Bulgaria's Cabinet has invited both Serbia and Croatia to participate as shareholders in the project for the country's future second nuclear power plant at Belene on the Danube.
This has become clear from the released transcript of this week's regular meeting of the Bulgarian government.
Bulgarian Prime Minister Boyko Borisov has sent formal letters to both the Serbian President Boris Tadic and the Prime Minister of Croatia Jadranka Kosor inviting their countries to participate in the Belene NPP with stakes of 1%, 1.5% or 2%.
After earlier this week the Russian news agency ITAR-TASS cited him as saying that he supported the Belene project "with all his heart," Borisov told the ministers that he denied giving any interview to ITAR-TASS.
"I never gave an interview to ITAR-TASS. I was cited based on God knows what sources about something that I never said that I support the Belene NPP with all my heart. In this case, however, I will say that I support the Belene NPP with my pragmatism because on our side we have Turkey watching to see what Bulgaria will do about Belene so that it can figure out what to do with its planned four nuclear reactors," Borisov told the Cabinet.
The PM complained that he is often misquoted in the international media as a result of numerous "re-quoting" and translation.
He revealed that the day before he spoke to Serbian President Boris Tadic about the Belene project, and that he invited Tadic and Kosor to respond by November 13, 2010, if their countries are interested in acquiring small stakes in the future nuclear plant.
November 13 has apparently been set as a deadline by Borisov because this is when the Russian Prime Minister Vladimir Putin is arriving to Sofia for high-profile energy talks. The Russian state company Atomstroyexport is supposed to build Belene but Bulgaria under Borisov has been haggling with its parent company Rosatom about the exact price.
According to Borisov, the participation of Serbia and Croatia in Belene "will make this project even more pragmatic because it will guarantee the markets for this power plant when it is built."
With respect to the upcoming visit of Russian Prime Minister Putin, Borisov explicitly told the Cabinet that Bulgaria must be pragmatic in its relations with Russia in order to attract more Russian tourists, and to restore the presence of its traditional food, drink, and tobacco products on the Russian consumer market.
"Let's use this meeting in order to escape from any possibilities for political speculation, and to fix our relations with the Russian Federation on pragmatic levels. As Mladenov said (i.e. the Foreign Minister - editor's note), they are no longer the Soviet Union, and we are no longer the former People's Republic," he said.
"I remind that for the South Stream gas pipeline and the Belene NPP we have signed contract which we must honor. Of course, with respect to the Belene NPP we will set many of the questions that we are interested in because the former government keeps trumpeting that the contract with the Russians is for EUR 3.97 B but they never say, or, rather, omit to mention deliberately that this contract includes EUR 500 M for consulting services, plus an EUR 250 M loan from BNP Paribas, for which we pay EUR 20 M interest every year. There are also EUR 780 M for infrastructure included in it, and there is also one other sentence which is extremely important. The Tsankov Kamak ( a notorious hydro-power project - editor's note) showed us that this is usually the bone of contention, and this is where the big money that is paid subsequently lies with, this is the so called inflation index," Borisov says before the members of his government. He also explains further:
"The way the contract for Belene has been signed, it is not fixed, the price could go up by EUR 2.5 B on top of that. Those who can do fast math can add that to the EUR 3.970 B. And then, one more thing - when the interest on the loaned money is included, the price is not EUR 3.970 B. This is what they did with Tsankov Kamak. When one hears EUR 120 M as price, of course, this sounds like a great project, why not do it. But when it goes up to BGN 1 B, of course, it is not great, but it becomes extremely disadvantageous. That is why Economy Minister Traikov and I will prepare a draft on these topics, and will have a conversation about what the Russian side thinks about all that.
The Prime Minister declares also that there is no discordance whatsoever within the Cabinet with respect to the statements of Finance Minister Djankov that not a single lev from the state budget will be paid for the Belene NPP, which are presented as contrary to Borisov and Traikov's support for the project.
According to Borisov, all this means that the government is insisting that the BGN 2 B already invested by the Bulgarian state in the construction of the Belene plant should also be calculated in its cost, and that the state budget will not be allocating additional funds for the construction.
Those are apparently expected to come from foreign investment.
During the government meeting Borisov did not mention any new details about the information that the Cabinet is holding talks with a company from Bavaria that would like to invest in Belene, or about the possibilities to extend the lives of reactors 5 and 6 of the Kozloduy NPP, or building a seventh or even an eighth reactor there.
The Belene NPP was de facto frozen in the fall of 2009 when the previously selected strategic investor, the German company RWE, which was supposed to provide EUR 2 B in exchange for a 49% stake, pulled out.
Subsequently, Rosatom offered Bulgaria a loan of EUR 2 B so that the construction can continue, in exchange for a stake in the future plant that the Bulgarian government could then buy out by returning the money. The offer was refused by the Borisov Cabinet which also made it clear it would construct the Belene plant only if an European (apparently meaning EU or Western European) strategic investor can be found.
The government has started a tender to select a consultant that is supposed to help it pick an investor; the project, which originally was supposed to be 51% owned by the Bulgarian state, is to be restructured based on the fact that the National Electric Company NEK has already spent BGN 1 B on Belene. Over the past months, the Borisov Cabinet made it clear it might agree on a 20-30% stake in the future plant.
