Geopolitical Research Institute(GRI)/Εταιρεία Γεωπολιτικών Ερευνών(ΕΓΕ)

Πέμπτη 31 Μαρτίου 2011

Η γεωπολιτική σημασία της βραχονησίδας Ζουράφα

του Πάνου Πικραμένου

Μία βραχονησίδα στο θρακικό πέλαγος επαναφέρει έντονα το ζήτημα των πετρελαϊκών αποθεμάτων στη χώρα μας, τη διαδικασία άντλησής τους, αλλά και την καυτή πατάτα της υφαλοκρηπίδας, αφού όλως… τυχαίως οι λεγόμενες γκρίζες ζώνες που επικαλείται η Άγκυρα σε μεγάλο βαθμό είναι περιοχές «ύποπτες» για ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου.
Στην προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την παραχώρηση των δικαιωμάτων έρευνας και εξόρυξης των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Ελλάδας σε διεθνή όμιλο, προσανατολίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση, ενώ τον περασμένο Σεπτέμβριο είχε προηγηθεί συνάντηση του προέδρου της εταιρείας Shell, Ρομπ Ρόουντς, με τον Έλληνα υπουργό Ανάπτυξης, Δημήτρη Σιούφα, και τον υφυπουργό Οικονομίας, Πέτρο Δούκα.
Βάσει των στοιχείων που έχει συλλέξει η βρετανο-ολλανδική πολυεθνική, οι πιθανότητες εντοπισμού εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων αργού πετρελαίου είναι αρκετά καλές, αφού υπολογίζονται στο 3% τη στιγμή που το πλαφόν για να ξεκινήσουν έρευνες θεωρείται το 0,8%.

