλευτής Πιερίας Γιάννης Αμοιρίδης, ενώ ο έτερος βουλευτής του νομού Θανάσης Παπαγεωργίου, υποστήριξε ότι το χρέος θα είναι διαχειρίσιμο με ένα επιτόκιο της τάξης του 4%.
Ο κ. Βενιζέλος, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αρνήθηκε ότι υπάρχει συζήτηση για «επιλεκτική χρεοκοπία», ούτε και απέρριψε αυτό το σενάριο, επαναλαμβάνοντας ότι υπάρχουν στο τραπέζι 36 σενάρια. Υπογράμμισε ότι προβλήμα είναι πιο σύνθετο απ’ ότι είχε αρχικά εκτιμηθεί και το ανέδειξε σε ευρωπαικό. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι αν επρόκειτο μόνο για την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, το χρέος αυτών των χωρών καλύπτει το 4% του χρέους της ευρωζώνης, ωστόσο, αν προστεθούν τα χρέη της Ισπανίας και της Ιταλίας, το ποσοστό ανεβαίνει στο 40% του χρέους της ευρωζώνης. Γι αυτό, τόνισε, η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με ενιαίο, συνολικό και σταθερό τρόπο.
Από τη συζήτηση προέκυψε ότι για να συζητηθεί το θέμα, πρέπει να βρεθεί πού βρίσκονται 150 δισ. του ελληνικού χρέους, προκειμένου να αρχίσει η διαπραγμάτευση με τους κατόχους των ομολόγων, τα υπόλοιπα βρίσκονται σε ελληνικές και άλλες.
Από την πλευρά του, ο Έλληνας πρωθυπουργός προγραμματίζει σειρά επαφών με ηγέτες της ΕΕ πριν και μετά την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Παρασκευής. Ο Γιώργος Παπανδρέου σύμφωνα με πληροφορίες πρόκειται να έχει σειρά επαφών με ηγέτες χωρών της ΕΕ αμέσως μετά την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που συγκαλείται για την προσεχή Παρασκευή, με στόχο την ομογενοποίηση των διαμετρικά αντίθετων απόψεων, οι οποίες έχουν συμβάλει σημαντικά στην αδυναμία της ΕΕ να λάβει τις απαιτούμενες αποφάσεις. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να έχει κατ' ιδίαν επαφές και πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, είτε την Πέμπτη, είτε την Παρασκευή πριν από την έναρξη των εργασιών της Συνόδου Κορυφής. Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναμένεται να πιέσει προς την κατεύθυνση της λήψης των αποφάσεων πριν από τις 14 Σεπτεμβρίου καθώς στις 15 εκταμιεύεται η 6η δόση.
Source : tvxs.gr
Geopolitical Research Institute(GRI)/Εταιρεία Γεωπολιτικών Ερευνών(ΕΓΕ)
Τετάρτη 13 Ιουλίου 2011
Σημείο μηδέν για τις ελληνορωσικές σχέσεις
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
«Mε τον τρόπο που πολιτεύεται η Ελλάδα σήμερα, μας σπρώχνει αναγκαστικά στην αγκαλιά της Τουρκίας, δεν έχουμε άλλη επιλογή». Αυτή τη χαρακτηριστική φράση χρησιμοποίησε ο Πρωθυπουργός Πούτιν σε παλαιότερη σύσκεψη των στενότερων συνεργατών του, σύμφωνα με άριστα ενημερωμένες πηγές στη ρωσική πρωτεύουσα. Φράση που θεωρείται, από διπλωματικούς παρατηρητές, ενδεικτική του κλίματος «βαθειάς κατάψυξης» που έχει επικρατήσει στις ελληνορωσικές σχέσεις, που βρίσκονται τώρα σε «σημείο μηδέν», σημείο που έχει να εμφανισθεί δεκαετίες.
Η ακύρωση, την τελευταία στιγμή και με «σχεδιασμένα» άκομψο τρόπο, από τη ρωσική διπλωματία, που είναι από τις πιο σχολαστικές παγκοσμίως στη «σημειολογία του πρωτοκόλλου», της επίσκεψης του κ. Λαμπρινίδη στη ρωσική πρωτεύουσα, δείχνει ότι η Μόσχα έπαυσε πλέον να τηρεί και τα προσχήματα, σύμφωνα με πεπειραμένους αναλυτές. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει λόγους να διατηρεί μια επίφαση ομαλότητας, αλλά επιθυμεί αντίθετα να δείξει τη δυσφορία της τόσο για το ουσιαστικό πάγωμα των διμερών σχέσεων, όσο και για τον ανοίκειο τρόπο που φέρεται συχνά η Αθήνα, εκ προθέσεως ή όχι. Για πρώτη φορά, κατά τρόπο μάλλον σπάνιο στη ρωσική και σοβιετική διπλωματική παράδοση, η Μόσχα δείχνει επίσης να εισάγει μια διαφοροποίηση ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τη γενικότερη έννοια της «Eλλάδας», η ιδέα της οποίας έχει σημαντική, πολύ θετική φόρτιση στην ιδεολογία της Ρωσίας εν γένει και του ρωσικού κρατισμού ειδικά.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, υπόψιν των οποίων θέσαμε αυτές τις πληροφορίες και εκτιμήσεις, υποστηρίζουν πάντως ότι ουδόλως ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Λένε ότι δεν έχουν γίνει δέκτες ρωσικών παραπόνων ή δυσφορίας με την Ελλάδα. Υποστηρίζουν ότι η Αθήνα επιθυμεί διακαώς τη βελτίωση των διμερών σχέσεων. Υπενθυμίζουν ότι η επίσκεψη Λαμπρινίδη δεν είχε ανακοινωθεί επισήμως από τα δύο Υπουργεία. Υπογραμμίζουν ότι δεν είναι η Αθήνα αλλά η Σόφια υπεύθυνη για τις διαρκείς ματαιώσεις των αποφάσεων για τον περίφημο αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, στην κατασκευή του οποίου ουδείς πλέον πιστεύει. Τονίζουν ότι συνεχίζεται κανονικά η συνεργασία για τον αγωγό Σάουθ Στρημ, παρόλο που αυτό το σχέδιο, κάποτε εμφανισθέν ως ένα πολύ σημαντικό ελληνορωσικό σχέδιο, εμφανίζεται τώρα μάλλον ως πρότζεκτ Μόσχας-‘Αγκυρας-Ρώμης! Και εξηγούν ότι η ματαίωση, τελευταία στιγμή, της προγραμματισμένης επίσκεψης Δρούτσα, τον περασμένο Δεκέμβριο, δυσάρεστη μεν, οφείλεται στον πολύ σοβαρό λόγο της συμμετοχής του Υπουργού σε κρίσιμης για την Ελλάδα σημασίας ευρωπαϊκό συμβούλιο.
Εντούτοις, διπλωματικοί και πολιτικοί παρατηρητές στη Ρωσία και την Ελλάδα υπενθυμίζουν ότι μια σειρά ουσιαστικών και συμβολικών πράξεων, έχουν προκαλέσει ιδιαίτερη ψυχρότητα στη Μόσχα έναντι της Αθήνας, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες. Στη Ρωσία έχουν καταλήξει ότι υπάρχει ένα “αμερικανικό κόμμα” στο ελληνικό πολιτικό σύστημα και το κράτος, πολύ ισχυρότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν αίφνης σε χώρες όπως η Ιταλία, η Τουρκία και η Γερμανία, με τις οποίες διατηρούν πολύ στενές σχέσεις. ‘Ετσι, όποτε πάει να γίνει κάτι σπουδαίο μεταξύ Αθήνας και Μόσχας, αρχίζει αμέσως ο πόλεμος εναντίον του και το οδηγεί σε ματαίωση. Αναφέρουν σχετικά τους S300, την προσέγγιση Πούτιν-Καραμανλή, την αγορά ρωσικών θωρακισμένων, το σχέδιο Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, μεταξύ άλλων.
Μια «αόρατη χειρ» επεμβαίνει κάθε φορά που συμφωνείται κάτι μεταξύ Μόσχας και Αθήνας και ματαιώνει τελικά τα σχέδια. Μετά από έναν αρχικό “αιφνιδιασμό”, δυνάμεις μέσα στο πολιτικό σύστημα ενεργοποιούνται και ανακαλύπτουν όλα τα τρωτά των ελληνορωσικών συμβάσεων και μόνο αυτών. Μπορεί τα γερμανικά υποβρύχια να γέρνουν ή τα αμερικανικά F-16 να μην μπορούν να πολεμήσουν, αφού δεν έχουν σύστημα αυτοπροστασίας, μόνο όμως τα ρωσικά πρότζεκτ γίνονται «φύλλο και φτερό» και ανακαλύπτονται τα κάθε είδους πραγματικά ή φανταστικά τους μειονεκτήματα.
Μερικές φορές μάλιστα η Ελλάδα το πράττει με μειωτικό για τη Ρωσία τρόπο. ‘Όταν η κυβέρνηση Καραμανλή άρχισε να «κάνει νερά» στην υλοποίηση της σύμβασης για τα θωρακισμένα, που η ίδια υπέγραψε ο τότε Υπουργός ‘Αμυνας βρήκε την παγκοσμίως πρωτότυπη μέθοδο να μην βγαίνει στο τηλέφωνο του τότε Ρώσου Πρέσβη και να μην του κλείνει ραντεβού, για να μη βρεθεί σε δύσκολη θέση! Τελικά η σύμβαση ματαιώθηκε από τον επόμενο Υπουργό κ. Βενιζέλο, παρά την επίσημη ρωσική πρόταση να πληρωθούν τα οχήματα με ελληνικά αγροτικά προϊόντα.
Ο νέος Πρέσβης που τοποθετήθηκε στην Αθήνα στις αρχές του 2009 ζήτησε, όπως είθισται στην παγκόσμια πρακτική, να συναντήσει στον αρχηγό της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν τον είδε ποτέ, συνάντησε τελικά και μετά από πολλούς μήνες τον κ. Δρούτσα. Σε όλες τις χώρες του κόσμου, των ΗΠΑ περιλαμβανομένων, είναι θέμα ελάχιστου χρόνου για τον Πρέσβη της Ρωσίας να δει όποιον ζητήσει. Μόνο στην Ελλάδα μπορεί να συμβούν τέτοια πράγματα. Η Ελλάδα ανήκει επίσης στις λίγες χώρες του κόσμου όπου όλο το Υπουργικό Συμβούλιο συνωστίζεται στις εκδηλώσεις της αμερικανικής Πρεσβείας, ενώ ένας Υφυπουργός και μόνον τιμά δια της παρουσίας του τις δεξιώσεις της ρωσικής.
Η τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ εναντίον του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη και ο χαρακτηρισμός των συμφωνιών με τη Ρωσία ως λεόντειων υπέρ αυτής, κατά την προεκλογική περίοδο του 2009, δεν ξεχάστηκε ποτέ στη Μόσχα. Παρά τις μεταγενέστερες διορθωτικές κινήσεις, θεωρήθηκε εχθρική ενέργεια, δηλωτική προθέσεων. Οι Ρώσοι παρακολουθούν επίσης με ιδιαίτερη προσοχή τη διαδοχική δραστηριοποίηση του κ. Ρόντος στη Γιουγκοσλαβία, τη Γεωργία, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία.
Δεν έχει διαφύγει της προσοχής της ρωσικής διπλωματίας και το γεγονός ότι, ενώ καρκινοβατούν οι ελληνορωσικές σχέσεις, αν και εδράζονται σε ένα σημαίνον ιστορικό υπόβαθρο αιώνων, η Αθήνα πήρε πολύ θεαματικές πρωτοβουλίες συγκαλώντας ή προτιθέμενη να συγκαλέσει κοινές συνεδριάσεις Υπουργικών Συμβουλίων με την Τουρκία και το Ισραήλ, και δημιουργώντας ad hoc όργανα συνεργασίας με αυτές τις χώρες, που, εξ αντιδιαστολής, θεωρήθηκαν επίσης ενέργειες που αντανακλούν τις στρατηγικές προτεραιότητες της Αθήνας.
Και στα «ήσσονα» άλλωστε θέματα, μόνο καλάδεν μπορούν να χαρακτηρισθούν τα πράγματα. Η ρωσική Τράπεζα Εξωτερικού Εμπορίου και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (Σμπερμπάνκ) περιμένουν έξη μήνες την έκδοση άδειας για τη λειτουργία υποκαταστημάτων τους στην Αθήνα. Δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα εμπόδια συναντούν επίσης μία επένδυση του Ρώσου μεγιστάνα Ρομάν Αμπράμοβιτς και δύο επενδύσεις στη Χαλκιδική και την Κρήτη. Τέλος, δεν έγινε τίποτα για τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης-Μόσχας που είχε εξαγγελθεί.
Σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για την τύχη της Ελλάδας, η Ρωσία δεν μοιάζει να είναι καν στο «ραντάρ» της Αθήνας και η Αθήνα μοιάζει παραδόξως μάλλον να θέλει να το δείχνει. Η σημερινή κατάσταση θυμίζει έντονα την περίοδο 1989-93. Τότε, βοηθούσης και της πολιτικής αστάθειας στην Αθήνα, η Ρωσία εγκαταλείφθηκε από την ελληνική διπλωματία, που ξύπνησε απότομα μόνο όταν η Μόσχα αναγνώρισε τα Σκόπια. Τότε άρχισαν να τρέχουν στη ρωσική πρωτεύουσα οι ‘Ελληνες Υπουργοί, ήταν όμως πολύ αργά. Η Ρωσία είναι ο μόνιμος συνήγορος των κυπριακών θέσεων στον ΟΗΕ, βασική πηγή στρατιωτικού εξοπλισμού για την Κύπρο, το μόνο διαχρονικό ουσιώδες αντιστάθμισμα στις δυτικές πιέσεις, από τον καιρό ακόμα του… Καποδίστρια και του Κολοκοτρώνη. Γι’ αυτό και πολιτικοί τόσο διαφορετικοί όπως ο Μαρκεζίνης, οι δύο Καραμανλήδες, ο Ανδρέας, ο Μακάριος, ο Λυσσαρίδης στράφηκαν προς αυτή και πολέμησαν για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων. Αυτό κάνουν επίσης σήμερα στην Ευρώπη, επ’ ωφελεία των χωρών τους, πολιτικοί όπως η Μέρκελ, ο Μπερλουσκόνι, ο Σαρκοζί, ο Ερντογάν.
Source: Konstantakopoulos.blogspot.com
«Mε τον τρόπο που πολιτεύεται η Ελλάδα σήμερα, μας σπρώχνει αναγκαστικά στην αγκαλιά της Τουρκίας, δεν έχουμε άλλη επιλογή». Αυτή τη χαρακτηριστική φράση χρησιμοποίησε ο Πρωθυπουργός Πούτιν σε παλαιότερη σύσκεψη των στενότερων συνεργατών του, σύμφωνα με άριστα ενημερωμένες πηγές στη ρωσική πρωτεύουσα. Φράση που θεωρείται, από διπλωματικούς παρατηρητές, ενδεικτική του κλίματος «βαθειάς κατάψυξης» που έχει επικρατήσει στις ελληνορωσικές σχέσεις, που βρίσκονται τώρα σε «σημείο μηδέν», σημείο που έχει να εμφανισθεί δεκαετίες.
Η ακύρωση, την τελευταία στιγμή και με «σχεδιασμένα» άκομψο τρόπο, από τη ρωσική διπλωματία, που είναι από τις πιο σχολαστικές παγκοσμίως στη «σημειολογία του πρωτοκόλλου», της επίσκεψης του κ. Λαμπρινίδη στη ρωσική πρωτεύουσα, δείχνει ότι η Μόσχα έπαυσε πλέον να τηρεί και τα προσχήματα, σύμφωνα με πεπειραμένους αναλυτές. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει λόγους να διατηρεί μια επίφαση ομαλότητας, αλλά επιθυμεί αντίθετα να δείξει τη δυσφορία της τόσο για το ουσιαστικό πάγωμα των διμερών σχέσεων, όσο και για τον ανοίκειο τρόπο που φέρεται συχνά η Αθήνα, εκ προθέσεως ή όχι. Για πρώτη φορά, κατά τρόπο μάλλον σπάνιο στη ρωσική και σοβιετική διπλωματική παράδοση, η Μόσχα δείχνει επίσης να εισάγει μια διαφοροποίηση ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τη γενικότερη έννοια της «Eλλάδας», η ιδέα της οποίας έχει σημαντική, πολύ θετική φόρτιση στην ιδεολογία της Ρωσίας εν γένει και του ρωσικού κρατισμού ειδικά.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, υπόψιν των οποίων θέσαμε αυτές τις πληροφορίες και εκτιμήσεις, υποστηρίζουν πάντως ότι ουδόλως ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Λένε ότι δεν έχουν γίνει δέκτες ρωσικών παραπόνων ή δυσφορίας με την Ελλάδα. Υποστηρίζουν ότι η Αθήνα επιθυμεί διακαώς τη βελτίωση των διμερών σχέσεων. Υπενθυμίζουν ότι η επίσκεψη Λαμπρινίδη δεν είχε ανακοινωθεί επισήμως από τα δύο Υπουργεία. Υπογραμμίζουν ότι δεν είναι η Αθήνα αλλά η Σόφια υπεύθυνη για τις διαρκείς ματαιώσεις των αποφάσεων για τον περίφημο αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, στην κατασκευή του οποίου ουδείς πλέον πιστεύει. Τονίζουν ότι συνεχίζεται κανονικά η συνεργασία για τον αγωγό Σάουθ Στρημ, παρόλο που αυτό το σχέδιο, κάποτε εμφανισθέν ως ένα πολύ σημαντικό ελληνορωσικό σχέδιο, εμφανίζεται τώρα μάλλον ως πρότζεκτ Μόσχας-‘Αγκυρας-Ρώμης! Και εξηγούν ότι η ματαίωση, τελευταία στιγμή, της προγραμματισμένης επίσκεψης Δρούτσα, τον περασμένο Δεκέμβριο, δυσάρεστη μεν, οφείλεται στον πολύ σοβαρό λόγο της συμμετοχής του Υπουργού σε κρίσιμης για την Ελλάδα σημασίας ευρωπαϊκό συμβούλιο.