The recent news about the Belene project included Serbia's interest to participate in its with a share of up to 5%, and the interest on part of the Chinese government, which, however, says that the use of Russian technology is an obstacle to the participation of Chinese investors.
Under Bulgaria's preliminary contract with Atomstroyexport signed in 2008, the construction of the Belene plant with two 1000-MW VVER nuclear reactors is supposed to cost EUR 3.997 B.
As the contract expired on September 30, 2010, Bulgaria and Russia decided to extend it by 6 months until they reach a final agreement on how much the construction of the Belene NPP will cost.
Borisov has made it clear he is demanding a fixed price from the Russians, which according to hints by Economy Minister Traikov should not be more than EUR 7 B.
Geopolitical Research Institute(GRI)/Εταιρεία Γεωπολιτικών Ερευνών(ΕΓΕ)
Κυριακή 7 Νοεμβρίου 2010
TURKISH MINISTER SAYS JAPANESE FIRMS EAGER FOR TURKISH PROJECTS
TOKYO (A.A) - Turkey's state minister for foreign trade said on Saturday that Japanese companies were interested in several projects in Turkey.
Zafer Caglayan said Japanese Itachi firm was willing to undertake the projects to construct a third bridge on the Bosphorus and Izmit Gulf transition.
"The company also says it is interested in nuclear power plant project, and Taisei is interested in new railways in Turkey," Caglayan told reporters.
Caglayan met presidents and CEOs of six giant Japanese companies, the annual turnovers which are around 430 billion USD, on the sidelines of his visit to Tokyo. The mentioned companies are Toshiba, Taisei, Itachi, Sumitomo, Aeon and Mayakewe.
According to Caglayan, Sumitomo is interested in geothermal energy and Aeon is willing to enter textile, ready-to-wear, leather and shoe business in Turkey.
Taisei is eager to cooperate with Turkish contractors in East and North Europe, Middle East, Asia and Africa, and thinks of undertaking contracting and consultancy projects.
Toshiba is interested in the nuclear power plant project, whereas Mayakewe thinks of moving its factory in Belgium to Turkey.
Exports to Japan were around 233 million USD, and 175 million USD in the first eight months of 2010 with 20.5 percent rise over the same period of 2009. Imports from Japan were 2.8 billion USD in 2009 and 2 billion USD between January and August 2010. The rise in imports was 12.6 percent in the first eight months of 2010 over the same period of 2009.
(BRC)
Zafer Caglayan said Japanese Itachi firm was willing to undertake the projects to construct a third bridge on the Bosphorus and Izmit Gulf transition.
"The company also says it is interested in nuclear power plant project, and Taisei is interested in new railways in Turkey," Caglayan told reporters.
Caglayan met presidents and CEOs of six giant Japanese companies, the annual turnovers which are around 430 billion USD, on the sidelines of his visit to Tokyo. The mentioned companies are Toshiba, Taisei, Itachi, Sumitomo, Aeon and Mayakewe.
According to Caglayan, Sumitomo is interested in geothermal energy and Aeon is willing to enter textile, ready-to-wear, leather and shoe business in Turkey.
Taisei is eager to cooperate with Turkish contractors in East and North Europe, Middle East, Asia and Africa, and thinks of undertaking contracting and consultancy projects.
Toshiba is interested in the nuclear power plant project, whereas Mayakewe thinks of moving its factory in Belgium to Turkey.
Exports to Japan were around 233 million USD, and 175 million USD in the first eight months of 2010 with 20.5 percent rise over the same period of 2009. Imports from Japan were 2.8 billion USD in 2009 and 2 billion USD between January and August 2010. The rise in imports was 12.6 percent in the first eight months of 2010 over the same period of 2009.
(BRC)
ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΕΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΝΤΑΒΟΥΤΟΓΛΟΥ.Αντιφάσεις στο νέο τουρκικό δόγμα
Του ΤΑΣΟΥ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ «Λιγοστεύουν οι εχθροί, αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες». Η εξίσωση αυτή μπορεί να συνοψίσει το νέο αμυντικό δόγμα της Τουρκίας, που υλοποιεί το νέο προσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της Αγκυρας υπό τον Αχμέτ Νταβούτογλου και την αντίληψή του περί «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες».
Στη νέα έκδοση του Εγγράφου για την Πολιτική Εθνικής Ασφάλειας, τη γνωστή «Κόκκινη Βίβλο», σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου, μεταξύ των απειλών για την Τουρκία δεν περιλαμβάνονται χώρες παραδοσιακά «εχθρικές», όπως η Ρωσία, η Αρμενία, το Ιράν, η Συρία και το Ιράκ. Παράλληλα για την Ελλάδα, ενώ δεν χαρακτηρίζεται «απειλή», διατηρείται το casus belli σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.
Και ενώ η λίστα των «εχθρών» μικραίνει δραματικά, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται με κορύφωση την περίοδο μετά το 2015, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό με δεκάδες δισ. δολάρια. Τη μερίδα του λέοντος καταλαμβάνουν τρία προγράμματα: Η παραγγελία περίπου 100 μαχητικών αεροσκαφών F-35 αξίας 13 δισ. δολαρίων, η παραλαβή 50 επιθετικών ελικοπτέρων Α 129 κόστους 3 δισ. δολαρίων και η σταδιακή παραγωγή 250 αρμάτων (τουρκικής παραγωγής), επίσης αξίας πολλών δισ. δολαρίων.