Όπως έγινε γνωστό, οι ειδικοί της Shell βασιζόμενοι σε δορυφορικές φωτογραφίσεις θεωρούν ότι στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο, στο Ιόνιο Πέλαγος μεταξύ Επτανήσων και Βορειοδυτικής Πελοποννήσου, στα Δωδεκάνησα και στις ακτές της Ηπείρου, μπορούν να αντληθούν από 2 έως 4 δις βαρέλια αργού πετρελαίου. Δεδομένου ότι η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 100 εκ. βαρέλια ετησίως, αν οι υπολογισμοί είναι σωστοί, τα αποθέματα καλύπτουν το 100% των αναγκών της χώρας τουλάχιστον για 20 χρόνια.
Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει σκεπτικισμό στο υπουργείο Εξωτερικών, αφού κάποιες εκ των περιοχών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα πετρελαίου, ανήκουν στην κατηγορία αυτών που η Άγκυρα θεωρεί «γκρίζες ζώνες». Υπενθυμίζεται ότι μετά το «θερμό» επεισόδιο 1987 (Σισμίκ) κάθε ερευνητική προσπάθεια στο Αιγαίο έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί.
Η Ιστορία του Πετρελαίου στην Ελλάδα.
Οι πρώτες έρευνες για πετρέλαιο στον ελλαδικό χώρο χρονολογούνται από το 1903 και αφορούσαν περιοχές του Ιονίου Πελάγους. Η βρετανική εταιρεία London Oil Development εξασφαλίζει άδεια για χερσαίες έρευνες στη Ζάκυνθο, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η προσπάθεια εγκαταλείπεται μέχρι το 1938, οπότε ξεκινούν έρευνες στην Βορειοδυτική Πελοπόννησο και στις Φέρρες της Θράκης. Αν και τα πρώτα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά, οι έρευνες σταματούν λόγω του πολέμου.
Μετά τον πόλεμο, η ερευνητική δραστηριότητα συνεχίζεται σποραδικά. Το 1960 το υπουργείο Βιομηχανίας σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίων (IFP) προχωράει σε συστηματικές έρευνες σε ολόκληρο το χερσαίο ελλαδικό χώρο εντείνοντας τις προσπάθειες στην Ήπειρο, τα Ιόνια νησιά, την Κεντρική Μακεδονία και την Ευρυτανία, ενώ παράλληλα εταιρείες, όπως οι BP, ESSO, SAFOR κ.ά., εξασφαλίζουν άδειες για γεωτρήσεις σε άλλες περιοχές.
Το 1969 αρχίζουν οι έρευνες στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο με άδειες που δόθηκαν σε εταιρείες, όπως η Texaco, η Chevron, η ADA Oil κ.ά. Το 1970 η αμερικανική Oceanic εξασφαλίζει άδεια για έρευνα στο Θρακικό Πέλαγος σε έκταση 8.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Στα τέλη του 1973, η εταιρεία ανακαλύπτει τα πρώτα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα δυτικά της Θάσου, που είναι γνωστά ως τα κοιτάσματα του Πρίνου και της Νότιας Καβάλας, με έκταση 141 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Σε μία ευρύτερη περιοχή έκτασης 1.559 τετραγωνικών χιλιομέτρων, οι έρευνες πάγωσαν, αφού βρίσκεται εντός της αμφισβητούμενης από την Άγκυρα ζώνης.
Αμέσως, ιδρύεται η Δημόσια Επιχείρηση Πετρελαίου με σκοπό την ανάπτυξη της βιομηχανίας πετρελαίου στην Ελλάδα, ενώ συστήνεται η κοινοπραξία NAPC (Northern Aegean Petroleum Company) με σκοπό τη συνέχιση των ερευνών. Η εταιρεία μετά από 18 γεωτρήσεις, το 1999, αποχωρεί από το Β. Αιγαίο και η περιοχή παραχωρείται από το ελληνικό υπουργείο Ανάπτυξης στην κοινοπραξία Kavala Oil (67% ευρωτεχνική και 33% ο συνεταιρισμός των εργαζομένων).
Σε ό,τι αφορά τα ΕΛΠΕ από την ίδρυσή τους το 1975 (ως Δ.Ε.Π. -Δημόσια Εταιρεία Πετρελαίου) έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 70 γεωτρήσεις. Από το 1981 που άρχισε συστηματικά η εξόρυξη αργού πετρελαίου στον Πρίνο, το κοίτασμα έχει «δώσει» 120 εκ. βαρέλια πετρελαίου, με αποκορύφωμα την τριετία 1983-85 που παρήγαγε 26-30.000 βαρέλια ημερησίως και κάλυπτε σχεδόν το 13% της κατανάλωσης στην Ελλάδα (τότε η χώρα κατανάλωνε 200.000 βαρέλια ημερησίως). Σήμερα ο Πρίνος δίνει μικρές ποσότητες πετρελαίου, χαμηλής ποιότητας και τιμής λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε θείο, ενώ όλοι συμφωνούν ότι το κοίτασμα εξαντλείται.
Στο Αιγαίο, έπειτα από έρευνες, ειδικά σε δύο περιοχές υπάρχει πετρέλαιο, το οποίο μπορεί να καλύψει ακόμη και το σύνολο των αναγκών της χώρας.
Η Περίπτωση της Νήσου Ζουράφα.
Ήδη από το 1874, ο Θρακιώτης λόγιος, φυσιοδίφης Νικόλαος Φαρδύς (1853-1901), διαπιστώνει προσωπικά την ύπαρξη πετρελαίου στη νησίδα Ζουράφα, η οποία αποτελεί το ανατολικότερο χερσαίο άκρο του Β. Αιγαίου και των ορίων της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ζουράφα απέχει περίπου 6 ναυτικά μίλια από το βορειοανατολικό άκρο της Σαμοθράκης (Άκρα Άγκιστρο ή Σκεπαστό) και βρίσκεται βόρεια της Ίμβρου και νότια της Αλεξανδρούπολης.
Σε πραγματεία του που δημοσιεύτηκε τότε στα «Θρακικά Χρονικά», μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι : «Στα Ζγοράφα, σε καιρό γαλήνης και νηνεμίας, διακρίνεται κάποια υγρή, ελαιώδη ουσία που επιπλέει επί των πέριξ υδάτων, που αποπνέει οξεία οσμή πετρελαίου.
Η ύφαλος αυτή εφείλκυσε κατά πρώτον την προσοχήν μου τω 1874, οπότε, επιβαίνων ιστιοφόρου πλοίου και ευρεθείς εν καιρώ γαλήνης πλησίον αυτής, ηδυνήθην ιδίοις όμμασι να ιδώ την επί της θαλάσσης πλέουσαν ελαιώδη ουσίαν, να δοκιμάσω εξ ιδίας αντιλήψεως και πεισθώ επί τέλους, ότι πρόκειται ενταύθα περί πετρελαίου, του οποίου η πηγή βεβαίως κείται εν τω σώματι του υφάλου…».
Γι’ αυτόν το λόγο οι ψαράδες ονόμασαν τη νησίδα «Λαδόξερα», αφού το πετρέλαιο που αναβλύζει μέχρι τις μέρες μας διακρίνεται ως ελαιώδης ουσία στην επιφάνειά της.
Η ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου στην περιοχή έχει επιβεβαιωθεί και επισήμως από τον πρώην υπουργό Ενέργειας του ΠΑ.ΣΟ.Κ., Ευάγγελο Κουλουμπή, ο οποίος σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο 2000 υποστηρίζει ότι η Ζουράφα μαζί με άλλες βραχονησίδες του Αιγαίου μπορούν να γίνουν οι «χρυσοφόρες πύλες», από όπου είναι δυνατό να αντληθούν πετρελαϊκά κοιτάσματα ικανά να καλύψουν τις συνολικές ανάγκες της χώρας για πολλά χρόνια.
«Το μοναδικό κοίτασμα που αξιοποιήθηκε από τη χώρα μας είναι του Πρίνου στη θαλάσσια περιοχή της Θάσου. Όμως δεν είναι το μοναδικό», επεσήμανε τότε ο κος Κουλουμπής. «Στο Αιγαίο, έπειτα από έρευνες, ειδικά σε δύο περιοχές είμαστε σίγουροι ότι υπάρχει πετρέλαιο, το οποίο μπορεί να καλύψει ακόμη και το σύνολο των αναγκών της χώρας. Και οι δύο αυτές περιοχές, αμφισβητούνται από την Τουρκία και αυτός είναι ο λόγος που έχει εμποδίσει την εκμετάλλευσή τους».
Σύμφωνα με τον κο Κουλουμπή, οι δύο αυτές περιοχές είναι:
1. Στη θέση Μπάμπουρα, ανατολικά της Θάσου. Εκεί υπολογίζεται ότι υπάρχουν ποσότητες πετρελαίου, με το οποίο η Ελλάδα μπορεί να καλύψει περίπου το 50% των αναγκών της για πολλά χρόνια. Είναι μία περιοχή που τμήματά της αμφισβητούνται από την Τουρκία (βρίσκονται μεταξύ 6 και 12 μιλίων των ελληνικών χωρικών υδάτων).
2. Στη θαλάσσια περιοχή κοντά στη Μυτιλήνη και τη Λήμνο, όπου ανήκει και η Ζουράφα, σε έκταση 4.500 τετρ. χλμ.
Η Σημασία της «Λαδόξερας».
Γύρω από τη νήσο Ζουράφα εδώ και χρόνια διεξάγεται ένας «άγνωστος πόλεμος» μεταξύ Τούρκων στρατιωτικών και λιμενικών και Ελλήνων ψαράδων. Μάλιστα το 2003 η τουρκική ακτοφυλακή είχε συλλάβει Έλληνες ψαράδες που έπλεαν στην περιοχή, τους οδήγησε στην Τουρκία και κατέσχεσε προσωρινά το καΐκι τους.
Η «ελληνικότητα» της βραχονησίδας αμφισβητείται έντονα από την Άγκυρα, με αποτέλεσμα την έντονη παράνομη δράση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού στην περιοχή, κάτι ανάλογο με τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από μαχητικά αεροσκάφη της Τουρκίας. Μάλιστα, η Ζουράφα περιλαμβάνεται στο εγχειρίδιο που εξέδωσε το 1997 το τουρκικό Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, το οποίο την καταχώριζε μεταξύ των 130 βραχονησίδων, οι οποίες, σύμφωνα με τη γείτονα, τελούν υπό καθεστώς αμφισβήτησης και από τότε σημαίνονται με το χαρακτηρισμό «γκρίζες ζώνες». Το εγχειρίδιο που οι Τούρκοι στρατηγοί ονομάζουν «Βίβλο του Αιγαίου» έχει σταλεί σε όλες τις τουρκικές πρεσβείες και αποτελεί το βασικό εγχειρίδιο αναφοράς των Τούρκων στρατιωτικών ακολούθων και λοιπών διπλωματών.
Η βραχονησίδα ανήκει βάσει διεθνών συνθηκών στην Ελλάδα και επεκτείνει τις ζώνες θαλάσσιας κυριαρχίας της, δηλαδή τα χωρικά ύδατα και την υφαλοκρηπίδα της, στον κρίσιμο χώρο του Βορειοανατολικού Αιγαίου, προς τα ανατολικά. Ειδικά στη Ζουράφα, όπου τα νερά είναι πολύ ρηχά ακόμη και σε μεγάλη απόσταση, η ελληνική υφαλοκρηπίδα επεκτείνεται σημαντικά.
Η νήσος Ζουράφα υπάγεται διοικητικά στο Νομό Έβρου και αποτελεί το βορειανατολικότερο νησάκι των Θρακικών Σποράδων. Η νησίδα είναι χαμηλής επιφάνειας και για αυτό εξαιρετικά επικίνδυνη για όσους πλέουν κοντά της, ιδίως όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.
Όμως αυτό το ανατολικότερο όριο των ελληνικών συνόρων, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κινδυνεύει να πάψει να υπάρχει με κίνδυνο να αλλάξει ακόμη και η θαλάσσια συνορογραμμή Ελλάδας-Τουρκίας.
Η Ζουράφα ή Ζγοράφα βυθίζεται λόγω της διαβρώσεως των ακτών της με αποτέλεσμα σε λίγα χρόνια να κινδυνεύει να γίνει ύφαλος. Σύμφωνα με παλαιότερες μετρήσεις της Υδρογραφικής Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού, η συγκεκριμένη βραχονησίδα καταλάμβανε επιφάνεια 9 στρεμμάτων, όμως νεώτεροι υπολογισμοί της ίδιας Υπηρεσίας δείχνουν ότι η έκτασή της είναι μικρότερη από ένα στρέμμα και η ακτογραμμή της έχει περιοριστεί στα 32 μέτρα.
Διπλωματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι εκφράζουν ανησυχία ότι σε πολύ λίγα χρόνια η βραχονησίδα ενδέχεται να εξαφανιστεί κάτω από τη στάθμη του νερού. Μάλιστα, ο πρώην ευρωβουλευτής της Ν.Δ., Σταύρος Ξαρχάκος, πριν μερικά χρόνια είχε καταθέσει επείγουσα ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου μεταξύ άλλων επισημαίνει ότι «σε χάρτες του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού που συντάχθηκαν το 1955 είχαν καταγραφεί και άλλες νησίδες -σε μικρή απόσταση από τη Ζουράφα- οι οποίες σήμερα έχουν τελείως εξαφανιστεί κάτω από τη θάλασσα, ενώ, τα τελευταία 40 χρόνια, έχει παρατηρηθεί δραστική μείωση της έκτασης της ίδιας της Ζουράφας». Ο κος Ξαρχάκος μεταξύ άλλων ζήτησε να μάθει αν «έχει ενταχθεί το νησί Ζουράφα σε κάποια Κοινοτική Πρωτοβουλία προστασίας ευαίσθητων περιοχών (π.χ. NATURA 2000 ή άλλη), καθώς και αν έχουν ενημερώσει οι ελληνικές αρχές τις υπηρεσίες της Επιτροπής ότι το μικρό αυτό νησί που αποτελεί απώτατο όριο της ελληνικής και κοινοτικής επικράτειας και διαθέτει σημαντικότατα αρχαιολογικά ευρήματα, κινδυνεύει με ολική εξαφάνιση λόγω της θαλάσσιας διάβρωσης».
Επισημαίνεται ότι η νησίδα έχει και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Όπως ανέφερε ο κος Ξαρχάκος στην ερώτησή του, «έχουν εντοπιστεί πολλά και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, όπως μαρμάρινοι κίονες, κιονόκρανα, ίχνη από αρχαία οικήματα κ.τ.λ…». Όπως προκύπτει από τα κείμενα του ιστοριοδίφη Νικολάου Φαρδύ, το 1877 είχε προταθεί να μεταφερθούν μαρμάρινοι κίονες από τη Ζουράφα για να χτιστεί η εκκλησία της Σαμοθράκης. Μάλιστα, στο ίδιο άρθρο γίνεται αναφορά ότι επί του νησιού αυτού «ευρίσκονται πολλά ίχνη κτιρίων, εφ’ ων διακρίνονται αι θύραι, τα παράθυρα, κίονες, κιονόκρανα, μάρμαρα και εν γένει πολλά λείψανα, μαρτυρούντα την παλαί πότε κατοίκησιν του μέρους εκείνου».
Είναι εύκολα αντιληπτό ότι η νησίδα Ζουράφα έχει εξαιρετική σημασία για την τουρκική εξωτερική πολιτική, όπως άλλωστε και το σύνολο του Θρακικού πελάγους. Έτσι εξηγούνται και οι προσπάθειες της τουρκικής πλευράς για συνεκμετάλλευση της εκτεταμένης υφαλοκρηπίδας που οριοθετείται από τα ρηχά νερά της Ζουράφας. Διπλωματικοί παρατηρητές, επισημαίνουν ότι στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για ολοκληρωτική κάλυψη της νησίδας από το νερό, ενδέχεται να εγερθούν σημαντικά νομικά ζητήματα, δεδομένου ότι το ζήτημα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας παραμένει το σημαντικότερο ελληνοτουρκικό πρόβλημα και η μόνη νομικής φύσεως διαφορά που επισήμως δέχεται η ελληνική πλευρά.
Η Τουρκία θεωρεί ότι έχει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας δυτικά των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Αν κάτι τέτοιο ίσχυε, τα νησιά θα εγκλωβίζονταν σε μία ζώνη τουρκικής δικαιοδοσίας. Η Ελλάδα αναγνωρίζει τη νομική φύση του ζητήματος, αντίθετα με την Άγκυρα που επιδιώκει να το αναγάγει σε πολιτικό πρόβλημα.
Η ελληνοτουρκική διαφορά για την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου δημιουργήθηκε λίγο μετά την ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων πετρελαίου στον Πρίνο. Το Νοέμβριο 1973 η τουρκική Εφημερίδα της Κυβέρνησης δημοσίευσε απόφαση παραχώρησης άδειας για έρευνες στην κρατική εταιρεία πετρελαίου της Τουρκίας, σε μικρή απόσταση από ελληνικά νησιά. Το 1974 η αδειοδότηση επεκτάθηκε γεωγραφικά και σε δύο περιπτώσεις τουρκικά ωκεανογραφικά σκάφη πραγματοποίησαν έρευνες στο Αιγαίο (1974, 1976).
Σύμφωνα με την επίσημη θέση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, «το ζήτημα έγκειται στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας σε δύο συγκεκριμένα σημεία, δηλαδή αφενός στη θαλάσσια προέκταση της συνοριακής γραμμής στη Θράκη και αφετέρου στα πλησίον της τουρκικής ακτής ευρισκόμενα νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου και στη Δωδεκάνησο. Δεν αφορά σαφώς σε ολόκληρη την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, όπως όψιμα ισχυρίζεται η Τουρκία, η οποία άλλωστε είχε παραχωρήσει άδειες διεξαγωγής πετρελαϊκών ερευνών μόνο για τα δύο προαναφερόμενα σημεία.
Επιπλέον, όπως σαφώς προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο και τη σχετική νομολογία (Σύμβαση της Γενεύης 1958, Σύμβαση 1982 Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας, Απόφαση Διεθνούς Δικαστηρίου για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας της Βόρειας Θάλασσας 1969) τα νησιά έχουν πλήρη δικαιώματα υφαλοκρηπίδας παρά τους περί του αντιθέτου αβάσιμους νομικά ισχυρισμούς της Τουρκίας.
Ως προς την επίλυση της διαφοράς, η Τουρκία επικαλείται την αρχή της ευθυδικίας (equity), χωρίς να μπορεί να τη στηρίξει σε κριτήρια ασφαλή και συγκεκριμένα. Σύμφωνα με την Ελλάδα, για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας εφαρμόζεται το Διεθνές Δίκαιο (συμβατικό και εθιμικό), στο πλαίσιο του οποίου ο κανόνας της μέσης γραμμής αποτελεί την επικρατούσα αρχή του Δικαίου της οριοθέτησης. Αυτό άλλωστε βεβαιώνεται και από τη διεθνή πρακτική.
Επιπλέον, κατά τη διεθνή πρακτική, οι “ειδικές περιστάσεις” (εγγύτητα ορισμένων ελληνικών νήσων στα τουρκικά παράλια) που αυθαίρετα επικαλείται η Τουρκική πλευρά για την επίλυση του προβλήματος της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου, δεν αποτελούν παρά εξαίρεση του κανόνα εφαρμογής της μέσης γραμμής. Κατά συνέπεια, οι απόψεις αυτές δε δύνανται να δικαιολογήσουν μετάθεση της μέσης γραμμής από το Ανατολικό στο Κεντρικό Αιγαίο, αλλά ούτε και να θέσουν εν αμφιβόλω την εφαρμογή του διεθνούς συμβατικού και εθιμικού κανόνα, ότι τα νησιά έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα».
Ο διάλογος για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας χρονολογείται από το 1976 με τις συνομιλίες στη Βέρνη, όπου οι δύο χώρες υπέγραψαν και σχετικό Πρακτικό, το οποίο έθετε ένα πλαίσιο συμπεριφοράς μέχρι το ζήτημα να κριθεί από το Διεθνές Δικαστήριο. Αργότερα η Τουρκία αρνήθηκε να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο και το Πρακτικό της Βέρνης έπαυσε να ισχύει.
Στα πρόθυρα πολέμου.
Το πρόβλημα παραλίγο να οδηγήσει σε ένοπλη σύρραξη Ελλάδος-Τουρκίας το 1987, όταν το τουρκικό ωκεανογραφικό σκάφος «Σισμίκ» συνοδεία πολεμικών πλοίων προσπάθησε να διεξάγει έρευνες σε μικρή απόσταση από την αιγιαλίτιδα ζώνη των ελληνικών νησιών.
Με την τιμή του «μαύρου χρυσού» να έχει φτάσει σε εξωφρενικά επίπεδα, είναι φυσικό οι πολυεθνικοί κολοσσοί του πετρελαίου να αναζητούν λύσεις. Κοιτάσματα των οποίων η άντληση μέχρι σήμερα θεωρούνταν ασύμφορη, επανεξετάζονται από τις εταιρείες και οι έρευνες εντείνονται. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου έχει αναβαθμίσει τα κοιτάσματα που ενδεχομένως υπάρχουν στην Ελλάδα. Οι εταιρείες αρχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον ακόμη και για κοιτάσματα, όπως του Κατάκωλου και της Επανωμής, που στο παρελθόν είχαν κριθεί μη εκμεταλλεύσιμα λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε διοξείδιο του άνθρακα και μικρής περιεκτικότητας σε πετρέλαιο.
Με αυτά τα δεδομένα η επίσκεψη του Προέδρου της Shell στην Αθήνα και οι συναντήσεις με τον υπουργό Ανάπτυξης, κο Σιούφα, και τον υφυπουργό Οικονομίας, κο Δούκα, έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Ωστόσο, δεν παύει να ισχύει και μία γεωπολιτική αλήθεια, δηλαδή ότι, όταν το υπέδαφος μεταξύ δύο χωρών κρύβει πλούτο, παράγονται πολιτικές εντάσεις που σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να φτάσουν και στα άκρα.
Διπλωματικοί κύκλοι τονίζουν την αναγκαιότητα ενός κρατικού φορέα, με ανεξάρτητο μηχανισμό, ο οποίος θα μπορεί να αξιολογήσει τα δεδομένα διαφυλάσσοντας το δημόσιο συμφέρον, δεδομένου ότι τα Ελληνικά Πετρέλαια και η θυγατρική τους Δ.Ε.Π., που διεξήγαγε γεωτρήσεις, είναι πλέον ιδιωτικές εταιρείες.
Επιπλέον, οι ίδιοι κύκλοι, εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενες αντιδράσεις της τουρκικής πλευράς, γεγονός που ίσως οδηγήσει στην εξαίρεση ορισμένων περιοχών από τις έρευνες. Το ζήτημα όμως είναι ότι οι ειδικοί θεωρούν ότι ορισμένες περιοχές, όπου η Άγκυρα αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία, έχουν και τις περισσότερες πιθανότητες να διαθέτουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα πετρελαίου.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρόεδρος της πολυεθνικής πρότεινε τη συνεκμετάλλευση των πετρελαίων που ενδεχομένως βρίσκονται στις περιοχές αυτές με την Τουρκία και μάλιστα προσφέρθηκε να μεσολαβήσει προς την κυβέρνηση της γειτονικής χώρας, συναντώντας όμως τη σαφή αρνητική στάση της ελληνικής πλευράς.
Έτσι, η ανακίνηση του ζητήματος των πετρελαίων του Αιγαίου αναμένεται να οδηγήσει σε κινητικότητα για επίλυση της εκκρεμότητας για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, αφού ένα από τα πιο σημαντικά κριτήρια των πολυεθνικών του «μαύρου χρυσού» είναι και η πολιτική σταθερότητα των περιοχών, όπου σκοπεύουν να διεξάγουν έρευνες
Source : Greek National Pride blogspot