Εντούτοις, διπλωματικοί και πολιτικοί παρατηρητές στη Ρωσία και την Ελλάδα υπενθυμίζουν ότι μια σειρά ουσιαστικών και συμβολικών πράξεων, έχουν προκαλέσει ιδιαίτερη ψυχρότητα στη Μόσχα έναντι της Αθήνας, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες. Στη Ρωσία έχουν καταλήξει ότι υπάρχει ένα “αμερικανικό κόμμα” στο ελληνικό πολιτικό σύστημα και το κράτος, πολύ ισχυρότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν αίφνης σε χώρες όπως η Ιταλία, η Τουρκία και η Γερμανία, με τις οποίες διατηρούν πολύ στενές σχέσεις. ‘Ετσι, όποτε πάει να γίνει κάτι σπουδαίο μεταξύ Αθήνας και Μόσχας, αρχίζει αμέσως ο πόλεμος εναντίον του και το οδηγεί σε ματαίωση. Αναφέρουν σχετικά τους S300, την προσέγγιση Πούτιν-Καραμανλή, την αγορά ρωσικών θωρακισμένων, το σχέδιο Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, μεταξύ άλλων.
Μια «αόρατη χειρ» επεμβαίνει κάθε φορά που συμφωνείται κάτι μεταξύ Μόσχας και Αθήνας και ματαιώνει τελικά τα σχέδια. Μετά από έναν αρχικό “αιφνιδιασμό”, δυνάμεις μέσα στο πολιτικό σύστημα ενεργοποιούνται και ανακαλύπτουν όλα τα τρωτά των ελληνορωσικών συμβάσεων και μόνο αυτών. Μπορεί τα γερμανικά υποβρύχια να γέρνουν ή τα αμερικανικά F-16 να μην μπορούν να πολεμήσουν, αφού δεν έχουν σύστημα αυτοπροστασίας, μόνο όμως τα ρωσικά πρότζεκτ γίνονται «φύλλο και φτερό» και ανακαλύπτονται τα κάθε είδους πραγματικά ή φανταστικά τους μειονεκτήματα.
Μερικές φορές μάλιστα η Ελλάδα το πράττει με μειωτικό για τη Ρωσία τρόπο. ‘Όταν η κυβέρνηση Καραμανλή άρχισε να «κάνει νερά» στην υλοποίηση της σύμβασης για τα θωρακισμένα, που η ίδια υπέγραψε ο τότε Υπουργός ‘Αμυνας βρήκε την παγκοσμίως πρωτότυπη μέθοδο να μην βγαίνει στο τηλέφωνο του τότε Ρώσου Πρέσβη και να μην του κλείνει ραντεβού, για να μη βρεθεί σε δύσκολη θέση! Τελικά η σύμβαση ματαιώθηκε από τον επόμενο Υπουργό κ. Βενιζέλο, παρά την επίσημη ρωσική πρόταση να πληρωθούν τα οχήματα με ελληνικά αγροτικά προϊόντα.
Ο νέος Πρέσβης που τοποθετήθηκε στην Αθήνα στις αρχές του 2009 ζήτησε, όπως είθισται στην παγκόσμια πρακτική, να συναντήσει στον αρχηγό της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν τον είδε ποτέ, συνάντησε τελικά και μετά από πολλούς μήνες τον κ. Δρούτσα. Σε όλες τις χώρες του κόσμου, των ΗΠΑ περιλαμβανομένων, είναι θέμα ελάχιστου χρόνου για τον Πρέσβη της Ρωσίας να δει όποιον ζητήσει. Μόνο στην Ελλάδα μπορεί να συμβούν τέτοια πράγματα. Η Ελλάδα ανήκει επίσης στις λίγες χώρες του κόσμου όπου όλο το Υπουργικό Συμβούλιο συνωστίζεται στις εκδηλώσεις της αμερικανικής Πρεσβείας, ενώ ένας Υφυπουργός και μόνον τιμά δια της παρουσίας του τις δεξιώσεις της ρωσικής.
Η τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ εναντίον του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη και ο χαρακτηρισμός των συμφωνιών με τη Ρωσία ως λεόντειων υπέρ αυτής, κατά την προεκλογική περίοδο του 2009, δεν ξεχάστηκε ποτέ στη Μόσχα. Παρά τις μεταγενέστερες διορθωτικές κινήσεις, θεωρήθηκε εχθρική ενέργεια, δηλωτική προθέσεων. Οι Ρώσοι παρακολουθούν επίσης με ιδιαίτερη προσοχή τη διαδοχική δραστηριοποίηση του κ. Ρόντος στη Γιουγκοσλαβία, τη Γεωργία, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία.
Δεν έχει διαφύγει της προσοχής της ρωσικής διπλωματίας και το γεγονός ότι, ενώ καρκινοβατούν οι ελληνορωσικές σχέσεις, αν και εδράζονται σε ένα σημαίνον ιστορικό υπόβαθρο αιώνων, η Αθήνα πήρε πολύ θεαματικές πρωτοβουλίες συγκαλώντας ή προτιθέμενη να συγκαλέσει κοινές συνεδριάσεις Υπουργικών Συμβουλίων με την Τουρκία και το Ισραήλ, και δημιουργώντας ad hoc όργανα συνεργασίας με αυτές τις χώρες, που, εξ αντιδιαστολής, θεωρήθηκαν επίσης ενέργειες που αντανακλούν τις στρατηγικές προτεραιότητες της Αθήνας.
Και στα «ήσσονα» άλλωστε θέματα, μόνο καλάδεν μπορούν να χαρακτηρισθούν τα πράγματα. Η ρωσική Τράπεζα Εξωτερικού Εμπορίου και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (Σμπερμπάνκ) περιμένουν έξη μήνες την έκδοση άδειας για τη λειτουργία υποκαταστημάτων τους στην Αθήνα. Δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα εμπόδια συναντούν επίσης μία επένδυση του Ρώσου μεγιστάνα Ρομάν Αμπράμοβιτς και δύο επενδύσεις στη Χαλκιδική και την Κρήτη. Τέλος, δεν έγινε τίποτα για τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης-Μόσχας που είχε εξαγγελθεί.
Σε μια πολύ κρίσιμη περίοδο για την τύχη της Ελλάδας, η Ρωσία δεν μοιάζει να είναι καν στο «ραντάρ» της Αθήνας και η Αθήνα μοιάζει παραδόξως μάλλον να θέλει να το δείχνει. Η σημερινή κατάσταση θυμίζει έντονα την περίοδο 1989-93. Τότε, βοηθούσης και της πολιτικής αστάθειας στην Αθήνα, η Ρωσία εγκαταλείφθηκε από την ελληνική διπλωματία, που ξύπνησε απότομα μόνο όταν η Μόσχα αναγνώρισε τα Σκόπια. Τότε άρχισαν να τρέχουν στη ρωσική πρωτεύουσα οι ‘Ελληνες Υπουργοί, ήταν όμως πολύ αργά. Η Ρωσία είναι ο μόνιμος συνήγορος των κυπριακών θέσεων στον ΟΗΕ, βασική πηγή στρατιωτικού εξοπλισμού για την Κύπρο, το μόνο διαχρονικό ουσιώδες αντιστάθμισμα στις δυτικές πιέσεις, από τον καιρό ακόμα του… Καποδίστρια και του Κολοκοτρώνη. Γι’ αυτό και πολιτικοί τόσο διαφορετικοί όπως ο Μαρκεζίνης, οι δύο Καραμανλήδες, ο Ανδρέας, ο Μακάριος, ο Λυσσαρίδης στράφηκαν προς αυτή και πολέμησαν για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων. Αυτό κάνουν επίσης σήμερα στην Ευρώπη, επ’ ωφελεία των χωρών τους, πολιτικοί όπως η Μέρκελ, ο Μπερλουσκόνι, ο Σαρκοζί, ο Ερντογάν.
Source: Konstantakopoulos.blogspot.com
Τρίτη 12 Ιουλίου 2011
Αφρική : Κρυμμένα " κοιτάσματα" επιχειρηματικότητας
Του Harold L. Sirkin
Δεν είναι εύκολο να αισθανθεί κανείς αισιόδοξος για την Αφρική. Η ήπειρος φαίνεται να είναι αέναα καθηλωμένη στη φτώχεια. Μερικοί από τους «ηγέτες» της είναι από τους πιο διεφθαρμένους και βάναυσους ηγέτες του κόσμου. Σε πολλές περιοχές οι υποδομές είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες. Κάποιοι πληθυσμοί απειλούνται από πολιτικά καθοδηγούμενους λιμούς και γενοκτονίες. Οι ασθένειες εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα και η ικανότητα αντιμετώπισής τους παραμένει στοιχειώδης.
Και ας μη μιλήσουμε καλύτερα για τις επιχειρήσεις. Ακόμη κι αν «ξεκοκαλίσετε» τον επιχειρηματικό και οικονομικό τύπο, δεν θα βρείτε παρά κάποιες σποραδικές ειδήσεις που αφορούν τις επιχειρήσεις στην Αφρική. Ο κόσμος των επιχειρήσεων δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα στη Μαύρη Ήπειρο.
Ή μήπως δεν είναι έτσι τα πράγματα; Τα τελευταία χρόνια έχουμε εκπαιδευτεί να εστιάζουμε στις γοργά αναπτυσσόμενες οικονομίες και επιχειρήσεις της Κίνας, της Ινδίας, της Ανατολικής Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής, παραβλέποντας ότι παράλληλα αναδύονται και κάποιες περιοχές της Αφρικής.
Χάρις στις οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, ορισμένες αφρικανικές οικονομίες σημειώνουν εντυπωσιακή ανάπτυξη, φέρνοντας νέο πλούτο στην περιοχή και καθιστώντας τις τοπικές εταιρείες ελκυστικούς στόχους για συγχωνεύσεις και εξαγορές. Παραδείγματος χάρη, το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2010 η ιαπωνική NTT (NTT) ανακοίνωσε ένα σχέδιο εξαγοράς της Dimension Data, μιας υπερ-εταιρείας πληροφορικής με έδρα τη Νότια Αφρική που δραστηριοποιείται σε 47 χώρες, ενώ η Wal-Mart (WMT) δήλωσε ότι ενδιαφέρεται να αποκτήσει πλειοψηφικό μερίδιο στην Massmart (MMRTY), τον νοτιοαφρικανικό φορέα εννέα αλυσίδων χονδρικής και λιανικής πώλησης σε 14 υποσαχάριες χώρες και τρίτο μεγαλύτερο διανομέα καταναλωτικών ειδών της ηπείρου (οι μέτοχοι της Massmart ενέκριναν την εξαγορά της από την Wal-Mart στα μέσα Ιανουαρίου).
Εξάλλου, μέσα στους πρώτους 10 μήνες του 2010 η Αφρική είδε τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις να σκαρφαλώνουν στο ύψος-ρεκόρ των 54 δισ. δολαρίων, ποσό μεγαλύτερο από το ΑΕγχΠ αθροιστικά του Μπουρούντι, της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, του Τζιμπουτί, της Γκάμπιας, της Γουινέας-Μπισάου, του Λεσότο, της Λιβερίας, του Νίγηρα, της Ρουάντας, της Σιέρα Λεόνε, της Σουαζιλάνδης, του Τόγκο και της Ζιμπάμπουε.
Μια προσεκτικότερη ματιά
Πολλοί Αμερικανοί γνωρίζουν την Αφρική κυρίως μέσα από ταινίες, όπως είναι το Invictus, Η Βασίλισσα της Αφρικής, το Ξενοδοχείο Ρουάντα, Ο Τελευταίος Βασιλιάς της Σκοτίας, το Blood Diamond κ.ά. Αυτό όμως είναι σαν να ισχυρίζεσαι ότι γνωρίζεις τη Βοστόνη επειδή βλέπεις Boston Legal ή έχεις δει όλα τα επεισόδια του Cheers. Για να γνωρίσεις πραγματικά έναν τόπο πρέπει να κοιτάξεις κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων.
Το προηγούμενο καλοκαίρι, έξι συνάδελφοι από την Global Advantage Practice της Boston Consulting Group αποφάσισαν να κάνουν ακριβώς αυτό. Κοίταξαν πέρα από ζοφερές ιστορίες όπως η τελευταία απειλή εμφυλίου στην Αφρική και εξέτασαν προσεκτικά την επιχειρηματικότητα της ηπείρου, φτάνοντας σε επίπεδο εταιρειών.
Όπως αναφέρεται στην εισαγωγή της έκθεσής τους με τίτλο The African Challengers: Global Competitors Emerge From the Overlooked Continent, «Η κλασσική άποψη υποστηρίζει ότι η Αφρική, η οποία αντιπροσωπεύει το 20 τοις εκατό του εδάφους του πλανήτη μας, το 15 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού και μόλις το 4 τοις εκατό του παγκόσμιου ακαθάριστου προϊόντος, βρίσκεται σε ύφεση εδώ και τόσο καιρό που δύσκολα θα ανακάμψει». Σύμφωνα με την έκθεση, η άποψη αυτή είναι κατανοητή, αλλά ξεπερασμένη. Από το 2000 έως το 2008, το συνολικό ΑΕΠ της Μαύρης Ηπείρου σημείωσε μια εντυπωσιακή αύξηση ύψους 5,3 τοις εκατό ετησίως (σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό παγκοσμίως ήταν 4 τοις εκατό. Την ίδια περίοδο, οι περισσότερες αφρικανικές αγορές μετοχών ξεπέρασαν επίσης τους παγκόσμιους δείκτες, σε κάποιες περιπτώσεις δε με σημαντική διαφορά. Παραδείγματος χάρη, η αγορά μετοχών της Αιγύπτου είχε ετήσια απόδοση 39 τοις εκατό, σε σχέση με το 2 τοις εκατό του Παγκόσμιου Δείκτη MSCI.
Η Αφρική συνέχισε να αναπτύσσεται ακόμα και όταν άλλες περιοχές εισήρθαν σε βαθιά ύφεση. Το 2009 η ανάπτυξή της έφτασε στο 2 τοις εκατό, όταν το ΑΕγχΠ των ΗΠΑ σημείωσε πτώση 4 τοις εκατό, της Ε.Ε. 2,8 τοις εκατό και της Νότιας Αμερικής 1,5 τοις εκατό.
Διεκδικητές της Αφρικής
Ψάχνοντας ακόμα βαθύτερα, οι συντάκτες της παραπάνω έκθεσης διαπίστωσαν ότι υπάρχει ένα ευρύ πλαίσιο γοργά αναπτυσσόμενων εταιρειών που είναι «κρυμμένες σε κοινή θέα». Οι εταιρείες αυτές ανταγωνίζονται τοπικά, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις έχουν ανοιχτεί και στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Από αυτές ξεχώρισαν τις 40 σημαντικότερες, οι ετήσιες πωλήσεις των οποίων κυμαίνονται από 350 εκατομ. δολάρια έως περίπου 80 δισ. δολάρια. Είναι οι «Διεκδικητές της Αφρικής».
Επιπλέον, διαπίστωσαν ότι οι οικονομίες της Αλγερίας, της Μποτσουάνας, της Αιγύπτου, της Λιβύης, του Μαυρίκιου, του Μαρόκου, της Νότιας Αφρικής και της Τυνησίας έχουν μεγαλύτερο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ σε σχέση με τις πολυδιαφημισμένες χώρες ΒΡΙΚ (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Οι αφρικανικές αυτές χώρες, το συνδυασμένο ΑΕΠ των οποίων ξεπερνά το 1,5 τρισ. δολάρια, ονομάστηκαν «Αφρικανικοί Λέοντες». Το 2008, λόγου χάρη, το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ της Μποτσουάνας αντιστοιχούσε σε 13.392 δολάρια και του Μαυρίκιου σε 12.079 δολάρια, ενώ της Βραζιλίας ήταν 10.296 δολάρια.