Ολα αυτά αναμένεται να ανεβάσουν το ποσοστό που δαπανά η Τουρκία για εξοπλισμούς από το 1,8% σήμερα στο 2,2-2,5% το 2015.
Η αντίφαση αυτή επισήμως δικαιολογείται από την τουρκική ηγεσία με τις ανάγκες «αποτροπής», αλλά από «εχθρούς» που θεωρητικά δεν υπάρχουν. Παράλληλα ο τούρκος πρωθυπουργός επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία την πρόταση για μείωση των εξοπλισμών μεταξύ Αγκυρας και Αθήνας, η οποία δαπανά ετησίως περί το 2,8% του δικού της ΑΕΠ.
Ενας από τους αφανείς στόχους της αναθεώρησης του τουρκικού αμυντικού δόγματος είναι το να καθησυχάσει την Ε.Ε. πως πιθανή ένταξη της Τουρκίας δεν θα μεταφέρει τα προβλήματα με τους γείτονες στο εσωτερικό της, όπως έγινε στην περίπτωση της Κύπρου. «Η εξωτερική μας πολιτική είναι συνεπής με τη διαδικασία εκδημοκρατισμού της Τουρκίας» δήλωσε την Πέμπτη ο κ. Νταβούτογλου.
Την περίοδο του ψυχρού πολέμου οι στρατιωτικοί είχαν εντάξει στη λίστα των «απειλών» σχεδόν όλες τις γειτονικές χώρες, μαζί με τις χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας και ορισμένες αραβικές. Μετά την πτώση του Τείχους οι «εχθροί» περιορίστηκαν σε «κάθε κράτος που υποστηρίζει το κουρδικό ΡΚΚ», την Ελλάδα, την Κύπρο. Υστερα από περίπου τριάντα χρόνια, οι «απειλές» περιορίστηκαν ουσιαστικά μόνο στο Ισραήλ.
Και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο, αφού η πρόσφατη δημιουργία του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας με την Ελλάδα δεν είναι η μόνη «επίθεση φιλίας». Ταυτόχρονα υπήρξε βελτίωση των σχέσεων με τη Συρία, τη Ρωσία, τη Γεωργία, ακόμη και την Αρμενία (με την οποία υπάρχει και το αγκάθι της γενοκτονίας). Παρ' όλα αυτά, όταν ο Τ. Ερντογάν ερχόταν στην Αθήνα τον Μάιο, το αμερικανικό Ινστιτούτο Stratfor, σε έκθεσή του εκτιμούσε ότι «η πιθανότητα μείωσης των τουρκικών εξοπλισμών είναι εξαιρετικά χαμηλή, καθώς η Τουρκία ως ανερχόμενη δύναμη έχει επεκτείνει τις γεωπολιτικές της δραστηριότητες στον Καύκασο, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μέση Ανατολή».
http://www.enet.gr/?i=news.el.politikh&id=221061
Στη νέα έκδοση του Εγγράφου για την Πολιτική Εθνικής Ασφάλειας, τη γνωστή «Κόκκινη Βίβλο», σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου, μεταξύ των απειλών για την Τουρκία δεν περιλαμβάνονται χώρες παραδοσιακά «εχθρικές», όπως η Ρωσία, η Αρμενία, το Ιράν, η Συρία και το Ιράκ. Παράλληλα για την Ελλάδα, ενώ δεν χαρακτηρίζεται «απειλή», διατηρείται το casus belli σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.
Και ενώ η λίστα των «εχθρών» μικραίνει δραματικά, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται με κορύφωση την περίοδο μετά το 2015, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό με δεκάδες δισ. δολάρια. Τη μερίδα του λέοντος καταλαμβάνουν τρία προγράμματα: Η παραγγελία περίπου 100 μαχητικών αεροσκαφών F-35 αξίας 13 δισ. δολαρίων, η παραλαβή 50 επιθετικών ελικοπτέρων Α 129 κόστους 3 δισ. δολαρίων και η σταδιακή παραγωγή 250 αρμάτων (τουρκικής παραγωγής), επίσης αξίας πολλών δισ. δολαρίων.
Ολα αυτά αναμένεται να ανεβάσουν το ποσοστό που δαπανά η Τουρκία για εξοπλισμούς από το 1,8% σήμερα στο 2,2-2,5% το 2015.
Η αντίφαση αυτή επισήμως δικαιολογείται από την τουρκική ηγεσία με τις ανάγκες «αποτροπής», αλλά από «εχθρούς» που θεωρητικά δεν υπάρχουν. Παράλληλα ο τούρκος πρωθυπουργός επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία την πρόταση για μείωση των εξοπλισμών μεταξύ Αγκυρας και Αθήνας, η οποία δαπανά ετησίως περί το 2,8% του δικού της ΑΕΠ.