ΟΝΟΜΑ ΝΗΣΟΥ : ΖΟΥΡΑΦΑ -ΛΑΔΟΞΕΡΑ

ΟΝΟΜΑ ΝΗΣΟΥ : ΖΟΥΡΑΦΑ -ΛΑΔΟΞΕΡΑ
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΠΛΑΤΟΣ : 40ο 28' 23''
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΜΗΚΟΣ : 25ο 50' 18''
ΕΚΤΑΣΗ (σε τετραγωνικά χιλιόμετρα) : 0.009
ΜΗΚΟΣ ΑΚΤΗΣ (σε χιλιόμετρα) : 0.465
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ : ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ
Παραμένει άσημη ενώ θα έπρεπε να είναι διάσημη , αν όχι για άλλους λόγους , τουλάχιστον γιατί οριοθετεί την ελληνική επικράτεια στο Βορειοανατολικό Αιγαίο. Είναι η Βορειοανατολικότερη των Θρακικών Σποράδων.

Η Ζουράφα (Λαδόξερα) με επιφάνεια 9 στρέμματα και μήκος ακτής 465 μέτρα σύμφωνα με παλαιότερες μετρήσεις της Υδρογραφικής Υπηρεσία του Π.Ν. , ενώ σύμφωνα με νεώτερους υπολογισμούς της είναι μικρότερη του ενός στρέμματος και έχει ακτογραμμή 32 μέτρα , είναι χαμηλή και για αυτό εξαιρετικά επικίνδυνη , ιδίως με δυσμενείς συνθήκες ορατότητας για όσους πλέουν ανατολικώς της Σαμοθράκης , από το Βορειοανατολικό άκρο της οποίας (Άκρα Άγκιστρο ή Σκεπαστό) απέχει 6 ν.μ. περίπου. Έπ' αυτής λειτουργεί φανός μεμονωμένου κινδύνου με αναλάμπον λευκό φως. Η μεταλλική πυραμίς του φανού είναι χρωματισμένη μαύρη με ερυθρή λωρίδα. Βάθη μικρότερα από 10 μέτρα βρίσκονται μέχρις αποστάσεως 100 μέτρων περίπου γύρω της. Απέχει 22 ν.μ περίπου από το φάρο της Αλεξανδρουπόλεως , είναι υπόλειμμα ηφαιστειογενούς νήσου και έχει παρατηρηθεί αξιόλογο θαλάσσιο ρεύμα ανατολικής διευθύνσεως κοντά της. Η ευρύτερη περιοχής της είναι πλούσιος ψαρότοπος , όπου συχνάζουν ακόμη όλων των ειδών τα ψάρια. Με την Ζουράφα ασχολήθηκε διεξοδικώς σε περισπούδαστο άρθρο του στη "Θρακική Επετηρίδα" ο διακεκριμένος λόγιος της Σαμοθράκης Νικόλαος Φαρδύς (1853-1901). ("Τα Ζγοράφα ως κέντρο των σεισμών της Σαμοθράκης και λείψανο τεσσάρων νήσων του Θρακικού Πελάγους προ αμνημονεύτων χρόνων καποντισθεισών")

Ο συγγραφεύς αυτός γράφοντας για το νησί το 1897 το αποκαλεί "Ζγοράφα" (τα) και σημειώνει , ότι σε καιρό γαλήνης διακρίνεται και από κάποια υγρή, ελαιώδη ουσία που επιπλέει επί των πέριξ υδάτων , που αποπνέει οξεία οσμή πετρελαίου . Ο ίδιος μεταξύ άλλων αναφέρει ότι : α) Για πρώτη φορά διαπίστωσε προσωπικώς την ύπαρξη εκεί πετρελαίου το 1874 , του οποίου η πηγή ευρίσκετο επί της Ζουράφας β) Η Ζουράφα ήταν ονομαστή για την ποσότητα και την ποιότητα των σπόγγων της γ) Στην περιοχή της υπήρχαν πολλά ίχνη κτηρίων των οποίων διακρίνονται οι θύρες , τα παράθυρα οι κίονες , τα κιονόκρανα κ.λ.π. (προφανώς η εναλακτική ονομασία Λαδόξερα οφείλεται στην ύπαρξη της παραπάνω ελαιώδους ουσίας).

Ο κορυφαίος των θαλασσογράφων μας Σ.Ε. Λυκούδης έγραφε προ εβδομήντα περίπου ετών ,ότι η διαβρωτική επεξεργασία της θάλασσας κατήντησε την Ζουράφα να έχει διάσταση μέγιστη 35 μέτρα , της οποίας οι δύο ακραίες κεφαλές είναι ξηρές σε περίοδο γαλήνης και αναπαυτήρια γλάρων .

Η Ζουράφα είναι , όπως προαναφέρεται το Βορειανατολικότερο , αναδυόμενο στην ανοιχτή θάλασσα , νησαίο Ελληνικό έδαφος υπόλειμμα μεγάλου εδάφους. Αναφέρεται από τον Marko Boscini (1613 -1678) , χωρίς όνομα και τον Alexander Conze Γερμανό αρχαιολόγο που επισκέφτηκε την Σαμοθράκη κατά τον β΄ ήμισυ του παρελθόντος αιώνος "Τα Ζγόραφα" .

Χάρη στην επί αυτής κυριαρχία , η Ελλάς επεκτείνει σημαντικά τις ζώνες θαλάσσιας κυριαρχία της (χωρικά ύδατα κ.ά.) στον κρίσιμο χώρο του Β.Α. Αιγαίου , προς τα Ανατολικά. Στο στενό μεταξύ της Ζουράφας και της Άκρας Γκρέμια ( σήμερα Boztepe Burnu, της Ανατολικής Θράκης) έχει εύρος 14 ν.μ. περίπου . Στο παρελθόν αρκετά πλοία , προσπαθώντας να αποφύγουν την προσέγγιση προς την Ζουράφα είχαν προσαράξει στα βραχώδη νησαίο εδάφη που περιβάλουν την άκρα Γκρέμια . Πόσοι Έλληνες γνωρίζουν την ύπαρξη της Ζουράφας ,που κείται Ανατολικά της Σαμοθράκης , Βόρεια της Ίμβρου και Νότια της Αλεξανδρουπόλεως και την οποία περιφρονητικώς παραλείπουν οι περισσότεροι από τους κυκλοφορούντες για το ευρύ κοινό (σχολικοί ,τουριστικοί κ.ά.) χάρτες μας , μολονότι σηματοδοτεί τα όρια της Ελληνικής Επικράτειας .