Σχεδόν οι μισές εταιρείες-Διεκδικητές της Αφρικής (18 από τις 40) εδρεύουν στη Νότια Αφρική, ενώ επτά βρίσκονται στην Αίγυπτο και άλλες έξι στο Μαρόκο. Ωστόσο, δεν έχουν όλες την έδρα τους στους Αφρικανικούς Λέοντες. Μία εξ αυτών, η Ecobank Transnational (ETIT), εδρεύει στο Τόγκο, μια μικρή χώρα 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Με περιουσιακά στοιχεία ύψους 8,3 δισ. δολαρίων (2008), που υπερβαίνουν το ΑΕγχΠ του Τόγκο (το οποίο εκτιμάται σε 5,5 δισ. δολάρια το 2008), ο τραπεζικός αυτός όμιλος έχει παρουσία σε περισσότερες αφρικανικές χώρες από οποιοδήποτε άλλο τραπεζικό ίδρυμα του κόσμου.
Επέκταση της παγκοσμιότητας
Τι σημαίνουν λοιπόν όλα τα παραπάνω;
Καταρχάς, το φαινόμενο της «παγκοσμιότητας» (globality), βάσει του οποίου οποιοσδήποτε από οπουδήποτε μπορεί να ανταγωνιστεί για οτιδήποτε, έχει επεκταθεί ταχύτερα και μακρύτερα απ’ όσο μπορούσαμε να φανταστούμε ακόμα και μόλις πριν μερικά χρόνια. Η «παγκόσμια οικονομία» δεν είναι πλέον μια φράση χωρίς αντίκρισμα, αλλά αποτελεί την κυρίαρχη πραγματικότητα. Ακόμη και οι «Παγκόσμιοι Διεκδικητές» της BCG, οι 100 σημαντικότερες εταιρείες των γοργά αναπτυσσόμενων οικονομιών, στο μέλλον θα αντιμετωπίσουν διάφορες προκλήσεις, ακριβώς όπως οι δυτικές εταιρείες αντιμετωπίζουν προκλήσεις σήμερα. Κανένας δεν είναι ασφαλής. Ο παγκόσμιος οικονομικός χωρίς όρια ανταγωνισμός που είχαμε προβλέψει πριν από δυόμισι περίπου χρόνια έχει ήδη ξεκινήσει και οι εταιρείες που έχουν μακροπρόθεσμα σχέδια ανάπτυξης θα πρέπει να πάρουν θέση στον αγώνα.
Η αδιάκοπη όσο και αλματώδης πορεία της παγκοσμιότητας δεν δημιουργεί μόνο προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες. Όπως συνέβη και στην περίπτωση της Ασίας και της Νότιας Αμερικής, η οικονομική ανάπτυξη και η ευημερία δημιουργούν νέους καταναλωτές και αγορές σε επίπεδο επιχείρησης προς επιχείρηση. Με πληθυσμό περίπου 1 δισεκατομμύριο, η αφρικανική ήπειρος είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό ήπειρος μετά την Ασία. Οι Αφρικανοί που βγαίνουν από τη φτώχεια γίνονται υποψήφιοι πελάτες. Παράλληλα, οι αφρικανικές επιχειρήσεις που αναπτύσσονται γίνονται επίσης υποψήφιοι πελάτες, καθώς και συνέταιροι, συνεργάτες, προμηθευτές, στόχοι για εξαγορές και συγχωνεύσεις, ακόμη και «μνηστήρες» άλλων εταιρειών. Από το 2003 έως το 2008, τα ετήσια έσοδα των 40 Διεκδικητών της Αφρικής σημείωσαν ετήσια αύξηση της τάξης του 24 τοις εκατό, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 11 τοις εκατό για το δείκτη Standard & Poor΄s 500, 9 τοις εκατό για τις εταιρείες του δείκτη Nikkei 225 και 10 τοις εκατό για τον DAX 30. Εξάλλου, οι Αφρικανοί Διεκδικητές είναι επίσης πιο επικερδείς από τις περισσότερες δυτικές εταιρείες. Μια επένδυση 1.000 δολαρίων το Νοέμβριο 2000 σε έναν υποθετικό Δείκτη Αφρικανικών Διεκδικητών, το Νοέμβριο 2009 θα έφτανε τα 9.000 δολάρια, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος για μια παρόμοια επένδυση στο Δείκτη Αναδυόμενων Αγορών MSCI θα ήταν 3.030 δολάρια και στον S&P 500 θα ήταν 920 δολάρια. Τα εκτελεστικά στελέχη της Δύσης πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι στην Αφρική μπορούν να βγάλουν πολλά χρήματα.
Τέλος, η ανάδειξη της Αφρικής αφενός ως σοβαρού οικονομικού παράγοντα και αφετέρου ως πεδίου δράσης συνεπάγεται ότι τα εκτελεστικά στελέχη πρέπει να εμπεδώσουν τις περίπλοκες πολιτιστικές και πολιτικές συνισταμένες της ηπείρου. Περισσότερο απ’ όσο η Ασία ή η Νότια Αμερική, η Αφρική είναι ένα ναρκοπέδιο από αντιμαχόμενες φυλές, αμφίσημα μηνύματα και δυνητικά επικίνδυνα ρεύματα. Δεν είναι όλοι αποφασισμένοι να μπουν σε τροχιά εκσυγχρονισμού και πολλοί κίνδυνοι καραδοκούν, μεταξύ των οποίων ενίοτε και φυσικές απειλές. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι πλούσιες επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρει η Μαύρη Ήπειρος πρέπει να μείνουν ανεκμετάλλευτες.
Παραπάνω ανέφερα ότι δεν πρέπει να μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. Στην περίπτωση της Αφρικής αυτό αποτελεί ζωτική αναγκαιότητα.
Ο Harold L. Sirkin είναι senior partner της Boston Consulting Group με έδρα το Σικάγο. Έχει συγγράψει, σε συνεργασία με τους James W. Hemerling και Arindam K. Bhattacharya, το βιβλίο GLOBALITY: Competing with Everyone from Everywhere for Everything (Business Plus, June, 2008).
Δεν είναι εύκολο να αισθανθεί κανείς αισιόδοξος για την Αφρική. Η ήπειρος φαίνεται να είναι αέναα καθηλωμένη στη φτώχεια. Μερικοί από τους «ηγέτες» της είναι από τους πιο διεφθαρμένους και βάναυσους ηγέτες του κόσμου. Σε πολλές περιοχές οι υποδομές είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες. Κάποιοι πληθυσμοί απειλούνται από πολιτικά καθοδηγούμενους λιμούς και γενοκτονίες. Οι ασθένειες εξαπλώνονται ανεξέλεγκτα και η ικανότητα αντιμετώπισής τους παραμένει στοιχειώδης.
Και ας μη μιλήσουμε καλύτερα για τις επιχειρήσεις. Ακόμη κι αν «ξεκοκαλίσετε» τον επιχειρηματικό και οικονομικό τύπο, δεν θα βρείτε παρά κάποιες σποραδικές ειδήσεις που αφορούν τις επιχειρήσεις στην Αφρική. Ο κόσμος των επιχειρήσεων δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα στη Μαύρη Ήπειρο.
Ή μήπως δεν είναι έτσι τα πράγματα; Τα τελευταία χρόνια έχουμε εκπαιδευτεί να εστιάζουμε στις γοργά αναπτυσσόμενες οικονομίες και επιχειρήσεις της Κίνας, της Ινδίας, της Ανατολικής Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής, παραβλέποντας ότι παράλληλα αναδύονται και κάποιες περιοχές της Αφρικής.
Χάρις στις οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, ορισμένες αφρικανικές οικονομίες σημειώνουν εντυπωσιακή ανάπτυξη, φέρνοντας νέο πλούτο στην περιοχή και καθιστώντας τις τοπικές εταιρείες ελκυστικούς στόχους για συγχωνεύσεις και εξαγορές. Παραδείγματος χάρη, το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2010 η ιαπωνική NTT (NTT) ανακοίνωσε ένα σχέδιο εξαγοράς της Dimension Data, μιας υπερ-εταιρείας πληροφορικής με έδρα τη Νότια Αφρική που δραστηριοποιείται σε 47 χώρες, ενώ η Wal-Mart (WMT) δήλωσε ότι ενδιαφέρεται να αποκτήσει πλειοψηφικό μερίδιο στην Massmart (MMRTY), τον νοτιοαφρικανικό φορέα εννέα αλυσίδων χονδρικής και λιανικής πώλησης σε 14 υποσαχάριες χώρες και τρίτο μεγαλύτερο διανομέα καταναλωτικών ειδών της ηπείρου (οι μέτοχοι της Massmart ενέκριναν την εξαγορά της από την Wal-Mart στα μέσα Ιανουαρίου).
Εξάλλου, μέσα στους πρώτους 10 μήνες του 2010 η Αφρική είδε τις εξαγορές και τις συγχωνεύσεις να σκαρφαλώνουν στο ύψος-ρεκόρ των 54 δισ. δολαρίων, ποσό μεγαλύτερο από το ΑΕγχΠ αθροιστικά του Μπουρούντι, της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας, του Τζιμπουτί, της Γκάμπιας, της Γουινέας-Μπισάου, του Λεσότο, της Λιβερίας, του Νίγηρα, της Ρουάντας, της Σιέρα Λεόνε, της Σουαζιλάνδης, του Τόγκο και της Ζιμπάμπουε.
Μια προσεκτικότερη ματιά
Πολλοί Αμερικανοί γνωρίζουν την Αφρική κυρίως μέσα από ταινίες, όπως είναι το Invictus, Η Βασίλισσα της Αφρικής, το Ξενοδοχείο Ρουάντα, Ο Τελευταίος Βασιλιάς της Σκοτίας, το Blood Diamond κ.ά. Αυτό όμως είναι σαν να ισχυρίζεσαι ότι γνωρίζεις τη Βοστόνη επειδή βλέπεις Boston Legal ή έχεις δει όλα τα επεισόδια του Cheers. Για να γνωρίσεις πραγματικά έναν τόπο πρέπει να κοιτάξεις κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων.
Το προηγούμενο καλοκαίρι, έξι συνάδελφοι από την Global Advantage Practice της Boston Consulting Group αποφάσισαν να κάνουν ακριβώς αυτό. Κοίταξαν πέρα από ζοφερές ιστορίες όπως η τελευταία απειλή εμφυλίου στην Αφρική και εξέτασαν προσεκτικά την επιχειρηματικότητα της ηπείρου, φτάνοντας σε επίπεδο εταιρειών.
Όπως αναφέρεται στην εισαγωγή της έκθεσής τους με τίτλο The African Challengers: Global Competitors Emerge From the Overlooked Continent, «Η κλασσική άποψη υποστηρίζει ότι η Αφρική, η οποία αντιπροσωπεύει το 20 τοις εκατό του εδάφους του πλανήτη μας, το 15 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού και μόλις το 4 τοις εκατό του παγκόσμιου ακαθάριστου προϊόντος, βρίσκεται σε ύφεση εδώ και τόσο καιρό που δύσκολα θα ανακάμψει». Σύμφωνα με την έκθεση, η άποψη αυτή είναι κατανοητή, αλλά ξεπερασμένη. Από το 2000 έως το 2008, το συνολικό ΑΕΠ της Μαύρης Ηπείρου σημείωσε μια εντυπωσιακή αύξηση ύψους 5,3 τοις εκατό ετησίως (σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό παγκοσμίως ήταν 4 τοις εκατό. Την ίδια περίοδο, οι περισσότερες αφρικανικές αγορές μετοχών ξεπέρασαν επίσης τους παγκόσμιους δείκτες, σε κάποιες περιπτώσεις δε με σημαντική διαφορά. Παραδείγματος χάρη, η αγορά μετοχών της Αιγύπτου είχε ετήσια απόδοση 39 τοις εκατό, σε σχέση με το 2 τοις εκατό του Παγκόσμιου Δείκτη MSCI.
Η Αφρική συνέχισε να αναπτύσσεται ακόμα και όταν άλλες περιοχές εισήρθαν σε βαθιά ύφεση. Το 2009 η ανάπτυξή της έφτασε στο 2 τοις εκατό, όταν το ΑΕγχΠ των ΗΠΑ σημείωσε πτώση 4 τοις εκατό, της Ε.Ε. 2,8 τοις εκατό και της Νότιας Αμερικής 1,5 τοις εκατό.
Διεκδικητές της Αφρικής
Ψάχνοντας ακόμα βαθύτερα, οι συντάκτες της παραπάνω έκθεσης διαπίστωσαν ότι υπάρχει ένα ευρύ πλαίσιο γοργά αναπτυσσόμενων εταιρειών που είναι «κρυμμένες σε κοινή θέα». Οι εταιρείες αυτές ανταγωνίζονται τοπικά, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις έχουν ανοιχτεί και στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Από αυτές ξεχώρισαν τις 40 σημαντικότερες, οι ετήσιες πωλήσεις των οποίων κυμαίνονται από 350 εκατομ. δολάρια έως περίπου 80 δισ. δολάρια. Είναι οι «Διεκδικητές της Αφρικής».
Επιπλέον, διαπίστωσαν ότι οι οικονομίες της Αλγερίας, της Μποτσουάνας, της Αιγύπτου, της Λιβύης, του Μαυρίκιου, του Μαρόκου, της Νότιας Αφρικής και της Τυνησίας έχουν μεγαλύτερο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ σε σχέση με τις πολυδιαφημισμένες χώρες ΒΡΙΚ (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα). Οι αφρικανικές αυτές χώρες, το συνδυασμένο ΑΕΠ των οποίων ξεπερνά το 1,5 τρισ. δολάρια, ονομάστηκαν «Αφρικανικοί Λέοντες». Το 2008, λόγου χάρη, το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ της Μποτσουάνας αντιστοιχούσε σε 13.392 δολάρια και του Μαυρίκιου σε 12.079 δολάρια, ενώ της Βραζιλίας ήταν 10.296 δολάρια.
Σχεδόν οι μισές εταιρείες-Διεκδικητές της Αφρικής (18 από τις 40) εδρεύουν στη Νότια Αφρική, ενώ επτά βρίσκονται στην Αίγυπτο και άλλες έξι στο Μαρόκο. Ωστόσο, δεν έχουν όλες την έδρα τους στους Αφρικανικούς Λέοντες. Μία εξ αυτών, η Ecobank Transnational (ETIT), εδρεύει στο Τόγκο, μια μικρή χώρα 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Με περιουσιακά στοιχεία ύψους 8,3 δισ. δολαρίων (2008), που υπερβαίνουν το ΑΕγχΠ του Τόγκο (το οποίο εκτιμάται σε 5,5 δισ. δολάρια το 2008), ο τραπεζικός αυτός όμιλος έχει παρουσία σε περισσότερες αφρικανικές χώρες από οποιοδήποτε άλλο τραπεζικό ίδρυμα του κόσμου.
Επέκταση της παγκοσμιότητας
Τι σημαίνουν λοιπόν όλα τα παραπάνω;
Καταρχάς, το φαινόμενο της «παγκοσμιότητας» (globality), βάσει του οποίου οποιοσδήποτε από οπουδήποτε μπορεί να ανταγωνιστεί για οτιδήποτε, έχει επεκταθεί ταχύτερα και μακρύτερα απ’ όσο μπορούσαμε να φανταστούμε ακόμα και μόλις πριν μερικά χρόνια. Η «παγκόσμια οικονομία» δεν είναι πλέον μια φράση χωρίς αντίκρισμα, αλλά αποτελεί την κυρίαρχη πραγματικότητα. Ακόμη και οι «Παγκόσμιοι Διεκδικητές» της BCG, οι 100 σημαντικότερες εταιρείες των γοργά αναπτυσσόμενων οικονομιών, στο μέλλον θα αντιμετωπίσουν διάφορες προκλήσεις, ακριβώς όπως οι δυτικές εταιρείες αντιμετωπίζουν προκλήσεις σήμερα. Κανένας δεν είναι ασφαλής. Ο παγκόσμιος οικονομικός χωρίς όρια ανταγωνισμός που είχαμε προβλέψει πριν από δυόμισι περίπου χρόνια έχει ήδη ξεκινήσει και οι εταιρείες που έχουν μακροπρόθεσμα σχέδια ανάπτυξης θα πρέπει να πάρουν θέση στον αγώνα.