Ενας από τους αφανείς στόχους της αναθεώρησης του τουρκικού αμυντικού δόγματος είναι το να καθησυχάσει την Ε.Ε. πως πιθανή ένταξη της Τουρκίας δεν θα μεταφέρει τα προβλήματα με τους γείτονες στο εσωτερικό της, όπως έγινε στην περίπτωση της Κύπρου. «Η εξωτερική μας πολιτική είναι συνεπής με τη διαδικασία εκδημοκρατισμού της Τουρκίας» δήλωσε την Πέμπτη ο κ. Νταβούτογλου.
Την περίοδο του ψυχρού πολέμου οι στρατιωτικοί είχαν εντάξει στη λίστα των «απειλών» σχεδόν όλες τις γειτονικές χώρες, μαζί με τις χώρες του Συμφώνου της Βαρσοβίας και ορισμένες αραβικές. Μετά την πτώση του Τείχους οι «εχθροί» περιορίστηκαν σε «κάθε κράτος που υποστηρίζει το κουρδικό ΡΚΚ», την Ελλάδα, την Κύπρο. Υστερα από περίπου τριάντα χρόνια, οι «απειλές» περιορίστηκαν ουσιαστικά μόνο στο Ισραήλ.
Και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο, αφού η πρόσφατη δημιουργία του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας με την Ελλάδα δεν είναι η μόνη «επίθεση φιλίας». Ταυτόχρονα υπήρξε βελτίωση των σχέσεων με τη Συρία, τη Ρωσία, τη Γεωργία, ακόμη και την Αρμενία (με την οποία υπάρχει και το αγκάθι της γενοκτονίας). Παρ' όλα αυτά, όταν ο Τ. Ερντογάν ερχόταν στην Αθήνα τον Μάιο, το αμερικανικό Ινστιτούτο Stratfor, σε έκθεσή του εκτιμούσε ότι «η πιθανότητα μείωσης των τουρκικών εξοπλισμών είναι εξαιρετικά χαμηλή, καθώς η Τουρκία ως ανερχόμενη δύναμη έχει επεκτείνει τις γεωπολιτικές της δραστηριότητες στον Καύκασο, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μέση Ανατολή».
http://www.enet.gr/?i=news.el.politikh&id=221061
Σάββατο 6 Νοεμβρίου 2010
Πόλεμος στην πλάτη της Ελλάδας
Παραλογισμός είναι να κάνεις το ίδιο πράγμα ξανά και ξανά και να περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα. Το διατύπωσε, όπως λένε, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Οι αξιωματούχοι σε ολόκληρη την Ευρώπη προσπαθούν να αποδείξουν ότι είχε δίκιο».
Έτσι άρχιζε το σχόλιό του ο Ίρβιν Στέλζερ στη «Wall Street Journal» (4.10), για να υπογραμμίσει ότι η πολιτική να δανείζεσαι συνεχώς για να χρηματοδοτείς τον παλιότερο δανεισμό σου είναι τελείως αδιέξοδη. «Αν ο επιπλέον δανεισμός για να ξεπληρώσω τον ήδη υπερβολικό δανεισμό δεν ταιριάζει γάντι στον ορισμό του παραλογισμού που έδωσε ο μεγάλος φυσικός, τότε είναι δύσκολο να πει κανείς τι ταιριάζει».
Αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια, που επαναλαμβάνουμε από την αρχή αυτής της κρίσης, όταν όλοι οι μεγαλόσχημοι «ειδικοί» μιλούσαν απλώς για πρόβλημα υψηλού ελλείμματος και κόστους δανεισμού. Είναι αδύνατον να ξεφύγει κανείς από τον φαύλο κύκλο της χρεοκοπίας όταν έχει φτάσει να δανείζεται για να πληρώνει παλιότερα δάνειά του. Όσα δάνεια κι αν βρίσκει, με όποιο επιτόκιο, όσο μικρό κι αν είναι το έλλειμμα του προϋπολογισμού. Και το δημόσιο χρέος της χώρας είναι αδύνατον να αντιμετωπιστεί διότι ακριβώς διογκώνεται διαρκώς, λόγω όχι τόσο του κρατικού ελλείμματος όσο κυρίως του νέου δανεισμού στον οποίο προσφεύγει η χώρα για να πληρώσει τα παλιότερα δάνειά της. Αυτή είναι η καρδιά του προβλήματος.
Επομένως οι διαρκείς δηλώσεις της κυβέρνησης ότι η κόλαση του μνημονίου δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια αναγκαία προετοιμασία για να ξαναβγεί η χώρα στις διεθνείς αγορές με σκοπό να δανειστεί, δεν συνιστά μόνο την πεμπτουσία του παραλόγου, αλλά και μια εντυπωσιακή ομολογία ολοκληρωτικής χρεοκοπίας. Οι δυνάμεις που μας επέβαλαν το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση, καταδίκασαν τη χώρα και τον λαό της σε μια εσαεί χρεοκοπία. Προς όφελος πάντα των ευρωπαϊκών τραπεζών και επενδυτικών κεφαλαίων.