Σε όσα Αναφέρει Ο Σ.Ε. Λυκούδης για την διαβρωτική επεξεργασία της θάλασσας και η ταπεινότητα μας για την επείγουσα ανάγκη προστασίας της Ζουράφας από την αέναη δράση των στοιχείων της φύσης , πρέπει να προστεθεί η παρατήρηση που έχει καταχωρηθεί στην παλαιότερη έκδοση του Πλοηγού του έτους 1955 , σύμφωνα με την οποία σε μικρές αποστάσεις από τη Ζουράφα υπάρχουν στα μεν Δυτικά της "Βράχος" μικρού υπέρ την επιφάνεια της θάλασσας ύψους , στα σε Νοτιοανατολικά της "Βράχος" περί την επιφάνεια της θάλασσας. Ήδη , μετά από 40 χρόνια , τα βραχώδη αυτά νησαία εδάφη έχουν δυστυχώς εξαλειφθεί. Προφανώς περιέπεσαν στην κατηγορία του σκόπελοι ή και της υφάλου …. Απέμεινε η κάπως υψηλότερη Ζουράφα. Νησιοφύλακες και νησίαρχοι της (μέχρι πότε); τα θαλασσοπούλια……

Από τη μελέτη του Γεωργίου Γιαγκάκη "Η ΖΟΥΡΑΦΑ ΜΑΣ:Βορειοανατολικη νησαία προεξοχή της χώρας" 1996.

Οι οίκοι αξιολόγησης είναι γρανάζια της κρίσης

«Οι οίκοι είναι γρανάζια της κρίσης»
Ενα υψηλόβαθµο πρώην στέλεχος της Moody‘s αποκαλύπτει πώς οι αξιολογητές δούλευαν για το κέρδος
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΧΑΡΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ

Ως «βασικά γρανάζια στον µηχανισµό της οικονοµικής καταστροφής» περιγράφει τις αστοχίεςτων οίκων που πρόσφατα υποβάθµισαν την Ελλάδα έκθεση αµερικανικής Εξεταστικής Επιτροπής του Κογκρέσου, ενώ καταγγελίες πρώην στελεχών επεσήµαναν ότι τα κέρδη έµπαιναν πιο πάνω από την αξιοπιστία των αξιολογήσεων.

Οπως ανέφερεο Ερικ Κολτσίνσκι σε κατάθεσή του στην Εξεταστική Επιτροπή για την Οικονοµική Κρίση, που εξέδωσε το τελικό πόρισµά της πριν από δύο µήνες, τα ανώτερα στελέχη και τοδιοικητικό συµβούλιο της Moody’s περίµεναν από τους διευθυντέςτων οµάδων αξιολόγησης να φέρουν περισσότερους πελάτεςή έστω ναδιατηρήσουν αµείωτατα µερίδιααγοράς, ενώ αν έχαναν µικρό ποσοστό κινδύνευε σοβαράη θέση τους. Επιπλέον, στηδιάθεση των«ΝΕΩΝ» βρίσκονταικαι παλαιότερες επιστολές του πρώην στελέχους όπου προειδοποιούσε ότι δεν τηρούνται επαρκώς κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ. «Τα κίνητρα στην αγορά των υπηρεσιών οικονοµικής αξιολόγησης ευνοούσαν και ακόµα ευνοούν τα βραχυπρόθεσµα κέρδη και την ποσότητα εις βάρος της ποιότητας. Στη Moody’s η πηγή αυτής της αντίθεσης ήταν η αναζήτηση (όλο καιµεγαλύτερου) µεριδίου της αγοράς. Οιπροϊστάµενοι και το ∆.Σ. ανέµεναν από τους µάνατζερ τωνοµάδων αξιολόγησης να χτίσουνή τουλάχιστοννα διατηρήσουν τοµερίδιο αγοράς. ∆εν είχε ειπωθεί αλλά ήταν αντιληπτό ότι η απώλεια µεριδίου αγοράς θα προκαλούσε για έναν µάνατζερ την απώλεια τηςδουλειάς του»,κατέθεσε ο Κολτσίνσκι στις 23 Απριλίου 2010 ενώπιον των µελών της Μόνιµης Επιτροπής Ερευνών της Γερουσίας, η οποία ερευνούσε τον ρόλο των οίκωναξιολόγησηςπιστοληπτικής ικανότητας στην οικονοµική κρίση πουξεκίνησε µε την κατάρρευση της Lehman Brothers το φθινόπωρο του 2008.

«Τα ανώτερα διοικητικά στελέχη ανά τακτά χρονικά διαστήµατα διένεµαν ηλεκτρονικά µηνύµατα µε λεπτοµέρειες σχετικά µε τα µερίδια αγοράς των τµηµάτων τους. Αυτά τα e-mail είχαν ως παραλήπτες µόνο τους διευθυντές των τµηµάτων. Ακόµα και όταν τα µερίδια αγοράςέπεφταν ελάχιστες ποσοστιαίες µονάδες, οι διευθυντές θα έπρεπε να δικαιολογηθούν για τις χαµένες συµφωνίες, αυτές που δεν αξιολόγησαν» είπε ο πρώην διευθυντής και τόνισε πως συνάδελφοί του έχουνπεριγράψει τις τεράστιες πιέσεις που δέχθηκαν από τους προϊσταµένους τους όταν τα µερίδια αγοράς µειώθηκαν. «Τα e-mail άρχισαν ναέρχονται και σε µένα όταν προήχθην στη θέση του διευθυντή. Σε αυτά καταγράφονταν όλες οι συµφωνίες στηναγορά για τη σχετική χρονική περίοδο και τα ποσά που αξιολογούνταν απότις Moody’s, S&P και Fitch. Στοκάτω µέρος της λίστας υπήρχε το µερίδιο αγοράς κάθε οίκου αξιολόγησης. Πιστεύω ότι η αποµάκρυνσή µου από τον οίκο αξιολόγησης ήταν το αποτέλεσµα τούνα δίνω µεγαλύτερη βαρύτητα στην πιστωτική ποιότητα παρά στα µερίδια αγοράς. Μου δόθηκε η εντύπωση πως ο προϊστάµενός µου ανησυχούσε περισσότερο για το αν θα χάσει µερικές ποσοστιαίες µονάδες από το µερίδιο αγοράς παρά αν παραβιάζει τον νόµο», συµπλήρωσε στην κατάθεσή του.

Στο τελικό πόρισµα της Επιτροπής που δηµοσιεύθηκε τον Ιανουάριο ξεκαθαρίζεταιότι «τα ενυπόθηκα χρεόγραφα στηνκαρδιά της οικονοµικής κρίσης δεν θαµπορούσαν να πωληθούν χωρίς τη σφραγίδα έγκρισής τους. Η κρίση δεν θα µπορούσε να έχει συµβεί χωρίς τους οίκους αξιολόγησης».

Πρώην υψηλόβαθµα στελέχη της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας που έχουν αντιµετωπίσει την αξιολόγηση των οίκων επισηµαίνουνότι «µετά την αποδεδειγµένη εµπλοκή της Moody’s, της Standard & Poor’s και της Fitch στην τοξική φούσκα και την οικονοµική κρίση που ακολούθησε, τα κριτήριά τους έχουν γίνει πολύ πιοαυστηρά για να ανακτήσουν την εµπιστοσύνη των πελατών τους».Παλαιότερα, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ηStandard & Poor’s ήταν αυστηρή µε τηνΕλλάδα και σχεδόν πάντα αυτοί ξεκινούσαν τις υποβαθµίσεις. «Τώρα πρόλαβε η Moody’s, γεγονός το οποίο µπορεί νασηµαίνει ότι η κόντρα µεταξύ τους γιατο ποιος θα πάρει τους περισσότερους πελάτεςέχει φουντώσει».

Τον Σεπτέµβριο του2010 οΚολτσίνσκι υπέβαλεµήνυση κατά της Moody’s επειδή, όπωςυποστηρίζει, ο οίκος επιχείρησενα βλάψει τη φήµη του µε διάφορες δηλώσεις στα µέσα ενηµέρωσης. Στη µήνυση αναφέρεται ότιοι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την ένταξη του πρώην διευθυντή «στη µαύρη λίστα του ιδιωτικού τοµέα του χρηµατοπιστωτικού κλάδου».

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Τις καταγγελίες του Κολτσίνσκι ενίσχυσε συνάδελφός του που επίσης κατέθεσε στην Εξεταστική Επιτροπή. «Οταν µε προσέλαβαν στα τέλη του 1997, ο µεγαλύτερος φόβος ενός αναλυτή ήταν ότι µπορεί να συµµετέχει σε µία λάθος αξιολόγηση. Οταν έφυγα, οµεγαλύτερος φόβος ήταν ότι µπορεί να έκανε κάτι που να τον ξεχώριζε ως υπαίτιο για το ότι έθεσε σε κίνδυνο το µερίδιο αγοράς», δήλωσε ο Μαρκ Φρόιµπα, πρώην αντιπρόεδρος του οίκου αξιολόγησης.