Η αδιάκοπη όσο και αλματώδης πορεία της παγκοσμιότητας δεν δημιουργεί μόνο προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες. Όπως συνέβη και στην περίπτωση της Ασίας και της Νότιας Αμερικής, η οικονομική ανάπτυξη και η ευημερία δημιουργούν νέους καταναλωτές και αγορές σε επίπεδο επιχείρησης προς επιχείρηση. Με πληθυσμό περίπου 1 δισεκατομμύριο, η αφρικανική ήπειρος είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πληθυσμό ήπειρος μετά την Ασία. Οι Αφρικανοί που βγαίνουν από τη φτώχεια γίνονται υποψήφιοι πελάτες. Παράλληλα, οι αφρικανικές επιχειρήσεις που αναπτύσσονται γίνονται επίσης υποψήφιοι πελάτες, καθώς και συνέταιροι, συνεργάτες, προμηθευτές, στόχοι για εξαγορές και συγχωνεύσεις, ακόμη και «μνηστήρες» άλλων εταιρειών. Από το 2003 έως το 2008, τα ετήσια έσοδα των 40 Διεκδικητών της Αφρικής σημείωσαν ετήσια αύξηση της τάξης του 24 τοις εκατό, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 11 τοις εκατό για το δείκτη Standard & Poor΄s 500, 9 τοις εκατό για τις εταιρείες του δείκτη Nikkei 225 και 10 τοις εκατό για τον DAX 30. Εξάλλου, οι Αφρικανοί Διεκδικητές είναι επίσης πιο επικερδείς από τις περισσότερες δυτικές εταιρείες. Μια επένδυση 1.000 δολαρίων το Νοέμβριο 2000 σε έναν υποθετικό Δείκτη Αφρικανικών Διεκδικητών, το Νοέμβριο 2009 θα έφτανε τα 9.000 δολάρια, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος για μια παρόμοια επένδυση στο Δείκτη Αναδυόμενων Αγορών MSCI θα ήταν 3.030 δολάρια και στον S&P 500 θα ήταν 920 δολάρια. Τα εκτελεστικά στελέχη της Δύσης πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι στην Αφρική μπορούν να βγάλουν πολλά χρήματα.
Τέλος, η ανάδειξη της Αφρικής αφενός ως σοβαρού οικονομικού παράγοντα και αφετέρου ως πεδίου δράσης συνεπάγεται ότι τα εκτελεστικά στελέχη πρέπει να εμπεδώσουν τις περίπλοκες πολιτιστικές και πολιτικές συνισταμένες της ηπείρου. Περισσότερο απ’ όσο η Ασία ή η Νότια Αμερική, η Αφρική είναι ένα ναρκοπέδιο από αντιμαχόμενες φυλές, αμφίσημα μηνύματα και δυνητικά επικίνδυνα ρεύματα. Δεν είναι όλοι αποφασισμένοι να μπουν σε τροχιά εκσυγχρονισμού και πολλοί κίνδυνοι καραδοκούν, μεταξύ των οποίων ενίοτε και φυσικές απειλές. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι πλούσιες επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρει η Μαύρη Ήπειρος πρέπει να μείνουν ανεκμετάλλευτες.
Παραπάνω ανέφερα ότι δεν πρέπει να μένουμε στην επιφάνεια των πραγμάτων. Στην περίπτωση της Αφρικής αυτό αποτελεί ζωτική αναγκαιότητα.
Ο Harold L. Sirkin είναι senior partner της Boston Consulting Group με έδρα το Σικάγο. Έχει συγγράψει, σε συνεργασία με τους James W. Hemerling και Arindam K. Bhattacharya, το βιβλίο GLOBALITY: Competing with Everyone from Everywhere for Everything (Business Plus, June, 2008).
Δευτέρα 11 Ιουλίου 2011
Η καταδίκη της χώρας ακόμα κι' άν ελεγχθεί το χρέος
Του Σωτήρη Βανδώρου
«Οι μικρές χώρες σήμερα, χώρες που δεν έχουν πετρέλαιο ή διαμάντια, έχουν ως δύναμή τους το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η δύναμή μας είναι τα κεφάλια [των ερευνητών] μας τα οποία είναι πολλά», Άννα Διαμαντοπούλου, υπουργός Παιδείας (*1)
«Η Ελλάδα έχει εξελιχθεί από χώρα αποστολής ανειδίκευτων εργαζομένων σε χώρα εξαγωγής πτυχιούχων. Χάνει, δηλαδή, νέους και μορφωμένους ανθρώπους, ακριβώς αυτούς που χρειάζεται για την ανάπτυξή της. Ακόμη και σήμερα, δεν φαίνεται να έχει κατανοηθεί η μεγάλη έκταση και, κυρίως, οι αρνητικές επιπτώσεις της διαρροής επιστημονικού δυναμικού. Μάλιστα, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ενώ η διαρροή επιστημονικού δυναμικού δεν αποτελεί βασική αιτία της οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης, την οποία διέρχεται σήμερα η χώρα, εντούτοις την επηρεάζει σημαντικά ποικιλοτρόπως και θα την επιδεινώσει, αν πάρει διαστάσεις μαζικής φυγής, κάτι που φαίνεται αρκετά πιθανό», Λόης Λαμπριανίδης , καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας (*2)
«Όσο το σκέφτομαι, η πιο γελοία μέρα της ζωής μου ήταν η μέρα της εκλογής μου [ως Λέκτορας] στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Τέτοια φάρσα δεν ξανάγινε», Τ.Τ. (*3)
Έστω ότι τιθασεύεται κάποια στιγμή το τεράστιο χρέος της Ελλάδας κι απομακρύνεται αποφασιστικά ο κίνδυνος της χρεοκοπίας. Έστω ότι μέχρι τότε οι μισθοί (για όσους εξακολουθούν να έχουν εργασία) θα θυμίζουν περισσότερο επιμίσθιο από τις αλλεπάλληλες μειώσεις. Και πάλι, οικονομική ανάπτυξη δεν θα προκύψει. Διότι ακόμη και τότε δεν θα μπορούμε να «ανταγωνιζόμαστε» σε κόστος εργασίας τους Κινέζους ή τους Βαλκάνιους. Και βέβαια η Ελλάδα δεν έχει ούτε βαριά βιομηχανία, ούτε πετρέλαια, ούτε μπορεί να επαναληφθεί η ιστορία με τον αλόγιστο δανεισμό, την υπερκατανάλωση, τις χρηματιστηριακές φούσκες, τα greek statistics.
Αδιέξοδο; Όχι απαραίτητα. Διότι υπάρχει κι ένα καλό νέο. Η χώρα μας παράγει… μυαλά. Και μολονότι το συγκριτικό αυτό πλεονέκτημα απαιτεί ευαίσθητους, στοχευμένους και μακροχρόνιους χειρισμούς για να αποτελέσει παράγοντα ανάπτυξης, τούτο είναι εφικτό εφόσον υπάρξει σχετική πολιτική απόφαση και επαρκής χρηματοδότηση. Όσοι έχουν ελάχιστη, έστω, γνώση του θέματος μπορούν να μας διαβεβαιώσουν ότι η επιστημονική έρευνα ακμάζει και προοδεύει με εντυπωσιακούς ρυθμούς την τελευταία δεκαπενταετία τουλάχιστον. Καθηγητές ελληνικών πανεπιστημίων κι επιστήμονες ελληνικών ερευνητικών κέντρων διακρίνονται διεθνώς σε όλους τους τομείς παράγοντας σημαντική σε έκταση και βάθος, για τα μεγέθη της χώρας, επιστημονική γνώση είτε ατομικά είτε συλλογικά (ως τμήματα, ινστιτούτα κ.ο.κ.).
Το ερευνητικό άλμα της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης: «Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1993-2008, ο αριθμός των ελληνικών επιστημονικών δημοσιεύσεων ακολουθεί συνεχή ανοδική πορεία, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να παρουσιάζει από τους μεγαλύτερους ρυθμούς αύξησης μεταξύ των 27 χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των 30 χωρών μελών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το 2008 δημοσιεύθηκαν 10.562 ελληνικές επιστημονικές εργασίες, αριθμός σχεδόν τετραπλάσιος σε σχέση με το 1993, και η Ελλάδα καταγράφει συντελεστή μεταβολής 3,98, ενώ ο μέσος όρος των χωρών μελών της ΕΕ είναι 1,87 και του ΟΟΣΑ 1,65. Η ικανοποιητική επίδοση της Ελλάδας στην παραγωγή επιστημονικών δημοσιεύσεων αποτυπώνεται και στον αριθμό των δημοσιεύσεων σε σχέση με τον πληθυσμό της. Το 2007, με 820 δημοσιεύσεις ανά 1.000.000 κατοίκους, η Ελλάδα κατατάσσεται 17η μεταξύ των χωρών μελών του ΟΟΣΑ, βελτιώνοντας σημαντικά τη θέση της σε σχέση με το 1993, και ξεπερνώντας χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ιταλία και η Ισπανία...
«…Η συνεργασία των Ελλήνων ερευνητών και η διασύνδεσή τους με άλλες ερευνητικές ομάδες αποτυπώνεται στον αριθμό των επιστημονικών εργασιών που δημοσιεύονται από κοινού με ερευνητές από άλλους φορείς από την Ελλάδα ή το εξωτερικό και αποτελεί ένδειξη του βαθμού εξωστρέφειας της ελληνικής ερευνητικής κοινότητας. Μεταξύ των ετών 1993 και 2008 οι ελληνικές δημοσιεύσεις που πραγματοποιούνται με τη συνεργασία περισσότερων φορέων αυξάνονται συνεχώς. Σύμφωνα με τα δεδομένα της περιόδου, οι δημοσιεύσεις που προέρχονται αποκλειστικά από έναν μόνο ελληνικό φορέα εμφανίζουν σαφή μείωση ενώ το ποσοστό που καταλαμβάνουν οι δημοσιεύσεις που προκύπτουν από συνεργασία σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο, αυξάνεται σημαντικά και από 47,2% το 1993 διαμορφώνεται σε 65% το 2008... Το 2008 οι δημοσιεύσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με διεθνείς συνεργασίες αποτελούν το 38,1% των ελληνικών δημοσιεύσεων» (*4).
Η εξασφάλιση από εγχώριους φορείς έρευνας ερευνητικών κονδυλίων από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κριτήρια αριστείας κατόπιν σκληρού ανταγωνισμού είναι πια υπόθεση ρουτίνας, ενίοτε μάλιστα αναλαμβάνουν και ρόλο συντονισμού του ερευνητικού έργου, ακριβώς επειδή αναγνωρίζεται η ποιότητα και αποτελεσματικότητα της εργασίας τους. Χαρακτηριστικά, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο αναδεικνύεται 6ο πανευρωπαϊκά σε σύγκριση με όλους τους φορείς έρευνας στους επιστημονικούς τομείς που θεραπεύει, όσον αφορά τα έξι προγράμματα-πλαίσιο (1984-2006) (*5).Δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς: Υπάρχει άλλος τομέας –πολιτική, οικονομία, πολιτισμός, αθλητισμός;– στον οποίο η Ελλάδα των τελευταίων ετών έχει να υπερηφανεύεται για ανάλογη ουσιαστική πρόοδο (άνευ μίζας, διαπλοκής και ντόπας); Αυτό το γεγονός γίνεται ακόμη εντυπωσιακότερο αν αναλογιστεί κανείς τη χρόνια υποχρηματοδότηση της έρευνας και της παιδείας γενικότερα (ήδη προ Μνημονίου). Για παράδειγμα, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 24η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση ως ποσοστό του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία της EUROSTAT του 2005, ενώ για το ίδιο έτος φιγουράρει στηv προτελευταία θέση μεταξύ των κρατών του ΟΟΣΑ όσον αφορά στις δημόσιες δαπάνες ανά φοιτητή, κι αυτό έχει τη σημασία του εφόσον τα πανεπιστήμια είναι ο κύριος χώρος διεξαγωγής της έρευνας στη χώρα μας (*6).
Αξίζει να αναφερθεί πως στο Συμβούλιο της ΕΕ της Βαρκελώνης το 2002 αποφασίστηκε ότι μέσα σε μια δεκαετία η συνολική δαπάνη για την έρευνα ως ποσοστό του αθροίσματος των εγχώριων προϊόντων των κρατών-μελών θα πρέπει να φτάσει το 3% από το 1,9% που ήταν τότε. Βέβαια, καθώς μάλιστα δεν προβλέφθηκε κάποιος μηχανισμός υποχρέωσης και λογοδοσίας, το ελληνικό κράτος ήταν το τελευταίο που προσυπέγραψε τη σχετική διακήρυξη και εντέλει μείωσε, αντί να τα αυξήσει, τα δημόσια κονδύλια για την έρευνα ως ποσοστό του ΑΕΠ! (*7).
Δαπάνη ή επένδυση;
Τι πιο εύλογο λοιπόν από την απόφαση για μια πολύ μεγάλη αύξηση της χρηματοδότησης της έρευνας η οποία –προφανώς στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου που περιλαμβάνει πολλαπλά και συνδυασμένα μέτρα– θα αποτελέσει μια πρώτης τάξεως επένδυση για παραγωγή νέας γνώσης και καινοτομίας που με τη σειρά της θα συμβάλει στο να βγει η οικονομία από την ύφεση, να γίνει πιο ανταγωνιστική και να εισέλθει σε τροχιά ανάπτυξης. Και η αύξηση αυτή μπορεί και πρέπει να επέλθει όχι παρά την τρέχουσα οικονομική κατάσταση της Ελλάδας και το Μνημόνιο, αλλά (και) εξαιτίας τους. Δηλαδή, ο μόνος τρόπος για να μη βυθίζεται η χώρα σε μια ολοένα και μεγαλύτερη ύφεση που ανατροφοδοτείται κι επαυξάνεται από την περιστολή δημοσίων δαπανών και την προσπάθεια αύξησης των εσόδων με αποτέλεσμα τη συνεχή απομείωση των εισοδημάτων των χαμηλών και μεσαίων στρωμάτων, είναι η παραγωγή νέου πλούτου, δηλαδή η υιοθέτηση ενός (πραγματικά, αυτή τη φορά) παραγωγικού μοντέλου ανάπτυξης.
Έτσι, ας το ξαναπούμε, είναι λάθος να λογίζεται η χρηματοδότηση της έρευνας ως δαπάνη (εν πάση περιπτώσει ως δαπάνη σαν όλες τις άλλες), αλλά θα πρέπει να θεωρείται ως επένδυση. Μάλιστα, ακόμη και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά την εμμονή που τη διακρίνει στη διασφάλιση της διατήρησης του ελλείμματος κάθε κράτους κάτω του 3%, στην αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας το 2005 οριακά έστω θεωρήθηκε ότι οι μακροχρόνιες δημόσιες επενδύσεις και οι επενδύσεις στην έρευνα δεν πρέπει να υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο στα επιτρεπτά όρια ελλείμματος (*8).
Στο σημείο αυτό μπορεί να προβληθούν δύο ενστάσεις. Η πρώτη ένσταση, την οποία θα αντιμετωπίσω παρακάτω, είναι ότι δεδομένου ότι είμαστε στο όριο της χρεοκοπίας δεν υπάρχουν χρήματα ούτε για τα στοιχειώδη κι επομένως η επένδυση στην έρευνα εμφανίζεται, στις τρέχουσες, εξαιρετικές συνθήκες, ως περιττή αν όχι επικίνδυνη πολυτέλεια. Η δεύτερη ένσταση είναι ότι δεν θα πρέπει να αντιλαμβανόμαστε την επιστημονική έρευνα και γενικότερα την τριτοβάθμια εκπαίδευση εργαλειακά, ως μέσο για έναν άλλο σκοπό, εν προκειμένω την ανάπτυξη. Συμφωνώ κι επαυξάνω, δεν πρέπει να είναι αυτός ο κύριος σκοπός της (*9).
Αλλά προς χάριν της… δημόσιας διαβούλευσης που ολοκληρώνεται –άσχετα αν έγινε μόνο προσχηματικά– αυτές τις ημέρες εν όψει της κατάθεσης νομοσχεδίου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση που αφορά και την έρευνα, θα ασπαστώ αυτό το ομολογουμένως περιοριστικό σκεπτικό, το οποίο άλλωστε συνοψίζεται στο κείμενο διαβούλευσης του Υπουργείου με την ακόλουθη διατύπωση: «Πώς η ανώτατη εκπαίδευση της χώρας μας θα συνεχίσει να αποτελεί -σε συνθήκες σκληρότατων δημοσιονομικών περιορισμών- έναν θεσμό μαζικής ανώτατης εκπαίδευσης, αναγκαίας για την ανάπτυξη της οικονομίας και της κοινωνίας της γνώσης, θεμέλιο του νέου προτύπου ανάπτυξης της χώρας;».
Η μεθοδική διάλυση της έρευνας
Φαίνεται λοιπόν εκ πρώτης όψεως ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας συνδέει την έρευνα με την ανάπτυξη και έχει ως σκοπό να την ενισχύσει, δίνοντας μάλιστα έμφαση στην υποστήριξη των ίδιων των ερευνητών. Αντιγράφω τη δήλωση της κυρίας Διαμαντοπούλου με την οποία ξεκινά αυτό το κείμενο: «Οι μικρές χώρες σήμερα, χώρες που δεν έχουν πετρέλαιο ή διαμάντια, έχουν ως δύναμή τους το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η δύναμή μας είναι τα κεφάλια [των ερευνητών] μας τα οποία είναι πολλά». Όμως, τι ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση έχουν κάνει η ίδια και ο αποπεμφθείς πλέον με τον πρόσφατο ανασχηματισμό, υφυπουργός –αρμόδιος για θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και έρευνας– κ. Ιωάννης Πανάρετος; Απολύτως τίποτα. Αντιθέτως, έχουν επιδοθεί σε ένα όργιο καταστροφής που συνδυάζεται με μια προσβλητική συμπεριφορά απέναντι σε πανεπιστημιακούς και ερευνητές.