«Η πραγματικότητα είναι ότι η ευρωζώνη τώρα απαρτίζεται από έναν πυρήνα και μια περιφέρεια, ή τους καλύτερους και τους υπόλοιπους. Οι τελευταίοι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις του χρέους τους χωρίς έναν συνδυασμό που να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση, μια ισχυρή δόση πληθωρισμού, περισσότερο από ένα άγγιγμα λιτότητας και ένα ξεχωριστό, υποτιμημένο ευρώ, αυτό που οι οικονομολόγοι (πριν φανεί το πλήρες μέγεθος των προβλημάτων της Ιρλανδίας) αποκαλούν “ευρώ του Νότου”. Το νόμισμα αυτό μπορεί να επιτραπεί να υποτιμηθεί επαρκώς, ώστε να αποκαθίσταται η ανταγωνιστικότητα των περιφερειακών οικονομιών καθώς αυτές θα εργάζονται πάνω στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» γράφει ο Στέλζερ.
Τα δύο ευρώ
Αυτά γράφονταν τις ημέρες που ο Κινέζος πρωθυπουργός βρισκόταν στην Ελλάδα και η κυβέρνηση περιχαρής διατυμπάνιζε σε όλους τους τόνους ότι η χώρα άρχιζε να βγαίνει από την κρίση. Ωστόσο τα λόγια του Στέλζερ δεν απηχούν απλώς τις προσωπικές του απόψεις, αλλά τη λογική που κυριαρχεί στους κύκλους του ΔΝΤ.
Οι «ειδικοί» του Ταμείου στην Ουάσιγκτον από καιρό έχουν κατασταλάξει στην άποψη ότι η δημοσιονομική προσαρμογή μέσω του μνημονίου δεν βγάζει πουθενά. Κι έτσι προτείνουν ως άμεση ανάγκη τις πιο παραδοσιακές συνταγές προσαρμογής του ΔΝΤ: ελεγχόμενη πτώχευση και ελεγχόμενη εισαγωγή ενός νέου νομίσματος, που μπορεί να υποτιμηθεί επαρκώς. Τι σόι νόμισμα θα είναι αυτό που θα εισαχθεί στις χρεοκοπημένες χώρες της ευρωζώνης, αποτελεί εδώ και καιρό αντικείμενο διαπραγματεύσεων και τριβών ανάμεσα στο ΔΝΤ και την ΕΚΤ.
Η λύση που προτείνεται είναι η δημιουργία δύο ευρώ, ενός του Βορρά και ενός του Νότου. Το ευρώ του Νότου θα είναι ένα πληθωριστικό νόμισμα ευκαιρίας, ικανό να υποτιμηθεί ανά πάσα στιγμή έναντι του δολαρίου και του «σκληρού ευρώ» του Βορρά, από το οποίο θα εξαρτάται. Οι χώρες που θα αναγκαστούν να υιοθετήσουν ένα τέτοιο «μαλακό ευρώ» θα πρέπει να τελούν υπό καθεστώς αυστηρής επιτήρησης, ώστε οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις που θα υποστούν από την εισαγωγή του νέου νομίσματος και η δημοσιονομική αστάθεια να μην πλήξουν την ευρωζώνη.
Στην πράξη, ένα τέτοιο ευρώ θα είναι σαν το στρατιωτικό μάρκο που εξέδιδαν στην Ελλάδα οι δυνάμεις κατοχής ή σαν τη στρατιωτική βρετανική λίρα που κυκλοφόρησε αμέσως μετά την απελευθέρωση. Για να προστατευθούν οι εγχώριες τράπεζες, το ενεργητικό τους θα παραμείνει σε «σκληρό ευρώ». Δηλαδή τα δάνεια προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να υπολογίζονται σε «σκληρό ευρώ», ενώ οι μισθοί, γενικά οι αμοιβές, οι συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας και οι καταθέσεις θα διέπονται από το «μαλακό ευρώ», το οποίο θα αλλάζει ισοτιμία σχεδόν σε ημερήσια βάση.
Όλα αυτά προτείνονται επειδή γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι αδύνατον να αντιμετωπιστεί η χρεοκοπία των χωρών του Νότου και να εξυπηρετηθεί το χρέος της Ελλάδας με τα υπάρχοντα εργαλεία της ευρωζώνης. Εδώ βρίσκεται η τριβή μεταξύ ΕΚΤ και ΔΝΤ:
«Οι τύποι της ΕΚΤ βλέπουν ένα λαμπρό μέλλον να απορρέει από τα νέα προγράμματα λιτότητας που υιοθετούνται ή επιβάλλονται στις σπάταλες χώρες του Club Med και την Ιρλανδία, χωρίς να αναφέρουμε την ελαφρώς μόνο λιγότερο σπάταλη Γαλλία. Καθώς τα ελλείμματα μειώνονται, η εμπιστοσύνη του ιδιωτικού τομέα θα επιστρέψει και η βιώσιμη ανάπτυξη θα γίνει το μέλλον της ευρωζώνης. Μη στοιχηματίζετε σ’ αυτό, αντιλέγουν οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ. Η λιτότητα τώρα θα φέρει την τρέχουσα πολύ εύθραυστη ανάκαμψη σε οδυνηρό αδιέξοδο, θα μειώσει την ανάπτυξη και τα έσοδα από τους φόρους, κάνοντας ακόμη πιο δύσκολο για την Ελλάδα και άλλες χώρες να μειώσουν τα ελλείμματά τους». Έτσι διατύπωνε τη διαφωνία ανάμεσα σε ΕΚΤ και ΔΝΤ ο Στέλζερ στη «Wall Street Journal» στις 18.10.