Το Κογκρέσο καταλογίζει ευθύνες στους τρεις βαθµολογητές για τη φούσκα των ακινήτων στις ΗΠΑ

Παραβίαζαν τους κανόνες της Ε.Ε.

ΗΤΑΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ του 2009 όταν σε επιστολή του προς τον υπεύθυνο του τοµέα εσωτερικού ελέγχου της Moody’s, όπου εξηγούσε διάφορες παρατυπίες στην αξιολόγηση περίπλοκων οµολογιακών εκδόσεων, ο Ερικ Κολτσίνσκι ανέφερε πως οι νέοι κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης απαιτούν από έναν αδειοδοτηµένο οίκο να εφαρµόζει συγκεκριµένες αυστηρές διαδικασίες ώστε να ελέγχει τις συγκρούσεις συµφερόντων. «Οι ευρωπαϊκοί κανονισµοί απαιτούν επίσης µία ανεξάρτητη υπηρεσία συµµόρφωσης. Πιστεύω ότι οι “επιδόσεις” του συγκεκριµένου τοµέα απείχαν κατά πολύ από τις απαιτήσεις για την αδειοδότηση στην Ευρωπαϊκή Ενωση», έγραφε ο Κολτσίνσκι.

Αρχές Μαΐου του 2010, η Γαλλία και η Γερµανία πρότειναν στην Κοµισιόν να εξετάσει ενδελεχώς τοντρόπο µε τον οποίο οι οίκοι αξιολογούν τα χρέη των ευρωπαϊκών κρατών και να εκτιµήσουν τον ρόλο τους «στην ενίσχυση της κρίσης και τις επιπτώσεις στην οικονοµική σταθερότητα». Λίγο καιρό αργότερα ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ από τη θέση του προέδρουτης Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υπογράµµιζε την ανάγκη να υπάρξει µεγαλύτερος ανταγωνισµός ανάµεσα στους οίκους, καθώς από το ολιγοπώλιο της Moody’s και τηςS&P ελέγχεται 40% της αγοράς και από τη Fitch περίπου 14%.

Η ΑΝΑΛΥΣΗ. Τέλη Μαρτίου του 2011, οι αρµόδιοι αναλύουν τα δεδοµένα που συγκεντρώθηκαν. Σε ερώτηµα των «ΝΕΩΝ» για την πρόοδο της διαδικασίας, η Σαντάλ Χιούτζες, εκπρόσωπος του επιτρόπου για την Εσωτερική Αγορά Μισέλ Μπαρνιέ, δήλωσε πως δεν θα πρέπεινα περιµένουµε εξελίξεις πριν από το καλοκαίρι. «Είναι πιθανό να υπάρξει αναθεώρηση όλων των υφιστάµενων κανονισµών προς πιο αυστηρή κατεύθυνση, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πούµε µε βεβαιότητα τι θα γίνει». Τα ερωτήµατα που έπεσαν στο τραπέζι κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης – η οποία ολοκληρώθηκε 7 Ιανουαρίου –αφορούσαν την υπερβολική εξάρτηση των οικονοµικών ιδρυµάτων και των θεσµικών επενδυτών από τις αξιολογήσεις, συγκρούσεις συµφερόντων και, φυσικά, τρόπους για να βελτιωθούν η διαφάνεια, η µεθοδολογία και η διαδικασία της αξιολόγησης του δηµόσιου χρέους. Οπως επισηµαίνουν άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί διεξοδικά µε το θέµα, το πλέον βασικό ερώτηµα ήταν αυτό για την ανάγκη να εφαρµοστεί καθεστώς αστικής ευθύνης για τους οίκους αξιολόγησης.


Οι τρεις «αδελφές»

Εντελώς ανεξέλεγκτοι δρούσαν επί 65 χρόνια οι οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας από το 1910 έως και το 1975. Τότε η αµερικανική Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς έδωσε άδεια σε τρεις οίκους, µε πρώτη και µεγαλύτερη τη Moody’s, τη S&P, ενώ ως αουτσάιντερ ξεπρόβαλε και η Fitch.

Οµως µόνο µετά την κρίση του 2007 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς απέκτησε αρµοδιότητες περιορισµένης εποπτείας στους «οργανισµούς στατιστικής αξιολόγησης» και οι οίκοι υποχρεώθηκαν να αποκαλύψουν τις µεθόδους τους
Source : TA NEA

Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011

Μερικές αλήθειες για το 1821

Του Α. Φρυδά*
Σαν εισαγωγή στο θέμα για την Επανάσταση του 1821:
Την Επανάσταση είχαν προετοιμάσει, ιδεολογικά και οργανωτικά, άνθρωποι που εκπροσωπούσαν την αστική τάξη των Βιοτεχνικών Κέντρων στα Γιάννενα, τη Σιάτιστα, τις Σέρρρες, τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες κτλ, διά της οποίας και είχε αναπτυχθεί μια ελληνική συνείδηση.


Όταν η τάξη των κέντρων αυτών είχε καταστραφεί, τα ηνία είχαν πάρει οι καραβοκυραίοι, οι κοτζαμπάσιηδες, οι αρματωλοί και κλέφτες (και οι καπεταναίοι τους), που έρχονται από τα πιο καταπιεσμένα στρώματα, δηλαδή από τον αγροτικό πληθυσμό.

Οι Φαναριώτες, που επίσης είχαν συμμετοχή στην Επανάσταση, ήταν μια κλειστή κάστα που είχεν υπηρετήσει τον διοικητικό μηχανισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είχαν κοσμοπολίτικη νοοτροπία, μια και είχαν δεθεί με τα γαλλικά συμφέροντα τα οποία ως το 1812 περίπου ήλεγχαν τη Πύλη. Διώκτηκαν όταν τη προστασία της Αυτοκρατορίας ανέλαβε η Αγγλία, οπότε και η εμπορομεσιτική ελληνική αστική τάξη αλλάζει προστάτη και γίνεται μεσάζοντας των αγγλικών συμφερόντων. Αυτοί και ο ανώτερος κλήρος επεδίωξαν να αποκτήσουν ηγετικές θέσεις μέσα στο υπό δημιουργία κράτος.

Συνεπώς το νεοελληνικό κράτος γεννιέται όχι σαν αποτέλεσμα των ταξικών αγώνων της αστικής τάξης -όπως θέλουν οι κλασικές αναλύσεις- αλλά σαν αποτέλεσμα μιας εθνικοαπελευθερωτικής επανάστασης με όλες τις αντιφάσεις της, λόγω των διαφορετικών επιδιώξεων των κοινωνικών στρωμάτων που είχαν αναπτυχθεί στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Είναι όμως σημαντικό ότι από την Επανάσταση δεν λείπει το κοινωνικό περιεχόμενό της, επειδή συμμετέχουν σ΄αυτή (ως η πολυπληθέστερη συνιστώσα)
τα πιο καταπιεσμένα αγροτικά στρώματα.

Όταν η Επανάσταση επικράτησε, το νέο κράτος ιδρύεται και αναγνωρίζεται λόγω και των αντιθέσεων των Μεγάλων Δυνάμεων, Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας, και των μεταξύ τους συμβιβασμών γύρω από το Ανατολικό Ζήτημα.

Το πιο καθοριστικό στοιχείο όμως στο νεοσύστατο κράτος, είναι η εξάρτηση από τους ξένους που έχουν οι πολιτικές ηγεσίες των κοινωνικών ομάδων που προαναφέρθηκαν.
Το νεοελληνικό κράτος αναγνωρίστηκε επισήμως ως προτεκτοράτο, αφού οδηγήθηκαν οι Έλληνες σε εμφύλιο πόλεμο.

Η ρίζα της εξάρτησης βρίσκεται στην εμπορομεσιτική νοοτροπία για την οποίαν οι ξένοι ήταν ουσιαστικά οι εργοδότες. Και αυτό το κεφάλαιο θα παραμείνει στο χώρο της Αυτοκρατορίας μέχρι σχεδόν τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922.

Η οικονομία του νέου κράτους ουσιαστικά περιήλθε στον έλεγχο της Αγγλίας όταν το 1824 Άγγλοι κεφαλαιούχοι χορήγησαν το πρώτο δάνειο, ονομαστικής αξίας 800.000
στερλινών, με εγγύηση τις εθνικές γαίες και τα μελλοντικά έσοδα του κράτους στην Αγγλία! (πληρώθηκαν 298.700 λίρες).