Η πεποίθηση του κ. Πανάρετου ότι γνωρίζει τα πάντα τον έκανε να θέλει να ελέγξει τα πάντα, να αλλάξει τα πάντα και να περιφρονεί τους πάντες και τα πάντα. Η προσωπική του φιλία με τον πρωθυπουργό τον έκανε να πιστέψει ότι μπορεί όντως να κάνει τα πάντα, κινούμενος συστηματικά εκτός νομιμότητας, επιχειρώντας με εγκυκλίους του να ανατρέψει νόμους, με δηλώσεις στο προσωπικό μπλογκ του –όπου ενίοτε εμφανίζονταν επίσημες αποφάσεις πριν ανακοινωθούν από το Υπουργείο!– να παράγει κυβερνητική πολιτική, με απειλητικές επιστολές να ασκεί, ως μη όφειλε, συνδιοίκηση στα πανεπιστήμια κ.ο.κ. Το αποτέλεσμα ήταν βέβαια προβλέψιμο: αποξενώθηκε από το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας η οποία το τελευταίο διάστημα τον αντιμετώπιζε πλέον μόνο με μηνυτήριες αναφορές κι άλλα ένδικα μέσα. Ωστόσο, δεν πρέπει να νομισθεί ότι η κυρία Διαμαντοπούλου δεν συμμερίζεται την ουσία της πολιτικής του. Απλώς, ως έμπειρη πολιτικός τον άφησε να λειτουργήσει σαν Ταλιμπάν, ελπίζοντας ότι θα επωμιστεί εκείνος σημαντικό μερίδιο του πολιτικού κόστους. Θα αναφερθώ σε όσα από τα υφ/υπουργικά «έργα» σχετικά με την έρευνα μπόρεσα να συγκεντρώσω εδώ (χωρίς ιεράρχηση) – είναι τόσα πολλά που ασφαλώς μου έχουν ξεφύγει αρκετά:
1) Πρώτα από όλα, ο κ. Πανάρετος έχει δύο εμμονές: ότι τα κύρια προβλήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της έρευνας είναι η έλλειψη διαφάνειας κι αξιοκρατίας, και η υπερβολική εσωστρέφεια και όχι η υποχρηματοδότηση, η γραφειοκρατία και ο συγκεντρωτισμός του υπουργείου. Έτσι αντιλήφθηκε το ρόλο του ως εκείνου που θα κάνει την κάθαρση του χώρου. Επόμενο ήταν σε δηλώσεις του μετά από επίσημη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να παρουσιάσει τους πανεπιστημιακούς ως μια βολεμένη, διεφθαρμένη συντεχνία (*10).
2) Τον περασμένο Δεκέμβριο εξωθήθηκε σε παραίτηση ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας Αχιλλέας Μητσός. Σε συνέντευξή του στο «Βήμα», μεταξύ άλλων, δηλώνει για τον κ. Πανάρετο: «Η έννοια ότι μάλλον είναι όλοι κλέφτες, είναι για πέταμα και είναι μηδενικά δεν είναι η σωστή αντιμετώπιση των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας… Η πολιτική αυτή δεν βοηθάει κανέναν, δεν βοηθάει την διαφάνεια, δεν είναι σύμφωνη με τους νόμους… Δεν δέχομαι αυτό που έγινε με τον "Θαλή" και τον "Ηράκλειτο" να γίνεται με όλες τις προκηρύξεις της έρευνας... Καθυστερούν όλα για απίθανα μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεν νομίζω ότι είναι σωστή διαδικασία, δεν γίνεται αντί να περνούν όλα αυτά τα θέματα από τις αρμόδιες υπηρεσίες για να προωθούνται γρήγορα και να μην καθυστερεί η απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων, να συγκεντρώνονται όλα στο γραφείο του υφυπουργού» (*11).
3) Αυτό το τελευταίο σημείο αφορά την παρέμβαση στις διαδικασίες αξιολόγησης μεγάλων ερευνητικών προγραμμάτων, παρέμβαση που στο όνομα της διαφάνειας επέφερε τραγικές καθυστερήσεις στην κατανομή των κονδυλίων, με αποτέλεσμα να αφήσει απλήρωτους για μήνες ερευνητές, να κινδυνεύουν να χαθούν κονδύλια και να υπονομευθούν διεθνείς συνεργασίες.
4) Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, ενός από τους πλέον διακεκριμένους φορείς έρευνας στην Ελλάδα ο οποίος φιλοξενεί και ερευνητές από ευρωπαϊκές χώρες, «την τελευταία δεκαετία η τακτική επιχορήγηση δεν καλύπτει ούτε τη μισθοδοσία, πόσω μάλλον τα λειτουργικά έξοδα». Αντί να διορθωθεί αυτή η κατάσταση, φυσικά χειροτέρεψε. Υπήρξε διάστημα το χειμώνα που επειδή το υπουργείο το είχε παρατήσει οικονομικά στην τύχη του, δεν υπήρχε ούτε πετρέλαιο για θέρμανση. Κι αυτό ενώ «η θερμοκρασία μπορεί να επηρεάζει το πείραμα ενός ερευνητή ή τις συνθήκες φύλαξης και συντήρησης ακριβού εξοπλισμού» (*12).
5) Το Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) το οποίο για δεύτερη συνεχή χρονιά η ΕΕ το προκρίνει ως επιστημονικό υπεύθυνο για την έρευνα στον μεσογειακό χώρο και στη Μαύρη Θάλασσα με τη συμμετοχή δεκάδων ευρωπαϊκών κέντρων και ινστιτούτων και το οποίο φέρνει στην Ελλάδα περί τα 20 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο από ευρωπαϊκά προγράμματα –πολλαπλάσιο ποσό της κρατικής επιχορήγησής του– «τιμωρείται» αντί να επιβραβεύεται. Πώς; Με απειλή λουκέτου! Ο τέως πρόεδρός του Γιώργος Χρόνης καταγγέλλει μάλιστα στην «Ελευθεροτυπία» ότι φαίνεται πως υπάρχουν ιδιώτες που θα είχαν συμφέρον από την εκποίηση εξοπλισμού κι άλλων περιουσιακών στοιχείων του (*13).6) Παρόμοια τύχη φαίνεται να επιφυλάσσεται και στο Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ). Την άμεση ανάκληση της απόφασης της διϋπουργικής επιτροπής για κατάργησή του ζητούν οι εργαζόμενοι στο Ινστιτούτο καθώς, όπως αναφέρουν στην ανακοίνωση-καταγγελία τους, αν υλοποιηθεί η Ελλάδα θα είναι η μόνη χώρα που δεν θα διαθέτει έναν ανεξάρτητο φορέα για τη γεωλογική και μεταλλευτική έρευνα (*14).
7) Αποφασίστηκε η αναστολή του προγράμματος διδακτορικής και μεταδιδακτορικής έρευνας για την Ελλάδα του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών για το 2011-12. Αυτό, σε συνδυασμό με το ουσιαστικό μπλοκάρισμα των υπόλοιπων προγραμμάτων από τον κ. Πανάρετο, προκαλεί τη δημιουργία ενός σημαντικού κενού μεταξύ των νεότερων ερευνητών οι οποίοι εξωθούνται σε παρατεταμένη ετεροαπασχόληση, αν όχι εγκατάλειψη της καριέρας τους (*15).
8) Η χρόνια υποχρηματοδότηση της έρευνας που τείνει πλέον να μετατραπεί σε στάση πληρωμών όσον αφορά τους εθνικούς πόρους, επεκτείνεται φυσικά και στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, δηλαδή από άποψη μεγεθών στον κύριο τόπο παραγωγής ερευνητικού έργου. Έτσι, σε σχέση με το 2009 τα ΑΕΙ έχουν υποστεί μείωση της χρηματοδότησης που προσεγγίζει το 50%, ενώ σε μια περίπτωση φτάνει το 70%. Συγκεκριμένα, ενώ λάμβαναν 235 εκατομμύρια ευρώ, φέτος θα λάβουν 121 εκατομμύρια. Τα ΤΕΙ έχουν υποστεί μείωση 35%. Ήδη ορισμένα ιδρύματα έχουν προειδοποιήσει ότι είναι θέμα λίγων μηνών να αναστείλουν θεμελιώδεις λειτουργίες τους ή και να κλείσουν, εκταμιεύοντας για την ώρα από το αποθεματικό τους. Εντύπωσή μου είναι ότι ακριβώς αυτό επιδιώκει η υπουργός Παιδείας, ώστε, με έναν ακροβατικό συλλογισμό από αυτούς που μόνον οι πολιτικοί μας μπορούν να διατυπώσουν, να δηλώσει δικαιωμένη όσον αφορά το όραμά της σαρωτικών συγχωνεύσεων τμημάτων, σχολών και ιδρυμάτων ως μόνη λύση (*16).
Η περιφρόνηση των ελλήνων επιστημόνων
9) Η στάση ακραίας περιφρόνησης προς στους διδάσκοντες στα πανεπιστήμια που εκδηλώθηκε με ποικίλους τρόπους επί υπουργίας Διαμαντοπούλου κι αποτυπώθηκε επίσης ποικιλοτρόπως στο σχέδιο νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση που το φέρνει στη Βουλή κατακαλόκαιρο (*17) (μετά από ένα μπαράζ επιλεκτικών διαρροών που πότε διαψεύδονταν, πότε αφήνονταν να αιωρούνται, ενώ ποτέ δεν έγινε ειλικρινής διαβούλευση) συνδυάζεται από μια καραμπινάτη παρανομία για την οποία το υπουργείο θα λογοδοτήσει στα δικαστήρια. Αναφέρομαι στην αυθαίρετη παύση των εξελίξεων σε ανώτερη βαθμίδα των μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) και κυρίως στην ουσιαστική παύση διορισμών εκλεγμένων μελών ΔΕΠ για τα οποία έχει ήδη εκδοθεί πράξη διορισμού τους από τον αντίστοιχο πρύτανη ο οποίος, σύμφωνα με πρόσφατο νόμο, ασκεί και τον προβλεπόμενο έλεγχο νομιμότητας, ακριβώς για να επιταχυνθούν οι ανέκαθεν αργόσυρτες διαδικασίες και να απομένει στο υπουργείο μόνον η τυπική έκδοση του σχετικού ΦΕΚ.
Το Υπουργείο ισχυρίζεται πότε ότι «δεν υπάρχουν χρήματα», πότε ότι δεσμεύεται από το Μνημόνιο, σύμφωνα με τον κανόνα 1 πρόσληψη ανά 10 αποχωρήσεις (για το 2011). Ψεύδεται και στις δύο περιπτώσεις. Ήδη πριν βγει η προκήρυξη για μια νέα θέση μέλους ΔΕΠ έχει εξασφαλιστεί πίστωση από το Υπουργείο Παιδείας το οποίο για αυτόν ακριβώς το σκοπό έχει έρθει σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών. Μόνο μετά την επίσημη διαβεβαίωση ότι εγκρίνεται η πίστωση το πανεπιστήμιο προχωρά στην προκήρυξη. Κατά δεύτερον, το Μνημόνιο δεν ορίζει ποιοι θα διοριστούν και ποιοι όχι. Έτσι, π.χ., απολύτως ορθά όλοι οι απόφοιτοι σχολών των σωμάτων ασφαλείας εξακολουθούν και διορίζονται με την αποφοίτησή τους.
Πρακτικά, αυτό που συμβαίνει είναι ότι περί τους 900 επιστήμονες –εκτιμάται ότι μέχρι το τέλος του 2011 θα έχουν φτάσει τους 1.200– που εξελέγησαν το 2009, το 2010 και το 2011 ως μέλη ΔΕΠ σε θέση προκηρυγμένη για πολλούς το 2008, για κάποιους ακόμη και το 2007, δηλαδή με διασφαλισμένα κονδύλια χρόνια πριν το Μνημόνιο –κάποιος πρέπει να λογοδοτήσει: πού πήγαν αυτά τα λεφτά;–, ούτε διορίζονται, ούτε τους ανακοινώνεται ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για το διορισμό τους ο οποίος μετατίθεται σε ένα ολοένα και πιο απροσδιόριστα μακρινό μέλλον. Κι έτσι ο επιστημονικός, επαγγελματικός και οικογενειακός τους προγραμματισμός τινάζεται στον αέρα. Πρόκειται για ανθρώπους στην πλειονότητά τους μεταξύ 35-40, στο κατώφλι της επιστημονικής ωριμότητας, που έχουν κίνητρα και δυνάμεις να προσφέρουν ερευνητικό και διδακτικό έργο πρώτης στάθμης, εκλεγμένοι μέσα από ανταγωνιστικές διαδικασίες, με πολυετείς σπουδές, συχνά μεταδιδακτορική έρευνα και συμμετοχή σε σημαντικά ερευνητικά πρότζεκτ και πολυετή διδακτική εμπειρία. Όλοι αυτοί εγκλωβίζονται σε μια κατάσταση αβεβαιότητας, επισφάλειας και ήδη για πολλούς, πλέον, ανεργίας κι εξαθλίωσης. Έτσι, ο Τ.Τ. δεν υπερβάλλει όταν λέει «όσο το σκέφτομαι, η πιο γελοία μέρα της ζωής μου ήταν η μέρα της εκλογής μου στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Τέτοια φάρσα δεν ξανάγινε».
Το οριστικό χτύπημα ήρθε λίγο προτού ο Ι. Πανάρετος αποπεμφθεί, όταν με νέα απειλητική επιστολή προς τα πανεπιστήμια γνωστοποιούσε ότι θα μειωθούν δραματικά από τον Σεπτέμβριο και τα κονδύλια για τους διδάσκοντες με σύμβαση εργασίας –Π.Δ.407/80 (*18)–, που θα ήταν μια κάποια, αν και όχι για όλους κι όχι ικανοποιητική, προσωρινή λύση. Όμως, αφενός σε μεγάλα τμήματα δεν θα δοθούν καθόλου τέτοια κονδύλια, στα δε μικρά θα είναι τόσο λίγα, ώστε στο αισιόδοξο σενάριο η αμοιβή θα προσεγγίζει απλώς το επίδομα ανεργίας. Εάν επρόκειτο για ιδιωτική εταιρία, οι συνθήκες αυτές θα προκαλούσαν ασφαλώς το ενδιαφέρον της Επιθεώρησης Εργασίας και του ΣΔΟΕ.
Βrain drain
Το αποτέλεσμα είναι βέβαια ότι πολλοί νέοι επιστήμονες είναι στα πρόθυρα να τα παρατήσουν, ενώ όσοι δεν έχουν οικογενειακές ή άλλες δεσμεύσεις φεύγουν στο εξωτερικό, όπου δεν αντιμετωπίζονται με αυτό τον ταπεινωτικό τρόπο. Αντίθετα. Λόγου χάριν, ο φίλος μου Π.Β. έριξε μαύρη πέτρα πίσω του κι εργάζεται πλέον σε πανεπιστήμιο παραλιακής τουρκικής πόλης που έχει προσελκύσει διδάσκοντες από πολλές χώρες του κόσμου. Αντιμετωπίζεται με σεβασμό, έχει όσες παροχές χρειάζεται και λαμβάνει σχεδόν τα τριπλά από αυτά που θα έπαιρνε στην Ελλάδα. Εάν το δούμε με όρους ανθρώπινου κεφαλαίου αυτό που συμβαίνει εν προκειμένω είναι το εξής απλό: το ελληνικό δημόσιο κατέβαλε ένα σημαντικό στο σύνολο ποσό για την εκπαίδευση και τη συγκρότηση ενός λαμπρού επιστήμονα (πλήρωσε τις σπουδές του από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο, πλήρωσε υποτροφία για συνέχιση σπουδών στο εξωτερικό, πλήρωσε την αμοιβή του ως διδάσκοντος για χρόνια σε ελληνικά πανεπιστήμια) και τη στιγμή ακριβώς που αυτή η πολύτιμη επένδυση άρχιζε να αποδίδει, τον απαξίωσε και τον εξώθησε να φύγει από τη χώρα, με αποτέλεσμα να επωφελείται αυτής της επένδυσης μια άλλη. Με άλλα λόγια, το ελληνικό δημόσιο δεν έκανε καμία εξοικονόμηση δαπανών, αλλά ακριβώς το αντίθετο: κατασπατάληση πόρων.