Παιχνίδι και στην Ελλάδα
Καθώς η κρίση χρέους βαθαίνει και για την Ελλάδα και για τις άλλες χώρες της ευρωζώνης, απειλώντας να συμπαρασύρει τις διεθνείς αγορές, το ΔΝΤ με την υποστήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, αποφάσισε να κάνει το αποφασιστικό βήμα. Να χρησιμοποιήσει ανοιχτά την Ελλάδα ως εφαλτήριο για να αναλάβει το ίδιο τη διαχείριση της κρίσης των χωρών της ευρωζώνης. Έτσι στις 8.10 ο Στρος - Καν προχωρεί σε δηλώσεις ότι το ΔΝΤ σκέφτεται σοβαρά να επεκτείνει το πρόγραμμα στήριξης προς την Ελλάδα πέρα από την τριετία.
Σχεδόν αμέσως ο κ. Παπακωνσταντίνου επιβεβαιώνει ότι κάτι τέτοιο βρίσκεται υπό συζήτηση. Τις ημέρες που ακολουθούν, με τη βοήθεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, η οποία διαρρέει πληροφορίες ότι θα ενισχύσει τις αγορές κρατικών ομολόγων των προβληματικών οικονομιών της ευρωζώνης (Bloomberg, 1.11), αλλά και αμερικανικών τραπεζών μαζί με ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια εκτός Ε.Ε., δημιουργείται ένα κλίμα ευνοϊκών προσδοκιών για τα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας.
Σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες παρεμβάσεις της ΕΚΤ και των άλλων κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, παρατηρήθηκε μια ουσιαστική υποχώρηση τόσο στα spreads, όσο και στα επιτόκια. Έτσι το επιτόκιο αγοράς του ελληνικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου έπεσε από σχεδόν 12% που είχε φτάσει στα τέλη Σεπτεμβρίου γύρω στο 9% μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα.
Ακόμη και στη Moody’s «υποδείχτηκε» να βγει στις αρχές Οκτωβρίου και να δηλώσει ότι «σκέφτεται» να αναβαθμίσει την πιστωτική αξιολόγηση της Ελλάδας. Μόνο και μόνο για να ενισχυθεί το ευνοϊκό κλίμα στις αγορές. Στόχος ήταν εξαρχής να πάρει το πάνω χέρι το ΔΝΤ και να προχωρήσει ταχύτατα η Ελλάδα σε αναδιάρθρωση του χρέους της με γνώμονα το συμφέρον πρωτίστως των αμερικανικών τραπεζών και των πιο ισχυρών επενδυτικών κεφαλαίων, που δεν τους καίει το αν θα υποστούν κάποιο «κούρεμα», αρκεί η χώρα να συνεχίσει να πληρώνει. Σ’ αυτό έχουν επενδύσει και συγκεκριμένοι οικονομικοί και πολιτικοί κύκλοι στην Ελλάδα, όπως πολύ εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς αν δει ποιο συγκρότημα ΜΜΕ προωθεί ως άμεση και επιβεβλημένη αναγκαιότητα την αναδιάρθρωση ή ανάταξη του χρέους υπό το ΔΝΤ.
Η μεγάλη «τούμπα»
Από την πρώτη στιγμή η Γερμανία είχε αντιδράσει στην όλη επιχείρηση. Εκπρόσωπος της Μέρκελ είχε σχολιάσει ευθύς εξαρχής τις δηλώσεις του Στρος - Καν ως «πρόωρες» και «άνευ αντικειμένου», διότι υποτίθεται ότι το τριετές πρόγραμμα θα πετύχει. Η Γερμανία δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι το να πάρει το ΔΝΤ το πάνω χέρι στην Ελλάδα και τις άλλες χρεοκοπημένες χώρες της ευρωζώνης, που συνιστούν το 40% και πλέον του εξαγωγικού δυναμικού της γερμανικής οικονομίας. Ούτε βλέπει με καλό μάτι τις προσπάθειες των Κινέζων να βρουν, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, «πάτημα» στην Ε.Ε. – όπως π.χ. με την αξιοποίηση των λιμενικών, οδικών και άλλων υποδομών της Ελλάδας – για να αλώσουν την εσωτερική της αγορά. Κάτι που εξ αντικειμένου θα χτυπήσει το μονοπώλιο της Γερμανίας στην ευρωζώνη.
Ταυτόχρονα, ούτε οι γραφειοκράτες της ΕΚΤ και της Κομισιόν είδαν με καλό μάτι αυτήν την επιχείρηση του ΔΝΤ. Οι τραπεζίτες της ευρωζώνης δεν θέλουν ούτε ν’ ακούσουν για «κούρεμα» του δημόσιου χρέους της Ελλάδας ή των άλλων καταχρεωμένων χωρών. Έτσι από το γραφείο του Όλι Ρεν ήρθε η απάντηση με το να ανακοινωθεί επίσημα ότι το κρατικό έλλειμμα του 2009 της Ελλάδας αναπροσαρμόζεται σημαντικά προς τα πάνω και θα υπερβεί το 15% του ΑΕΠ. Μια αναπροσαρμογή που ο ίδιος ο Στρος - Καν θεώρησε «ατυχή».