Ο Ιωάννης Καποδίστριας -ο πρώτος κυβερνήτης- προσπάθησε (1827-1831) να οργανώσει ένα σύγχρονο και κυρίαρχο κράτος και προσπάθησε να απαλλαγεί από την υποθήκευση του κράτους στην Αγγλία. Γι΄ αυτό και είχε συνάψει δεύτερο δάνειο 60 εκατομμυρίων φράγκων, για να απελευθέρωνε τις δεσμευμένες εθνικές γαίες. Το δάνειο δεν το πήρε ποτέ. Οι Άγγλοι κυρίως, αλλά και οι Γάλλοι, δεν ήθελαν να είναι ανεξάρτητο το νεοελληνικό κράτος.

Υ.Γ.
Με τη δολοφονία του Καποδίστρια το 1831 χάθηκε και η ιστορική ευκαιρία για τη δημιουργία κράτους αυτοτελούς και ανεξάρτητου. (Μήπως βλέπετε σχέση με όσα σήμερα συμβαίνουν στο μίζερο έθνος;)

*Ο Α. Φρυδάς, είναι πτυχ. Πολιτικών και Νομικών Σπουδών.
Source : ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ 29/03/2011

Ο αγωγός Κιρκούκ - Μπάνιας και η κρίση στην Συρία

Της ΝΕΦΕΛΗΣ ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΥ
Βγαίνει από την κατάψυξη ύστερα από σχεδόν 60 χρόνια, με πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Ιράκ και κάτω από τη «διακριτική» υποστήριξη του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού, της Gazprom, η επαναλειτουργία του αγωγού Κιρκούκ - Μπάνιας, ο οποίος θα μεταφέρει αργό πετρέλαιο μέσω της Συρίας από τα κουρδικά εδάφη του Ιράκ στη Μεσόγειο.

Η χάραξη του αγωγού Κιρκούκ - Μπάνιας γίνεται το 1930 από την κρατική εταιρεία πετρελαίων του Ιράκ με σκοπό την προώθηση του ιρακινού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Το 2007, τέσσερα χρόνια μετά την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, η Gazprom, μέσω της θυγατρικής της Stroytransgaz, δίνει το έναυσμα για την έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων, ο οποίος ολοκληρώθηκε με την υπογραφή σχετικής συμφωνίας με το υπουργείο Ενέργειας του Ιράκ, για τη συμμετοχή της στα έργα αποκατάστασης της λειτουργίας του αγωγού Κιρκούκ - Μπάνιας.

Τον Φεβρουάριο, Βαγδάτη και Δαμασκός υπογράφουν την τελική συμφωνία, με την οποία ρυθμίζονται όλες οι εκκρεμότητες (τέλη διέλευσης κ.ά.).

Η επιλογή της δημοσιοποίησης αυτής της απόφασης σήμερα, δεδομένης της έκρυθμης κατάστασης στην περιοχή της βόρειας Αφρικής αλλά και της Μέσης Ανατολής, δεν θα μπορούσε να είναι παρά... συμπτωματική.

Στην περίπτωση δε που «επιβιώσει» στη Συρία, παρά τις αυξανόμενες πιέσεις, η «κυβέρνηση» του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ και ο συγκεκριμένος αγωγός τεθεί τελικώς σε λειτουργία, θα ανατρέψει τις υπάρχουσες ενεργειακές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ να εμπλέκονται σε ένα νέο ενεργειακό παιχνίδι.
Source : http://www.enet.gr

Τρίτη 29 Μαρτίου 2011

Γιατί η Τουρκία δεν επιδιώκει την διχοτόμηση της Κύπρου

Με τον Σάββα Ιακωβίδη

ΕΙΝΑΙ ο μόνιμος μπαμπούλας και εκβιασμός που μηρυκάζουν τα περισσότερα κόμματα: Αν δεν λύσουμε το Κυπριακό, τότε η διχοτόμηση θα είναι γεγονός. Γι’ αυτό, επισείουν αυτόν τον εκβιασμό προς τους πολίτες για να δεχθούν τη λύση, που η πολιτική ηγεσία, από την εποχή Μακαρίου μέχρι σήμερα, έχει προαποφασίσει, ερήμην του κυρίαρχου λαού. Λένε ότι η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι ο οδυνηρός ιστορικός συμβιβασμός, που ο Μακάριος απεδέχθη το 1977 και, έκτοτε, όλοι οι Πρόεδροι ακολουθούν τα χνάρια του. Κανείς, όμως, μέχρι σήμερα, όπως και το πάνσοφο Εθνικό Συμβούλιο, ουδέποτε μελέτησε, ανέλυσε και εξέτασε αν αυτή η λύση είναι εκείνη που θα διασφαλίσει το μέλλον και την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού. Ούτε αν απαιτείται αλλαγή τακτικής, στρατηγικής και στοχοθεσίας. Αυτά προϋποθέτουν βαθιά μελέτη, ανάλυση και, κυρίως, αποφάσεις σε βάθος χρόνου και κόστος.

Ξεπερνούν τις δυνατότητες της ηγεσίας μας που, απλώς, βολεύεται με μια πολιτική που αποφασίστηκε πριν από 34 χρόνια!

Είναι αληθές ότι από τη δεκαετία του 1950 η Τουρκία και η Βρετανία σχεδίαζαν τη διχοτόμηση της Κύπρου. Αυτά μέχρι το 1974. Η τουρκική εισβολή ανέτρεψε δεδομένα και δημιούργησε ένα ολέθριο ανισοζύγιο ισχύος υπέρ της Τουρκίας και σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. Η Τουρκία δεν επιδιώκει πλέον διχοτόμηση. Ας ανοίξουμε ξανά το βιβλίο του Φοίβου Κ. Κλόκκαρη, αντιστράτηγου ε.α. με τίτλο: «Τουρκική απειλή κατά του Ελληνισμού της Κύπρου». Η Τουρκία δεν θέλει πια διχοτόμηση ούτε και δύο κράτη. Θέλει ολόκληρο το νησί. Γιατί; Διότι, κατά τον αντιστράτηγο Κλόκκαρη, «αυτό αφήνει στους Έλληνες της Κύπρου περιθώρια αυτονομίας και επιλογών στην ασφάλεια, που προσκρούουν στις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας και στον στρατηγικό στόχο της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου. Η επιλογή αυτή (της διχοτόμησης) δυνατόν να δημιουργήσει προβλήματα στην ασφάλεια της Τουρκίας, όπως η ίδια εκτιμά. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Τουράν Γκιουνές, Υπουργού Εξωτερικών της κυβέρνησης Ετσεβίτ, το 1976, ότι η διχοτόμηση είναι καθαρή παραφροσύνη, γιατί θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της κεντρικής και ανατολικής Μικράς Ασίας» (θυμηθείτε τους S-300 και τις λυσσώδεις αντιδράσεις και απειλές, τότε, της Τουρκίας).

Ο καθηγητής Νεοκλής Σαρρής, που επικαλείται ο Κλόκκαρης, στο μνημειώδες έργο του, «Η άλλη πλευρά», επισημαίνει ότι «η στοχοθεσία της Τουρκίας προχωρεί πολύ πέρα από τη διχοτόμηση: περιλαμβάνει το σύνολο της Κύπρου». Άρα, ούτε και δύο κράτη θέλει η Τουρκία στο νησί επειδή πάντα θα υπήρχε ο διαχρονικός φόβος της ότι το ελληνικό κρατίδιο θα μπορούσε να ενσωματωθεί στην Ελλάδα και η ελληνική παρουσία να επανεμφανιζόταν στην Αν. Μεσόγειο. Με την τουρκική εισβολή και κατοχή του 37% της Κύπρου, η Τουρκία πέτυχε, πρώτον, ανατροπή του ισοζυγίου δυνάμεων υπέρ της. Δεύτερον, εξεδίωξε την Ελλάδα από την Αν. Μεσόγειο, δυτικά της Ρόδου. Τρίτον, κρατεί όμηρο την Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία δεν αναγνωρίζει, πλήττει και υπονομεύει. Αν η λύση των δύο κρατών ή η διχοτόμηση βόλευε τους τουρκικούς στόχους, η Τουρκία θα προέβαινε στις σχετικές ενέργειες.