10) Εξυπακούεται ότι σε συνδυασμό με το πάγωμα των διορισμών έχει επέλθει και πάγωμα νέων προκηρύξεων θέσεων ΔΕΠ, που σημαίνει ότι ήδη προκύπτουν σοβαρά προβλήματα να «βγει» το πρόγραμμα σπουδών των πανεπιστημίων –τα μαθήματα επιλογής έχουν περικοπεί μαζικά– τα οποία θα ενταθούν σε βαθμό παροξυσμού τα επόμενα χρόνια. Όμως, η κυρία Διαμαντοπούλου, που αρέσκεται να λέει ότι θα πρέπει να συντονιστούμε με τις διεθνείς εξελίξεις και να βλέπουμε προς το μέλλον, φαίνεται να έχει βρει λύση για την επικείμενη κατάρρευση. Πρόκειται για την επαναθεσμοθέτηση του «βοηθού» (δεν θα αποκαλείται βέβαια έτσι) ο οποίος θα αντικαταστήσει τη βαθμίδα του Λέκτορα που καταργείται. Ο βοηθός, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα είναι μη εξελίξιμη βαθμίδα, επιφορτισμένη με διδακτικά και καθόλου ερευνητικά καθήκοντα. Το πιάσατε; Προβλέπεται η δημιουργία, ας μου επιτραπεί ο όρος, ενός επιστημονικού προλεταριάτου, το οποίο θα φορτωθεί με την υποχρέωση να διδάσκει πάρα πολλές ώρες, ώστε να καλυφθούν τα κενά της μη ανανέωσης των ΔΕΠ. Αυτό σημαίνει φυσικά ότι οι συγκεκριμένοι διδάσκοντες θα ανα-παράγουν απλώς τη δοσμένη γνώση, αντί να παράγουν δική τους. Με άλλα λόγια, τα πανεπιστήμια θα μετεξελιχθούν σταδιακά σε απλά διδακτήρια. Γυρνάμε δηλαδή 100 χρόνια πίσω!Σωρευτικά, όλα τα παραπάνω –κατάργηση ερευνητικών κέντρων, κατάργηση υποτροφιών, μπλοκάρισμα ερευνητικών προγραμμάτων, οικονομικός στραγγαλισμός πανεπιστημίων, παύση διορισμών, παύση προκηρύξεων θέσεων– θα οδηγήσει εκτός Ελλάδας μια ολόκληρη γενιά νέων ερευνητών και θα εμποδίσει να αναδειχθεί η επόμενη. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό γενικότερα ως brain drain (διαρροή εγκεφάλων), μάστιζε την Ελλάδα ήδη πριν την εκδήλωση της παρούσας κρίσης, όπως αποδεικνύεται αναλυτικά από την τραγικά επίκαιρη έρευνα του καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας Λόη Λαμπριανίδη που μόλις εκδόθηκε σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κριτική με τον εύγλωττο όσο και σαρκαστικό τίτλο «Επενδύοντας στη φυγή. Η διαρροή επιστημόνων από την Ελλάδα την εποχή της παγκοσμιοποίησης». Ο Λ. Λαμπριανίδης υποστηρίζει ότι η έκταση του φαινομένου –110.000-135.000 υπολογίζονται οι έλληνες πτυχιούχοι που έχουν φύγει στο εξωτερικό για να βρουν δουλειά– δεν πρέπει να αποδίδεται σε κάποια υποτιθέμενη «υπερπροσφορά» επιστημόνων ή «υπερεκπαίδευση», αλλά στο γεγονός ότι για σειρά από διαρθρωτικούς (και βεβαίως πολιτικούς) λόγους η εγχώρια αγορά εργασίας αδυνατεί να τους αξιοποιήσει, όντας προσηλωμένη στη λογική του χαμηλού κόστους και της ανειδίκευτης εργασίας. Προς το παρόν, αυτό που βλέπουμε με την κυβερνητική πολιτική είναι η ραγδαία επίταση αυτού του φαινομένου. Αλλά μόνο εάν ανατραπεί αυτή η λογική και προσανατολιστεί η οικονομία στην παραγωγή υπηρεσιών και προϊόντων με υψηλά ποσοστά ενσωματωμένης γνώσης και τεχνολογίας θα αποφύγουμε να πέσουν οι μισθοί στα επίπεδα της Βουλγαρίας, οπότε η πτώχευση (άσχετα αν τεχνικά δεν θα ονομαστεί έτσι) θα έχει ουσιαστικά επέλθει.
«Δεν υπάρχουν λεφτά». Σοβαρά;
Στο σημείο αυτό χρωστάω μια απάντηση στην αντίρρηση ότι απλώς «δεν υπάρχουν καθόλου λεφτά» (κάτι που ήδη διαψεύστηκε για τους διορισμούς ΔΕΠ). Ουδέν ψευδέστερο! Γνωρίζετε πόσα χρήματα ήταν διαθέσιμα μέσω του ΕΣΠΑ για την παιδεία για τη χώρα μας το 2010; 204.706.354 ευρώ. Γνωρίζετε πόσα «κατάφερε» να απορροφήσει; Μόλις 36.220.662 ευρώ. Δεν είναι ακριβώς λαμπρή επίδοση για μια υπουργό η οποία, υψώνοντας το δάχτυλο, «μαλώνει» τους πρυτάνεις για ανεπαρκή αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων των πανεπιστημίων τους οποίους μείωσε στο μισό (*19).Επίσης, όταν μένει χωρίς πετρέλαιο θέρμανσης το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ή όταν παραμονές της ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου «παίζεται», κατά την κυβέρνηση, ενδεχόμενο στάσης πληρωμών του Δημοσίου αν δεν ψηφιστεί, δεν προκηρύσσεις (20 Ιουνίου) διαγωνισμό για τη συντήρηση του (πρόσφατα οικοδομημένου) κτιρίου του Υπουργείου Παιδείας ύψους 115.620 ευρώ, διότι κάποιος που θα σου πει ότι έχεις πρόβλημα ιεράρχησης των προτεραιοτήτων σου, δεν θα είναι απαραίτητα εμπαθής (*20).
Ακόμη: Θέλεις να παραγγείλεις έρευνα κοινής γνώμης (*21) για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μάλιστα. Γιατί δεν τη δίνεις στο δημόσιο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών που θα την κάνει σοβαρά με ένα κλάσμα των χρημάτων που «πέταξες» σε ιδιωτική εταιρία δημοσκοπήσεων για ένα αποτέλεσμα με το οποίο γελάει όλος ο επιστημονικός κόσμος; (*22). Ίσως γιατί μόνο μια ιδιωτική εταιρία θα δεχόταν να διεξάγει την έρευνα απευθυνόμενη στις εξής τρεις κατηγορίες πληθυσμού: γονείς μαθητών και φοιτητών, φοιτητές και το «ευρύ κοινό», αλλά όχι τους διδάσκοντες. Σα να λέμε, μια έρευνα για τη μεταρρύθμιση των νοσοκομείων ρωτάει τους πάντες εκτός από τους γιατρούς, μια έρευνα για τα δικαστήρια ρωτάει τους πάντες εκτός από τους δικαστές. Ίσως πάλι, διότι δεν είναι πολλοί διατεθειμένοι να διεξάγουν μια έρευνα με το εμπνευσμένο ερώτημα «το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να προχωρήσει το διάλογο για την Ανώτατη Εκπαίδευση, όποιες κι αν είναι οι αντιδράσεις, π.χ. δηλαδή ακόμη κι αν κλείσουν τα ΑΕΙ;». Πόσο κόστισε; 59.900 ευρώ. Να το πούμε αλλιώς; Με αυτά τα χρήματα θα χρηματοδοτούνταν για ένα ολόκληρο έτος 8 μεταδιδακτορικοί ερευνητές του προγράμματος Υποτροφιών του ΙΚΥ – αυτό που καταργήθηκε γιατί «δεν υπάρχουν λεφτά»!
Για να τελειώνουμε: Ανατρέξτε στον παραπάνω πίνακα που δημοσιεύτηκε στην «Ελευθεροτυπία» (όπου στην επικεφαλίδα το "έρευνα" πρέπει να διαβαστεί ως "δημοσκοπήσεις") (*23) κι απ’ όσο γνωρίζω δεν έχει διαψευστεί. Και δείτε τα ποσά για «συμβούλους», προβολή, δημοσιότητα κι επικοινωνία. Και πείτε μου τι θα κάνατε εσείς με τόσα λεφτά. Προσωπικά αδυνατώ. Ζαλίζομαι από τα πολλά μηδενικά…
Προ καιρού, σε ομιλία της στην Οικονομική Σχολή του Λονδίνου, η υπουργός Παιδείας, παρακινημένη ίσως από μια παράξενη αίσθηση του χιούμορ, κάλεσε τους έλληνες επιστήμονες που εργάζονται σε ξένες χώρες να επιστρέψουν στην Ελλάδα για να τη βοηθήσουν στη δύσκολη φάση που περνά. Εάν ολοκληρώσει το «έργο» της με το επικείμενο νομοσχέδιο σε λίγα χρόνια η κυρία Διαμαντοπούλου θα μπορεί να συναντήσει έλληνες επιστήμονες σχεδόν αποκλειστικά στο εξωτερικό και ο μόνος τρόπος για να βοηθήσουν εκείνοι θα είναι στέλνοντας χρηματικά εμβάσματα στους συγγενείς τους στην πατρίδα· σε μια χώρα που θα υποφέρει από τη φτώχια και την αμάθεια.
Source : bookpress.gr
Κυριακή 10 Ιουλίου 2011
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για την αναγνώριση του Νότιου Σουδάν
Ανακοίνωση για την αναγνώριση της Δημοκρατίας του Νοτίου Σουδάν εξέδωσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, καλωσορίζοντας στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας το 54ο κράτος της Αφρικής.
«Η Ελλάδα αναγνωρίζει τη Δημοκρατία του Νοτίου Σουδάν ως νέο κράτος και την καλωσορίζει στη διεθνή κοινότητα. Ο ελληνικός λαός εκφράζει θερμά συγχαρητήρια στο λαό του Νοτίου Σουδάν για την ανεξαρτησία του και του εύχεται πρόοδο και σταθερότητα» αναφέρεται στην ανακοίνωση και τονίζεται, επίσης, ότι:
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει και να συμβάλλει στην ανάπτυξη, την ειρήνη και την ασφάλεια του Νοτίου Σουδάν και της περιοχής και επιθυμεί να συνάψει διπλωματικές σχέσεις με το νέο κράτος, το συντομότερο δυνατό, προσβλέποντας σε στενή συνεργασία με το Νότιο Σουδάν σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος».
Η ιστορία
Η ιστορία του Νοτίου Σουδάν ξεκίνησε τα μεσάνυχτα της Παρασκευής μετά την επικύρωση -με δημοψήφισμα- της απόσχισής του από το Βόρειο, πλέον, Σουδάν έπειτα από τον αιματηρό εμφύλιο που έληξε το 2005.
Το νέο κράτος, το 54ο της αφρικανικής ηπείρου, έχει έκταση 619.745 τετραγωνικά χλμ. ενώ ο πληθυσμός του υπολογίζεται ότι είναι περί τα 6 εκατομμύρια. Πάντως, λόγω της διαμάχης με το Χαρτούμ και του αναξιόπιστου των απογραφών, ακριβής αριθμός δεν υπάρχει.
Επίσημη γλώσσα είναι τα αγγλικά, ενώ αναγνωρίζονται επίσης τα αραβικά (όπως μιλιούνται στην πρωτεύουσα Τζούμπα) και τοπικές γλώσσες, με την Ντίνκα να έχει τους περισσότερους ομιλητές.
Επικρατούσα θρησκεία είναι ο χριστιανισμός -καθολικισμός και αγγλικανισμός, αν και υπάρχουν και ομάδες που έχουν εισάγει ανιμιστικά στοιχεία στη λατρεία τους.
Source : TA NEA
«Η Ελλάδα αναγνωρίζει τη Δημοκρατία του Νοτίου Σουδάν ως νέο κράτος και την καλωσορίζει στη διεθνή κοινότητα. Ο ελληνικός λαός εκφράζει θερμά συγχαρητήρια στο λαό του Νοτίου Σουδάν για την ανεξαρτησία του και του εύχεται πρόοδο και σταθερότητα» αναφέρεται στην ανακοίνωση και τονίζεται, επίσης, ότι:
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει και να συμβάλλει στην ανάπτυξη, την ειρήνη και την ασφάλεια του Νοτίου Σουδάν και της περιοχής και επιθυμεί να συνάψει διπλωματικές σχέσεις με το νέο κράτος, το συντομότερο δυνατό, προσβλέποντας σε στενή συνεργασία με το Νότιο Σουδάν σε όλους τους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος».
Η ιστορία
Η ιστορία του Νοτίου Σουδάν ξεκίνησε τα μεσάνυχτα της Παρασκευής μετά την επικύρωση -με δημοψήφισμα- της απόσχισής του από το Βόρειο, πλέον, Σουδάν έπειτα από τον αιματηρό εμφύλιο που έληξε το 2005.
Το νέο κράτος, το 54ο της αφρικανικής ηπείρου, έχει έκταση 619.745 τετραγωνικά χλμ. ενώ ο πληθυσμός του υπολογίζεται ότι είναι περί τα 6 εκατομμύρια. Πάντως, λόγω της διαμάχης με το Χαρτούμ και του αναξιόπιστου των απογραφών, ακριβής αριθμός δεν υπάρχει.
Επίσημη γλώσσα είναι τα αγγλικά, ενώ αναγνωρίζονται επίσης τα αραβικά (όπως μιλιούνται στην πρωτεύουσα Τζούμπα) και τοπικές γλώσσες, με την Ντίνκα να έχει τους περισσότερους ομιλητές.
Επικρατούσα θρησκεία είναι ο χριστιανισμός -καθολικισμός και αγγλικανισμός, αν και υπάρχουν και ομάδες που έχουν εισάγει ανιμιστικά στοιχεία στη λατρεία τους.
Source : TA NEA
Σάββατο 9 Ιουλίου 2011
Η αδυναμία προσαρμογής στα νέα δεδομένα
Η κυβέρνηση έχει αναλάβει μια σειρά υποχρεώσεων έναντι των πιστωτών του ελληνικού Δημοσίου και πρέπει να σπάσει ρεκόρ ταχύτητας και αποτελεσματικότητας για να εφαρμόσει το αρκετά προβληματικό στη σύλληψή του Μεσοπρόθεσμο Οικονομικό Πρόγραμμα. Παρατηρώντας τον τρόπο που κινείται η κυβέρνηση Παπανδρέου και τις αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το μεταρρυθμιστικό δυναμικό της ελληνικής πολιτικής τάξης είναι περίπου μηδενικό. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα φτάσουμε, ούτε καν θα πλησιάσουμε, τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Οικονομικού Προγράμματος, με αποτέλεσμα να ανοίξει σε διάστημα μερικών μηνών ένας νέος κύκλος οικονομικής και δημοσιονομικής αποσταθεροποίησης.
Το κακό παράδειγμα
Η αδυναμία προσαρμογής του πολιτικού συστήματος στα νέα δεδομένα αναδεικνύεται και μέσα από την άρνηση του συνόλου σχεδόν των βουλευτών να δεχτούν μεγάλες μειώσεις στις προκλητικά υψηλές αποδοχές και τα επαγγελματικά και ασφαλιστικά προνόμια που έχουν. Η μισή Ελλάδα έχει βγει στις κεντρικές πλατείες φωνάζοντας ρυθμικά «κλέφτες, κλέφτες» και μουντζώνοντας προς την κατεύθυνση του κοινοβουλίου και οι βουλευτές αρνούνται να στείλουν ένα θετικό πολιτικό μήνυμα στην κοινωνία.
Αντί γι’ αυτό, καταφεύγουν σε οικονομικές ταχυδακτυλουργίες με βασικό στόχο τη διατήρηση των προκλητικών κεκτημένων τους. Μειώνουν συμβολικά τους μισθούς τους, αλλά υπερκαλύπτουν το χαμένο εισόδημα με την τυπική συμμετοχή τους, επ’ αμοιβή, σε διάφορες κοινοβουλευτικές επιτροπές. Δηλώνουν ότι θα επιβάλουν έκτακτη φορολογία 5% στις αποδοχές τους, χωρίς να διευκρινίζουν ότι τουλάχιστον τα 2/3 των συνολικών αποδοχών τους είναι αφορολόγητα, και χρησιμοποιούν κάθε μέθοδο πολιτικού αυτοεξευτελισμού θεωρώντας αυτονόητο ότι οι φορολογούμενοι θα καλύπτουν τον τεράστιο λογαριασμό της εξαιρετικά προβληματικής –με βάση τα νομοθετικά αποτελέσματα– λειτουργίας του Κοινοβουλίου.
Μέχρι και ο διαπλεκόμενος Μπερλουσκόνι συμπλήρωσε το δικό του πρόγραμμα λιτότητας με πρόταση για μείωση κατά 30% των βουλευτικών αποδοχών, σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει το χάσμα που χωρίζει την εξουσία από την κοινωνία. Το ΚΚΕ έχει καταθέσει εξαιρετικά ενδιαφέρουσες προτάσεις για κατάργηση τόσο της αμοιβής των βουλευτών για συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές επιτροπές, όσο και του ειδικού τρόπου συνταξιοδότησής τους. Αυτές οι προτάσεις προσκρούουν σε ένα συντεχνιακό τείχος, που αποτελείται κυρίως από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Η χώρα δεν χρεοκόπησε μόνο με ευθύνη των κυβερνήσεων, αλλά και των βουλευτών, που κάλυψαν νομοθετικά τις διαχειριστικές αθλιότητες που μας οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο. Η στάση των περισσότερων βουλευτών ενισχύει την άποψη ότι το πολιτικό σύστημα παραμένει αμετανόητο.