Η νέα αναπροσαρμογή του ελλείμματος δεν οφείλεται σε κάποια «κρυμμένα» στοιχεία, αλλά σε νέα μέθοδο υπολογισμού, που συμπεριλαμβάνει κατηγορίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ασφαλιστικών ταμείων κ.λπ., που δεν συνυπολογίζονταν μέχρι πέρυσι. Το αστείο είναι ότι δεν συνυπολογίζονται και σε καμιά άλλη χώρα της ευρωζώνης. Ο νέος υπολογισμός του κρατικού ελλείμματος αφορά μόνο την Ελλάδα. Γιατί; Για πολλούς λόγους. Αφενός έτσι πιέζουν για πρόσθετα, ακόμη πιο επώδυνα και ατελέσφορα μέτρα. Αφετέρου έτσι θα εμφανιστεί ότι το κρατικό έλλειμμα του 2010, που θα καταλήξει 1% με 2% πάνω από τον αρχικό στόχο του μνημονίου, θα φαντάζει περισσότερο σαν «επιτυχία» δεδομένης της αφετηρίας του και λιγότερο ως «αποτυχία» του προγράμματος.
Όμως, ο πιο σημαντικός λόγος ήταν να τινάξει στον αέρα την επιχείρηση άμεσης αναδιάρθρωσης του χρέους υπό το ΔΝΤ που είχε αρχίσει με την καλλιέργεια ευνοϊκών προσδοκιών στις αγορές. Έτσι η ανακοίνωση για αναπροσαρμογή του ελλείμματος έφερε αλλαγή του κλίματος στις αγορές και την καθοδική τάση των επιτοκίων αντικατέστησε η ανοδική. Επιπλέον πέτυχε την εγκατάσταση μόνιμης επιτροπής ελεγκτών της Κομισιόν, της ΕΚΤ και της Eurostat στην Ελλάδα, δήθεν για να παρακολουθούν εκ του συστάδην την πορεία της απόδοσης των μέτρων. Αυτό εκ των πραγμάτων δεν ευνοεί τα σχέδια του ΔΝΤ.
Η αντιστροφή ολοκληρώθηκε με τη διακαναλική συνέντευξη του πρωθυπουργού. Ο κ. Παπανδρέου φρόντισε – υστέρα από συνεννόηση με την Ε.Ε. ή όχι, δεν γνωρίζουμε – να τινάξει στον αέρα το σχέδιο άμεσης αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους με «κούρεμα» που είχε στα σκαριά το ΔΝΤ. Με τα spreads και τα επιτόκια να καλπάζουν είναι αδύνατον να προχωρήσει η επιχείρηση όπως είχε ετοιμαστεί.
Ταυτόχρονα η Καταλωνία δήλωσε επίσημα πτώχευση και σταμάτησε τις πληρωμές πουλώντας υποσχετικά και ομόλογα στους πολίτες της – κάτι που πολύ σύντομα θα δούμε να κάνουν και πολλές από τις νεόκοπες περιφέρειες της Ελλάδας – κατεδαφίζοντας τις όποιες ψευδαισθήσεις για την κατάσταση της Ισπανίας. Η Ιρλανδία απέχει, σύμφωνα με το Bloomberg (1.11), μόλις έναν μήνα από την επίσημη πτώχευση, με το κρατικό της έλλειμμα να καλπάζει στο 32% του ΑΕΠ μετά την ενσωμάτωση στον προϋπολογισμό της νέων χρεών από τις τράπεζες. Η Πορτογαλία βυθίζεται ακόμη περισσότερο στην ύφεση. Ενώ η Ιταλία θεωρείται πια από τις αγορές ότι έχει περισσότερες πιθανότητες να πτωχεύσει απ’ ό,τι η Ινδονησία ή οι Φιλιππίνες (Bloomberg, 19.10).
Το ευρωπαϊκό σχέδιο
Αυτό είναι το σκηνικό που επέτρεψε την αντεπίθεση της Μέρκελ και της Γερμανίας, επιβάλλοντας στη Σύνοδο Κορυφής (28.10) μαζί με τη Γαλλία το δικό τους σχέδιο ελεγχόμενης πτώχευσης των χωρών της ευρωζώνης που είναι ήδη σε κατάσταση χρεοκοπίας ή βρίσκονται στο χείλος της. Με πρώτη φυσικά την Ελλάδα. Το σχέδιο αυτό δεν διαφέρει ουσιαστικά από το αντίστοιχο που επιχείρησε να εφαρμόσει τον προηγούμενο μήνα το ΔΝΤ. Προβλέπει κι αυτό αναδιάρθρωση ή ανάταξη του δημόσιου χρέους με «κούρεμα», αλλά και μια έστω προσωρινή έξοδο από τον «σκληρό πυρήνα» του ευρώ, υπό την άμεση εποπτεία και τον αυστηρό έλεγχο του γερμανογαλλικού άξονα. Στο σχέδιο αυτό υπάρχει ρόλος και για το ΔΝΤ, αλλά η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στο ποιος θα έχει τα ηνία. Και τα ηνία δεν θα τα έχει η Ουάσιγκτον, αλλά το Βερολίνο και το Παρίσι.