Ο στρατηγικός στόχος της Τουρκίας είναι ο αφανισμός του κυπριακού Ελληνισμού, η τουρκοποίησή του, η ενσωμάτωσή του στον τουρκικό κορμό κι ο πλήρης έλεγχος της νήσου στο πλαίσιο της εξυπηρέτησης των στρατηγικών και γεωπολιτικών στοχεύσεων και συμφερόντων της. Αυτά είναι τόσον οφθαλμοφανή που, προφανώς… τύφλωσαν την ηγεσία της Κύπρου. Γι’ αυτό και αδυνατεί να κατανοήσει όσα από το 1956 η Τουρκία υλοποιεί σε βάρος μας με μεθοδικότητα και με τη βοήθεια ελληνικών αβελτηριών και ανεπαρκειών.
Source :http://www.sigmalive.co

Δευτέρα 28 Μαρτίου 2011

Οι επερχόμενες εξελίξεις και ο Ελληνισμός

Ενώ προοιωνίζονται δραματικές εξελίξεις, ο Ελληνισμός εμφανίζει εικόνα φτωχού και αδύναμου συγγενή

Όσα συμβαίνουν σε αραβικές χώρες δεν πρέπει να αναλύονται μονοδιάστατα. Οι επαναστάσεις και οι εξεγέρσεις οφείλονται μεν σε δεσποτικά, καταπιεστικά καθεστώτα, σε οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση και στην ανεργία των νέων, σε χώρες που, εντούτοις, διαθέτουν πλούσιους φυσικούς πόρους. Κοντά σε αυτά, είναι οι διεφθαρμένες κρατικές και διοικητικές δομές, η κουλτούρα και η περί θρησκείας αντίληψη των αραβικών λαών και, φυσικά, η περί δημοκρατίας παιδεία, που διαφέρει πλήρως από τη δική μας. Από την άλλη, όμως, ας δούμε το χάρτη.
Η πρώτη «επανάσταση του γιασεμιού» ξεκίνησε από την Τυνησία, εξακτινώθηκε στην Αίγυπτο, προκάλεσε εξεγέρσεις και σε άλλες αραβικές χώρες και σήμερα μεγεθύνονται διά του πολέμου των συμμάχων κατά του αιμοσταγούς δικτάτορα της Λιβύης, Καντάφι. Σε όλες σχεδόν τις αραβικές χώρες σημειώνονται σχεδόν καθημερινά διαδηλώσεις με νεκρούς και τραυματίες. Ακόμα και η θεοκρατική και τυραννική Σαουδική Αραβία γνώρισε διαδηλώσεις, ενώ στην Υεμένη οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Τώρα πήρε σειρά και η Συρία.

Ποιες δυνάμεις εμπλέκονται σε ό,τι συμβαίνει στον αραβικό κόσμο; Πρώτα οι ΗΠΑ αλλά με διακριτικότητα, ενώ οι Γάλλοι, οι Βρετανοί ηγούνται των επιχειρήσεων με τη συμβολή και άλλων ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟϊκών χωρών. Η Ρωσία απλώς καταγγέλλει όσα συμβαίνουν αλλ΄ η ρωσική διπλωματία δεν πρέπει να υποτιμάται. Η Κίνα παρακολουθεί και η ΕΕ εμφανίζεται ξανά αδύναμη να αρθρώσει μια ενιαία εξωτερική και αμυντική πολιτική. Η Τουρκία είναι η άλλη δύναμη, που επιχειρεί να επωφεληθεί από τα συμβαίνοντα στον αραβικό κόσμο ενώ το Ισραήλ δεν αποκρύπτει την ανησυχία του για το πού μπορούν να οδηγηθούν οι εξελίξεις. Γι’ αυτό και μετά τη σύγκρουσή του με την Τουρκία αναζητεί εναγωνίως νέους συμμάχους, ιδιαίτερα μετά την ανακάλυψη τεραστίων ποσοτήτων φυσικού αερίου στα χωρικά ύδατά του.



Ας ξαναδούμε το χάρτη: Από την Τυνησία μέχρι τη Μέση Ανατολή και από τα εμιράτα, βασίλεια και σεϊχάτα της περιοχής μέχρι το Ιράκ, το Αφγανιστάν και την Κεντρική Ασία παίζεται ένα κολοσσιαίο παιγνίδι συμφερόντων, επιρροής και ελέγχου ενεργειακών και άλλων πόρων από μεσαίες και μεγάλες δυνάμεις. Νέοι γεωστρατηγικοί και γεωπολιτικοί άξονες σχηματοποιούνται. Ο Σαρκοζί, σε μια πρωτόγνωρη συμμαχία με τη Βρετανία (ως εντολοδόχου των ΗΠΑ), δεν παρενέβη στη Λιβύη επειδή ο Καντάφι σκοτώνει τον ίδιο το λαό του. Τα πετρέλαια της χώρας είναι ο στόχος, και ο ρόλος που το Παρίσι θέλει να ξαναπαίξει στη μαύρη ήπειρο. Η κατά τον Μπους Ευρύτερη Μέση Ανατολή, που ξεκινά από το Μαρόκο και φτάνει μέχρι το Ιράκ-Αφγανιστάν και περιλαμβάνει όλες τις αραβικές χώρες, διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα ενέργειας για τα επόμενα 100 χρόνια. Κάποιοι επιδιώκουν να τα ελέγξουν και, δι’ αυτών, να ελέγξουν τις εξελίξεις στο άναρχο διεθνές σύστημα.

Ας ξαναδιαβάσουμε τον Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι. Στο περισπούδαστο βιβλίο του, «Η Μεγάλη Σκακιέρα», επιχείρησε να σκιαγραφήσει το ρόλο, που οι ΗΠΑ έπρεπε να διαδραματίσουν τον 21ο αιώνα, σε συνάρτηση προς άλλες μεσαίες δυνάμεις. Αλλ’ οι ΗΠΑ δεν είναι πια η μόνη υπερδύναμη. Η Γαλλία, η Γερμανία, η Κίνα, η Ινδία και, προπάντων, η Ρωσία αμφισβητούν την αμερικανική ηγεμονία. Όσα συμβαίνουν τους τελευταίους μήνες στην περιοχή μας είναι ο προάγγελος δραματικών αλλαγών για τα επόμενα χρόνια. Μέσα σε όλο αυτόν τον κυκεώνα γεγονότων και συμφερόντων, που παίζονται και θα παιχτούν στη μεγάλη σκακιέρα της Ευρασίας, όπως την αποκάλεσε ο Μπρζεζίνσκι, πού βρίσκονται η Ελλάδα και η Κύπρος; Ούτε η μια ούτε η άλλη έχουν ξεκάθαρη και κυρίως ευέλικτη, διορατική εξωτερική πολιτική.

Υπάρχουν λόγοι: Η Ελλάδα είναι γονατισμένη και δέσμια σε ξένους πιστωτές της εξαιτίας της χρόνιας πολιτικής, οικονομικής και θεσμικής ασωτίας, ηγεσίας και λαού. Όπως ο Βρετανός καθηγητής, Ουίλιαμ Μάλινσον, που ζει μόνιμα στην Ελλάδα, είπε σε συνέντευξή του («Ελευθεροτυπία», 12/3/2011), με αφορμή βιβλίο του για την Κύπρο: «Η τουρκική κυβέρνηση κρατάει την ελληνική από τα αρχ...α». Έτσι εξηγούνται η ανοχή που επιδεικνύει στις συνεχείς τουρκικές παραβιάσεις και αμφισβητήσεις στο Αιγαίο, για την ΑΟΖ και το ενεργειακό. Η δε Κύπρος βολοδέρνει μεταξύ παρωχημένης ιδεολογικής αγκύλωσης του κομμουνιστή Χριστόφια και της αδυναμίας του να κατανοήσει τα μεγάλα παιγνίδια, που ήδη άρχισαν να παίζονται στην περιοχή μας, ίσως και σε βάρος μας. Ενώ προοιωνίζονται δραματικές εξελίξεις, ο Ελληνισμός εμφανίζει εικόνα φτωχού και αδύναμου συγγενή, ανίκανου να υπερασπίσει τουλάχιστον τα συμφέροντα και την επιβίωσή του.
Source : http://www.sigmalive.com