Έλλειψη διοίκησης
Η έκθεση του γενικού επιθεωρητή δημόσιας διοίκησης κ. Ρακιντζή, με την οποία τεκμηριώνονται η δυσλειτουργία του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και η διαφθορά της δημόσιας διοίκησης, οδήγησε, όπως το θέλει η κακή παράδοση, σε μια κομματική αντιπαράθεση που έχει στόχο όχι τη διόρθωση αλλά τη διαιώνιση της απαράδεκτης κατάστασης που έχει δημιουργηθεί.
Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει τη ΝΔ επειδή κατά την περίοδο 2005-2009 παρατηρήθηκε μεγάλη μείωση στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου ως ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Από την πλευρά της, η ΝΔ καταγγέλλει την κυβέρνηση Παπανδρέου ότι με την υπερφορολόγηση του εισοδήματος, των κερδών των επιχειρήσεων και της κατανάλωσης «σκοτώνει» τους φόρους, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει η υστέρηση στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου.
Το γεγονός είναι ότι εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα έχει λιγότερα έσοδα από τους άμεσους φόρους κατά 30-50% από τον μέσο όρο της Ευρώπης των «15», ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Στις εφορίες κυριαρχούν παραδοσιακά τα συνδικαλιστικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, τα οποία συναλλάσσονται και με τους εκπροσώπους της «γαλάζιας» παράταξης σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εφοριακοί δίνουν μάχη για να πάνε στον έλεγχο και όχι στην είσπραξη των φόρων. Θέλουν να είναι καλά τοποθετημένοι για τη μεγάλη και φυσικά παράνομη συναλλαγή.
Δεν υπάρχει τίποτα στην πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση Παπανδρέου και στις προτάσεις που κάνει η ΝΔ που να δημιουργεί την ελπίδα ότι μπορεί να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι εφορίες και να σταματήσει ο φαύλος κύκλος ελλειμμάτων και υπερδανεισμού. Η κυβέρνηση προσπαθεί να εξασφαλίσει την συναίνεση των άλλων κομμάτων στην αναζήτηση ενός νέου, αποτελεσματικότερου φορολογικού συστήματος. Η ΝΔ απορρίπτει οποιαδήποτε συνεννόηση, με το σκεπτικό ότι η κυβέρνηση επιβάλλει μία ισοπεδωτική φορολογική πολιτική, και το ΚΚΕ αρνείται το διάλογο προβάλλοντας το διαμετρικά αντίθετο επιχείρημα για φορολογική εξυπηρέτηση μεγάλων συμφερόντων σε βάρος των μικρών και μεσαίων εισοδημάτων. Δεν είναι δύσκολο λοιπόν να προβλέψουμε ότι ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός και όλες οι σημαντικές δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν, με ευθύνη των κομμάτων, στο σημερινό τους χάλι.
Μαγικές συνταγές
Την έλλειψη οποιασδήποτε σοβαρής μεταρρυθμιστικής πολιτικής αναδεικνύει και η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από το ενδεχόμενο κατάργησης της μονιμότητας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και, στο βαθμό που το επιτρέπει το Σύνταγμα, στη δημόσια διοίκηση και στην τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση.
Η κυβέρνηση Παπανδρέου έχει δεχτεί ότι μπορεί να υπάρξουν απολύσεις με τη μέθοδο της μισθωτής εφεδρείας, που δεν θα μπορεί όμως να διαρκέσει πάνω από 12 μήνες. Οι υπεράριθμοι των ΔΕΚΟ και σε ορισμένες περιπτώσεις της δημόσιας διοίκησης θα παίρνουν 70% του βασικού μισθού τους για 12 μήνες χωρίς να απασχολούνται, στην συνέχεια όμως θα χάνουν τη δουλειά τους, με όρους που δεν έχουν διευκρινιστεί. Αυτή η πρώτη προσπάθεια κατάργησης της μονιμότητας αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, γεγονός που κάνει την κυβέρνηση ακόμη πιο διστακτική.
Ενδεικτική του διαχειριστικού αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει το πολιτικό σύστημα είναι η θέση της ΝΔ για το καθεστώς μισθωτής εφεδρείας, η οποία στην ουσία προστατεύει τη μονιμότητα. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης προτείνει την εφαρμογή της εργασιακής εφεδρείας ως εξής:
■ Για όσους είναι πάνω από τα 50, μπαίνουν σε εφεδρεία με τον βασικό μισθό ως τη σύνταξη, εκτός κι αν βρουν δουλειά αλλού. (σ.σ.: ποιος θα πάει να βρει δουλειά αλλού όταν έχει εγγυημένη την καταβολή του 70% του μισθού στο σπίτι;).
■ Για όσους είναι 40-50 δύο τριετίες.
■ Για όσους είναι 30-40 μία τριετία.
■ Για τις δύο τελευταίες κατηγορίες, τα όρια εφεδρείας ισχύουν εφόσον στο μεταξύ υπάρχει ανάκαμψη, δημιουργούνται θέσεις εργασίας και μπορούν να τις διεκδικήσουν. Σε αντίθετη περίπτωση, τα όρια εφεδρείας παρατείνονται.
Επειδή είναι βέβαιο ότι χωρίς τη μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων και τον δραστικό περιορισμό των δημοσίων δαπανών αποκλείεται να υπάρξουν πόροι για να χρηματοδοτήσουν παραγωγικές επενδύσεις και την ανάκαμψη, η ΝΔ ουσιαστικά προτείνει τη διατήρηση της μονιμότητας, με το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων να μένουν σπίτι τους και να παίρνουν το 70% του βασικού μισθού τους.
Ανάλογης σοβαρότητας είναι οι θέσεις των δύο κομμάτων εξουσίας για τη μαζική συνταξιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων. Την αντιμετωπίζουν σαν μία έξυπνη –από μικροπολιτική άποψη– απάντηση στο μεγάλο μισθολογικό κόστος του Δημοσίου, ενώ είναι φανερό ότι δημιουργεί τεράστια βάρη στο ασφαλιστικό σύστημα και φυσικά στον κρατικό προϋπολογισμό. Ήδη στη Βρετανία αναπτύσσεται δημόσιος διάλογος για το γεγονός ότι ο αριθμός των συνταξιούχων του Δημοσίου ξεπερνά σε πολλούς κλάδους, όπως είναι ο εκπαιδευτικός, τον αριθμό των εν ενεργεία δημοσίων υπαλλήλων.
Όλα μένουν τα ίδια
Τα μηνύματα είναι απογοητευτικά και σε ότι αφορά στο διαχειριστικό επίπεδο του ευρύτερου δημόσιου τομέα της οικονομίας. Η κυβέρνηση αδυνατεί να περιορίσει τη θηριώδη επιδότηση του ασφαλιστικού ταμείου των εργαζομένων της ΔΕΗ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι συνδικαλιστές της ΔΕΗ επικαλούνται το νόμο 2773/1999, ο οποίος φέρει την υπογραφή του τότε υπουργού Ανάπτυξης Ευάγγελου Βενιζέλου. Με βάση αυτόν τον αξιοπερίεργο νόμο καταργήθηκε το μοντέλο ασφάλισης στον εργοδότη που ίσχυε στην ΔΕΗ και το Δημόσιο ανέλαβε την υποχρέωση να καλύπτει κάθε χρόνο το άνοιγμα μεταξύ εσόδων (εισφορών) και δαπανών (συντάξεων) του Ταμείου, έναντι της περιουσίας του ασφαλιστικού φορέα. Η επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό είναι της τάξης των 800-900 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο, η κυβέρνηση προσπαθεί να την «περιορίσει» στα 600 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο, ενώ με αγωγή της η ΓΕΝΟΠ διεκδικεί «χρωστούμενα» της τάξης των 680 εκατομμυρίων ευρώ για την τριετία 2009-2011 και άλλα 300 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση για το μέλλον.
Με τέτοια διαχειριστική απλοχεριά και με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν ακόμη περισσότερες παροχές για λογαριασμό των εργαζόμενων και των συνταξιούχων της ΔΕΗ, ελάχιστη σημασία έχει για την πορεία των δημόσιων οικονομικών η μετοχοποίηση, ιδιωτικοποίησή της. Ακόμη κι αν πραγματοποιηθεί με τους όρους που περιγράψαμε, θα επιβεβαιωθεί η αρνητική παράδοση των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ που οδηγεί σε μετοχοποιήσεις, ιδιωτικοποιήσεις με μεγάλο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό και το ασφαλιστικό σύστημα.
Η προσπάθεια της κυβέρνησης να περιορίσει κατά 6% τις συντάξεις του χρεοκοπημένου ΝΑΤ, το οποίο επιβαρύνει με άλλο 1 δισ. ευρώ το χρόνο τον κρατικό προϋπολογισμό, οδηγούν σε σκληρές απεργίες στο χώρο της ακτοπλοΐας, με προφανείς συνέπειες για τον ελληνικό τουρισμό. Όσο για την πολυσυζητημένη διαμάχη μεταξύ διοίκησης και συνδικαλιστών στα ΕΛΠΕ, φαίνεται ότι θα λήξει με την υπογραφή νέας σύμβασης διάρκειας 3 ετών με την οποία διατηρούνται σχεδόν όλα τα «κεκτημένα» των εργαζομένων, τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με τη λογική του Μεσοπρόθεσμου Οικονομικού Προγράμματος και την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα που αυτό διαμορφώνει.
Η αδυναμία προσαρμογής του πολιτικού συστήματος στα νέα δεδομένα προβλέπεται να έχει εξαιρετικά υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος στη διάρκεια των επόμενων χρόνων.
Source : citypress.gr
Το κακό παράδειγμα
Η αδυναμία προσαρμογής του πολιτικού συστήματος στα νέα δεδομένα αναδεικνύεται και μέσα από την άρνηση του συνόλου σχεδόν των βουλευτών να δεχτούν μεγάλες μειώσεις στις προκλητικά υψηλές αποδοχές και τα επαγγελματικά και ασφαλιστικά προνόμια που έχουν. Η μισή Ελλάδα έχει βγει στις κεντρικές πλατείες φωνάζοντας ρυθμικά «κλέφτες, κλέφτες» και μουντζώνοντας προς την κατεύθυνση του κοινοβουλίου και οι βουλευτές αρνούνται να στείλουν ένα θετικό πολιτικό μήνυμα στην κοινωνία.
Αντί γι’ αυτό, καταφεύγουν σε οικονομικές ταχυδακτυλουργίες με βασικό στόχο τη διατήρηση των προκλητικών κεκτημένων τους. Μειώνουν συμβολικά τους μισθούς τους, αλλά υπερκαλύπτουν το χαμένο εισόδημα με την τυπική συμμετοχή τους, επ’ αμοιβή, σε διάφορες κοινοβουλευτικές επιτροπές. Δηλώνουν ότι θα επιβάλουν έκτακτη φορολογία 5% στις αποδοχές τους, χωρίς να διευκρινίζουν ότι τουλάχιστον τα 2/3 των συνολικών αποδοχών τους είναι αφορολόγητα, και χρησιμοποιούν κάθε μέθοδο πολιτικού αυτοεξευτελισμού θεωρώντας αυτονόητο ότι οι φορολογούμενοι θα καλύπτουν τον τεράστιο λογαριασμό της εξαιρετικά προβληματικής –με βάση τα νομοθετικά αποτελέσματα– λειτουργίας του Κοινοβουλίου.
Μέχρι και ο διαπλεκόμενος Μπερλουσκόνι συμπλήρωσε το δικό του πρόγραμμα λιτότητας με πρόταση για μείωση κατά 30% των βουλευτικών αποδοχών, σε μια προσπάθεια να γεφυρώσει το χάσμα που χωρίζει την εξουσία από την κοινωνία. Το ΚΚΕ έχει καταθέσει εξαιρετικά ενδιαφέρουσες προτάσεις για κατάργηση τόσο της αμοιβής των βουλευτών για συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές επιτροπές, όσο και του ειδικού τρόπου συνταξιοδότησής τους. Αυτές οι προτάσεις προσκρούουν σε ένα συντεχνιακό τείχος, που αποτελείται κυρίως από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Η χώρα δεν χρεοκόπησε μόνο με ευθύνη των κυβερνήσεων, αλλά και των βουλευτών, που κάλυψαν νομοθετικά τις διαχειριστικές αθλιότητες που μας οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο. Η στάση των περισσότερων βουλευτών ενισχύει την άποψη ότι το πολιτικό σύστημα παραμένει αμετανόητο.
Έλλειψη διοίκησης
Η έκθεση του γενικού επιθεωρητή δημόσιας διοίκησης κ. Ρακιντζή, με την οποία τεκμηριώνονται η δυσλειτουργία του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και η διαφθορά της δημόσιας διοίκησης, οδήγησε, όπως το θέλει η κακή παράδοση, σε μια κομματική αντιπαράθεση που έχει στόχο όχι τη διόρθωση αλλά τη διαιώνιση της απαράδεκτης κατάστασης που έχει δημιουργηθεί.
Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει τη ΝΔ επειδή κατά την περίοδο 2005-2009 παρατηρήθηκε μεγάλη μείωση στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου ως ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Από την πλευρά της, η ΝΔ καταγγέλλει την κυβέρνηση Παπανδρέου ότι με την υπερφορολόγηση του εισοδήματος, των κερδών των επιχειρήσεων και της κατανάλωσης «σκοτώνει» τους φόρους, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει η υστέρηση στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου.
Το γεγονός είναι ότι εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα έχει λιγότερα έσοδα από τους άμεσους φόρους κατά 30-50% από τον μέσο όρο της Ευρώπης των «15», ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Στις εφορίες κυριαρχούν παραδοσιακά τα συνδικαλιστικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, τα οποία συναλλάσσονται και με τους εκπροσώπους της «γαλάζιας» παράταξης σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εφοριακοί δίνουν μάχη για να πάνε στον έλεγχο και όχι στην είσπραξη των φόρων. Θέλουν να είναι καλά τοποθετημένοι για τη μεγάλη και φυσικά παράνομη συναλλαγή.
Δεν υπάρχει τίποτα στην πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση Παπανδρέου και στις προτάσεις που κάνει η ΝΔ που να δημιουργεί την ελπίδα ότι μπορεί να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι εφορίες και να σταματήσει ο φαύλος κύκλος ελλειμμάτων και υπερδανεισμού. Η κυβέρνηση προσπαθεί να εξασφαλίσει την συναίνεση των άλλων κομμάτων στην αναζήτηση ενός νέου, αποτελεσματικότερου φορολογικού συστήματος. Η ΝΔ απορρίπτει οποιαδήποτε συνεννόηση, με το σκεπτικό ότι η κυβέρνηση επιβάλλει μία ισοπεδωτική φορολογική πολιτική, και το ΚΚΕ αρνείται το διάλογο προβάλλοντας το διαμετρικά αντίθετο επιχείρημα για φορολογική εξυπηρέτηση μεγάλων συμφερόντων σε βάρος των μικρών και μεσαίων εισοδημάτων. Δεν είναι δύσκολο λοιπόν να προβλέψουμε ότι ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός και όλες οι σημαντικές δημόσιες υπηρεσίες θα παραμείνουν, με ευθύνη των κομμάτων, στο σημερινό τους χάλι.
Μαγικές συνταγές
Την έλλειψη οποιασδήποτε σοβαρής μεταρρυθμιστικής πολιτικής αναδεικνύει και η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από το ενδεχόμενο κατάργησης της μονιμότητας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και, στο βαθμό που το επιτρέπει το Σύνταγμα, στη δημόσια διοίκηση και στην τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση.
Η κυβέρνηση Παπανδρέου έχει δεχτεί ότι μπορεί να υπάρξουν απολύσεις με τη μέθοδο της μισθωτής εφεδρείας, που δεν θα μπορεί όμως να διαρκέσει πάνω από 12 μήνες. Οι υπεράριθμοι των ΔΕΚΟ και σε ορισμένες περιπτώσεις της δημόσιας διοίκησης θα παίρνουν 70% του βασικού μισθού τους για 12 μήνες χωρίς να απασχολούνται, στην συνέχεια όμως θα χάνουν τη δουλειά τους, με όρους που δεν έχουν διευκρινιστεί. Αυτή η πρώτη προσπάθεια κατάργησης της μονιμότητας αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερα αρνητικό τρόπο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, γεγονός που κάνει την κυβέρνηση ακόμη πιο διστακτική.
Ενδεικτική του διαχειριστικού αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει το πολιτικό σύστημα είναι η θέση της ΝΔ για το καθεστώς μισθωτής εφεδρείας, η οποία στην ουσία προστατεύει τη μονιμότητα. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης προτείνει την εφαρμογή της εργασιακής εφεδρείας ως εξής:
■ Για όσους είναι πάνω από τα 50, μπαίνουν σε εφεδρεία με τον βασικό μισθό ως τη σύνταξη, εκτός κι αν βρουν δουλειά αλλού. (σ.σ.: ποιος θα πάει να βρει δουλειά αλλού όταν έχει εγγυημένη την καταβολή του 70% του μισθού στο σπίτι;).
■ Για όσους είναι 40-50 δύο τριετίες.
■ Για όσους είναι 30-40 μία τριετία.
■ Για τις δύο τελευταίες κατηγορίες, τα όρια εφεδρείας ισχύουν εφόσον στο μεταξύ υπάρχει ανάκαμψη, δημιουργούνται θέσεις εργασίας και μπορούν να τις διεκδικήσουν. Σε αντίθετη περίπτωση, τα όρια εφεδρείας παρατείνονται.
Επειδή είναι βέβαιο ότι χωρίς τη μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων και τον δραστικό περιορισμό των δημοσίων δαπανών αποκλείεται να υπάρξουν πόροι για να χρηματοδοτήσουν παραγωγικές επενδύσεις και την ανάκαμψη, η ΝΔ ουσιαστικά προτείνει τη διατήρηση της μονιμότητας, με το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων να μένουν σπίτι τους και να παίρνουν το 70% του βασικού μισθού τους.
Ανάλογης σοβαρότητας είναι οι θέσεις των δύο κομμάτων εξουσίας για τη μαζική συνταξιοδότηση των δημοσίων υπαλλήλων. Την αντιμετωπίζουν σαν μία έξυπνη –από μικροπολιτική άποψη– απάντηση στο μεγάλο μισθολογικό κόστος του Δημοσίου, ενώ είναι φανερό ότι δημιουργεί τεράστια βάρη στο ασφαλιστικό σύστημα και φυσικά στον κρατικό προϋπολογισμό. Ήδη στη Βρετανία αναπτύσσεται δημόσιος διάλογος για το γεγονός ότι ο αριθμός των συνταξιούχων του Δημοσίου ξεπερνά σε πολλούς κλάδους, όπως είναι ο εκπαιδευτικός, τον αριθμό των εν ενεργεία δημοσίων υπαλλήλων.
Όλα μένουν τα ίδια
Τα μηνύματα είναι απογοητευτικά και σε ότι αφορά στο διαχειριστικό επίπεδο του ευρύτερου δημόσιου τομέα της οικονομίας. Η κυβέρνηση αδυνατεί να περιορίσει τη θηριώδη επιδότηση του ασφαλιστικού ταμείου των εργαζομένων της ΔΕΗ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Οι συνδικαλιστές της ΔΕΗ επικαλούνται το νόμο 2773/1999, ο οποίος φέρει την υπογραφή του τότε υπουργού Ανάπτυξης Ευάγγελου Βενιζέλου. Με βάση αυτόν τον αξιοπερίεργο νόμο καταργήθηκε το μοντέλο ασφάλισης στον εργοδότη που ίσχυε στην ΔΕΗ και το Δημόσιο ανέλαβε την υποχρέωση να καλύπτει κάθε χρόνο το άνοιγμα μεταξύ εσόδων (εισφορών) και δαπανών (συντάξεων) του Ταμείου, έναντι της περιουσίας του ασφαλιστικού φορέα. Η επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό είναι της τάξης των 800-900 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο, η κυβέρνηση προσπαθεί να την «περιορίσει» στα 600 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο, ενώ με αγωγή της η ΓΕΝΟΠ διεκδικεί «χρωστούμενα» της τάξης των 680 εκατομμυρίων ευρώ για την τριετία 2009-2011 και άλλα 300 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση για το μέλλον.
Με τέτοια διαχειριστική απλοχεριά και με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν ακόμη περισσότερες παροχές για λογαριασμό των εργαζόμενων και των συνταξιούχων της ΔΕΗ, ελάχιστη σημασία έχει για την πορεία των δημόσιων οικονομικών η μετοχοποίηση, ιδιωτικοποίησή της. Ακόμη κι αν πραγματοποιηθεί με τους όρους που περιγράψαμε, θα επιβεβαιωθεί η αρνητική παράδοση των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ που οδηγεί σε μετοχοποιήσεις, ιδιωτικοποιήσεις με μεγάλο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό και το ασφαλιστικό σύστημα.
Η προσπάθεια της κυβέρνησης να περιορίσει κατά 6% τις συντάξεις του χρεοκοπημένου ΝΑΤ, το οποίο επιβαρύνει με άλλο 1 δισ. ευρώ το χρόνο τον κρατικό προϋπολογισμό, οδηγούν σε σκληρές απεργίες στο χώρο της ακτοπλοΐας, με προφανείς συνέπειες για τον ελληνικό τουρισμό. Όσο για την πολυσυζητημένη διαμάχη μεταξύ διοίκησης και συνδικαλιστών στα ΕΛΠΕ, φαίνεται ότι θα λήξει με την υπογραφή νέας σύμβασης διάρκειας 3 ετών με την οποία διατηρούνται σχεδόν όλα τα «κεκτημένα» των εργαζομένων, τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με τη λογική του Μεσοπρόθεσμου Οικονομικού Προγράμματος και την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα που αυτό διαμορφώνει.
Η αδυναμία προσαρμογής του πολιτικού συστήματος στα νέα δεδομένα προβλέπεται να έχει εξαιρετικά υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος στη διάρκεια των επόμενων χρόνων.
Source : citypress.gr
South Sudan becomes today word's newest nation
Juba, South Sudan: South Sudan became the world's newest nation early Saturday, officially breaking away from Sudan after two civil wars over five decades that cost the lives of millions.
In the new country's capital, Juba, streets pulsed with excitement. Residents danced, banged on jerry cans and chanted the name of the world's newest president, Salva Kiir. One man kneeled and kissed the ground as a group ran through the streets singing "We will never, never, never surrender."
"Ah, I'm free," said Daniel Deng, a 27-year-old police officer and former soldier who broke out in a wide grin.
The Republic of South Sudan earned independence at 12:01 a.m. Saturday, breaking Africa's largest country in two. It marked the culmination of a January independence vote, which was guaranteed in a 2005 peace deal that ended the most recent north-south war.
After the celebrations die down, residents of South Sudan face an uphill climb. While the new country is oil-rich, it is one of the poorest and least-developed places on Earth. Unresolved problems between the south and its former foe to the north could mean new conflict along the new international border, advocates and diplomats warn.
Saturday's early morning celebrations were joyous for the freedom gained but tinged with the memories of family lost. At least 2 million people were killed in Sudan's last civil war, fought from 1983-2005.
"I came here for this moment," said Chol Allen, a 32-year-old minister who escaped Sudan in 2003 and eventually settled in Memphis, Tennessee. He returned to Juba two months ago for the midnight party, though he plans to go back to the U.S., where he has a 4-year-old daughter.
"We were all born into war. All of us," he said, then pointed at a crowded pick-up truck of youngsters. "This generation will see the hope of the newborn nation."
John Kuach, a former child soldier who joined the army after his father died in fighting with the north, first fought at age 15. At dinner late Friday, he draped the South Sudan flag around his shoulders and called Saturday "a big day."
"But some people are not happy because we lost heroes, those who were supposed to be in this celebration. So we are thinking, 'Is this true? Is this a dream? A new country?'"
The internationally brokered 2005 peace deal that ended more than two decades of north-south war expires at midnight Friday. That's when Sudan -- which South Sudan is breaking away from -- officially recognized the new country.
South Sudan is expected to become the 193rd country recognized by the United Nations next week and the 54th U.N. member state in Africa.
Later Saturday, world leaders will attend a celebratory ceremony. U.N. Secretary-General Ban Ki-moon already has arrived. Former U.S. Secretary of State Colin Powell also will attend, as will Sudanese President Omar al-Bashir, whose country already has recognized South Sudan.
The young government faces the huge challenge of reforming its bloated and often predatory army, diversifying its oil-based economy, and deciding how political power will be distributed among the dozens of ethnic and military factions. It must also begin delivering basic needs such as education, health services, water and electricity to its more than 8 million citizens.
Abdule Taban wore a wide smile during the night's street party, but the 25-year-old was also reflective.
"In independence we are going to have hospitals and schools and a lot of development around here. Our mothers and sisters died in the past. Hospitals were very far from us," said Taban, as South Sudanese dusted in white cow dung -- a traditional camouflage here -- danced around him.
A draft constitution passed this week lays the groundwork for the president and legislators, who were elected last year, to serve out their five-year terms. The legislature's few opposition lawmakers are unhappy with the draft, but it now serves as an interim constitution until multiparty elections are held.
A $1 billion yearly U.N. peacekeeping mission with a 10,000-member peacekeeping force has monitored implementation of the 2005 peace deal. The mission has drawn criticism for its failure to protect Sudanese civilians caught in violence along the north-south border and in the south, where conflict has killed nearly 2,400 people this year alone.
The U.N. Security Council on Friday unanimously approved a new peacekeeping force for South Sudan, authorizing the deployment of up to 7,000 military personnel and 900 international police, plus an unspecified number of U.N. civilian staff including human rights experts.
The Obama administration has devoted considerable time to ensuring the fragile peace deal holds.
With the raising of South Sudan's flag in the world's newest capital, Juba, the international community may breathe a collective sigh of relief that independence has been reached. Al-Bashir has pledged to accept losing about one-third of his country's territory, an area that contains valuable oil fields.
But relations between the two already are looking bleak, with hostilities raging between northern troops and southern-allied forces in a northern border state, a tense stalemate over another disputed border zone, and a breakdown in negotiations this week over the future of Sudan's oil industry.
While South Sudan is now expected to control of more than 75 percent of what was Sudan's daily oil production, it has no refineries and southern oil must flow through the north's pipelines to reach market.
North-south negotiations under way in the Ethiopian capital this week broke down over disputes between the two sides over how to resolve the ongoing crisis in the Nuba Mountains region in northern Sudan, where black Africans from the Nuba tribe have taken to caves to take shelter from aerial bombing by the northern army in the past month.
Western diplomats say hostilities in that area have stymied efforts to resolve other critical outstanding issues between the governments. Princeton Lyman, the U.S. envoy to Sudan, said Friday that relations between the south and north will be "strained and a little rocky."
"I don't expect that these countries are going to love each other but I do think they are bound up in each other," he said, citing the dependence north and south have on each other for trade and especially oil, which is the lifeblood of the economies of both governments.
Oil has been a major sticking point at the negotiating table, and tensions worsened after the northern army's seizure of the disputed zone of Abyei in May.
Despite calls from the Security Council and others to remove its troops from Abyei after they displaced about 100,000 residents, the Sudanese Armed Forces continue to occupy the Texas-sized territory.
The 1,300-mile (2,100-kilometer) border is disputed in five areas, several of which are being illegally occupied by either northern or southern troops.
"Everyone is for peace in and between Sudan and South Sudan," said John Prendergast, founder of the Washington-based Enough Project.
"It is clear that as long as the government of Sudan can without consequence militarily occupy Abyei, bomb the Nuba Mountains, continue military operations in Darfur, and support militias in southern Sudan, then there will be no peace," said Prendergast, who urged the U.S. government to work with allies to create "significant costs for ongoing human rights abuses and broken agreements."
For NDTV Updates,
Read more at: http://www.ndtv.com/article/world/south-sudan-becomes-worlds-newest-nation-117922?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+ndtv%2FTqgX+%28NDTV+News+-+World%29&cp
In the new country's capital, Juba, streets pulsed with excitement. Residents danced, banged on jerry cans and chanted the name of the world's newest president, Salva Kiir. One man kneeled and kissed the ground as a group ran through the streets singing "We will never, never, never surrender."
"Ah, I'm free," said Daniel Deng, a 27-year-old police officer and former soldier who broke out in a wide grin.
The Republic of South Sudan earned independence at 12:01 a.m. Saturday, breaking Africa's largest country in two. It marked the culmination of a January independence vote, which was guaranteed in a 2005 peace deal that ended the most recent north-south war.
After the celebrations die down, residents of South Sudan face an uphill climb. While the new country is oil-rich, it is one of the poorest and least-developed places on Earth. Unresolved problems between the south and its former foe to the north could mean new conflict along the new international border, advocates and diplomats warn.
Saturday's early morning celebrations were joyous for the freedom gained but tinged with the memories of family lost. At least 2 million people were killed in Sudan's last civil war, fought from 1983-2005.
"I came here for this moment," said Chol Allen, a 32-year-old minister who escaped Sudan in 2003 and eventually settled in Memphis, Tennessee. He returned to Juba two months ago for the midnight party, though he plans to go back to the U.S., where he has a 4-year-old daughter.
"We were all born into war. All of us," he said, then pointed at a crowded pick-up truck of youngsters. "This generation will see the hope of the newborn nation."
John Kuach, a former child soldier who joined the army after his father died in fighting with the north, first fought at age 15. At dinner late Friday, he draped the South Sudan flag around his shoulders and called Saturday "a big day."
"But some people are not happy because we lost heroes, those who were supposed to be in this celebration. So we are thinking, 'Is this true? Is this a dream? A new country?'"
The internationally brokered 2005 peace deal that ended more than two decades of north-south war expires at midnight Friday. That's when Sudan -- which South Sudan is breaking away from -- officially recognized the new country.
South Sudan is expected to become the 193rd country recognized by the United Nations next week and the 54th U.N. member state in Africa.
Later Saturday, world leaders will attend a celebratory ceremony. U.N. Secretary-General Ban Ki-moon already has arrived. Former U.S. Secretary of State Colin Powell also will attend, as will Sudanese President Omar al-Bashir, whose country already has recognized South Sudan.
The young government faces the huge challenge of reforming its bloated and often predatory army, diversifying its oil-based economy, and deciding how political power will be distributed among the dozens of ethnic and military factions. It must also begin delivering basic needs such as education, health services, water and electricity to its more than 8 million citizens.
Abdule Taban wore a wide smile during the night's street party, but the 25-year-old was also reflective.
"In independence we are going to have hospitals and schools and a lot of development around here. Our mothers and sisters died in the past. Hospitals were very far from us," said Taban, as South Sudanese dusted in white cow dung -- a traditional camouflage here -- danced around him.
A draft constitution passed this week lays the groundwork for the president and legislators, who were elected last year, to serve out their five-year terms. The legislature's few opposition lawmakers are unhappy with the draft, but it now serves as an interim constitution until multiparty elections are held.
A $1 billion yearly U.N. peacekeeping mission with a 10,000-member peacekeeping force has monitored implementation of the 2005 peace deal. The mission has drawn criticism for its failure to protect Sudanese civilians caught in violence along the north-south border and in the south, where conflict has killed nearly 2,400 people this year alone.
The U.N. Security Council on Friday unanimously approved a new peacekeeping force for South Sudan, authorizing the deployment of up to 7,000 military personnel and 900 international police, plus an unspecified number of U.N. civilian staff including human rights experts.
The Obama administration has devoted considerable time to ensuring the fragile peace deal holds.
With the raising of South Sudan's flag in the world's newest capital, Juba, the international community may breathe a collective sigh of relief that independence has been reached. Al-Bashir has pledged to accept losing about one-third of his country's territory, an area that contains valuable oil fields.
But relations between the two already are looking bleak, with hostilities raging between northern troops and southern-allied forces in a northern border state, a tense stalemate over another disputed border zone, and a breakdown in negotiations this week over the future of Sudan's oil industry.
While South Sudan is now expected to control of more than 75 percent of what was Sudan's daily oil production, it has no refineries and southern oil must flow through the north's pipelines to reach market.
North-south negotiations under way in the Ethiopian capital this week broke down over disputes between the two sides over how to resolve the ongoing crisis in the Nuba Mountains region in northern Sudan, where black Africans from the Nuba tribe have taken to caves to take shelter from aerial bombing by the northern army in the past month.
Western diplomats say hostilities in that area have stymied efforts to resolve other critical outstanding issues between the governments. Princeton Lyman, the U.S. envoy to Sudan, said Friday that relations between the south and north will be "strained and a little rocky."
"I don't expect that these countries are going to love each other but I do think they are bound up in each other," he said, citing the dependence north and south have on each other for trade and especially oil, which is the lifeblood of the economies of both governments.
Oil has been a major sticking point at the negotiating table, and tensions worsened after the northern army's seizure of the disputed zone of Abyei in May.
Despite calls from the Security Council and others to remove its troops from Abyei after they displaced about 100,000 residents, the Sudanese Armed Forces continue to occupy the Texas-sized territory.
The 1,300-mile (2,100-kilometer) border is disputed in five areas, several of which are being illegally occupied by either northern or southern troops.
"Everyone is for peace in and between Sudan and South Sudan," said John Prendergast, founder of the Washington-based Enough Project.
"It is clear that as long as the government of Sudan can without consequence militarily occupy Abyei, bomb the Nuba Mountains, continue military operations in Darfur, and support militias in southern Sudan, then there will be no peace," said Prendergast, who urged the U.S. government to work with allies to create "significant costs for ongoing human rights abuses and broken agreements."
For NDTV Updates,
Read more at: http://www.ndtv.com/article/world/south-sudan-becomes-worlds-newest-nation-117922?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+ndtv%2FTqgX+%28NDTV+News+-+World%29&cp
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)