Για να επιτευχθεί αυτό, η Γερμανία με τη Γαλλία πρότειναν έναν μόνιμο μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων, ο οποίος θα ενσωματωθεί στη Συνθήκη της Λισσαβώνας με βάση το άρθρο 48, παρ. 6, που επιτρέπει εσπευσμένες τροποποιήσεις της συνθήκης χωρίς τις συνήθεις διαδικασίες νομοθετικής κατοχύρωσης. Έως το τέλος του 2012 πιστεύουν ότι θα έχουν έτοιμο τον μηχανισμό για να οδηγήσουν την Ελλάδα, της οποίας το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι τότε θα ξεπερνά το 150% του ΑΕΠ, σε αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους και προσωρινή έξοδο από το ευρώ υπό την κηδεμονία του νέου μηχανισμού της ευρωζώνης.
Επειδή όμως πολλοί πιστεύουν ότι με τον ρυθμό κατάρρευσης των οικονομιών της Ελλάδας και των άλλων προβληματικών κρατών αυτό το σενάριο είναι πολύ αισιόδοξο, εξετάζουν και το ενδεχόμενο μιας άμεσης αναδιάρθρωσης του χρέους, ακόμη και με σημαντικό «κούρεμα». Οι λεπτομέρειες του σχεδίου αυτού κρατούνται κρυφές ακόμη και από την ελληνική κυβέρνηση. Το πιθανότερο είναι να περιλαμβάνει μια επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων ομολόγων, μια μερική έστω παύση πληρωμής τόκων για κάποιο διάστημα και αναστολή της άσκησης των δικαιωμάτων των κατόχων ομολόγων.
Την εγγύηση τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων και των προϋποθέσεων του σχεδίου είναι πιθανό να αναλάβει το ΔΝΤ, για να ικανοποιήσουν και την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πρόταση της φινλανδικής αντιπροσωπείας, θα υπάρξει και ειδική πρόβλεψη (Collective Action Clause) ώστε να μην μπορούν κάτοχοι ομολόγων με μειοψηφικά πακέτα να φρενάρουν ή να σταματήσουν την όλη διαδικασία.
Το ενδιαφέρον όμως είναι άλλο. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν πρόκειται να ακούσετε να συζητάνε οι επίδοξοι υποψήφιοι των εκλογών της προσεχούς Κυριακής. Η χώρα και ο λαός της είναι έρμαια συμφερόντων και επιλογών που σχεδιάζουν το πώς θα ολοκληρώσουν την καταστροφή, αλλά δεν θα ακούσετε κανέναν από τους μνημονιακούς ή αντιμνημονιακούς υποψηφίους να μιλάει γι’ αυτό.
Τα θέματα της Ε.Ε., του ευρώ και της πληρωμής του χρέους είναι θέματα ταμπού. Μόνο οι αρπαχτές από τα ευρωπαϊκά ταμεία τούς ενδιαφέρουν. Τα φυλλάδιά τους είναι πλημμυρισμένα από «προτάσεις» για το πώς θα αξιοποιηθούν «αναπτυξιακά» τα κονδύλια εξ Ε.Ε. Δώσ’ τους χρηματοδοτούμενα προγράμματα και είναι διατεθειμένοι να πουλήσουν ακόμη και τη μάνα τους, πόσω μάλλον τη χώρα και τον λαό. Μαζί με τον δήμο και την περιφέρεια που θα τύχει να πάρουν στα χέρια τους.
Έτσι άρχιζε το σχόλιό του ο Ίρβιν Στέλζερ στη «Wall Street Journal» (4.10), για να υπογραμμίσει ότι η πολιτική να δανείζεσαι συνεχώς για να χρηματοδοτείς τον παλιότερο δανεισμό σου είναι τελείως αδιέξοδη. «Αν ο επιπλέον δανεισμός για να ξεπληρώσω τον ήδη υπερβολικό δανεισμό δεν ταιριάζει γάντι στον ορισμό του παραλογισμού που έδωσε ο μεγάλος φυσικός, τότε είναι δύσκολο να πει κανείς τι ταιριάζει».
Αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια, που επαναλαμβάνουμε από την αρχή αυτής της κρίσης, όταν όλοι οι μεγαλόσχημοι «ειδικοί» μιλούσαν απλώς για πρόβλημα υψηλού ελλείμματος και κόστους δανεισμού. Είναι αδύνατον να ξεφύγει κανείς από τον φαύλο κύκλο της χρεοκοπίας όταν έχει φτάσει να δανείζεται για να πληρώνει παλιότερα δάνειά του. Όσα δάνεια κι αν βρίσκει, με όποιο επιτόκιο, όσο μικρό κι αν είναι το έλλειμμα του προϋπολογισμού. Και το δημόσιο χρέος της χώρας είναι αδύνατον να αντιμετωπιστεί διότι ακριβώς διογκώνεται διαρκώς, λόγω όχι τόσο του κρατικού ελλείμματος όσο κυρίως του νέου δανεισμού στον οποίο προσφεύγει η χώρα για να πληρώσει τα παλιότερα δάνειά της. Αυτή είναι η καρδιά του προβλήματος.
Επομένως οι διαρκείς δηλώσεις της κυβέρνησης ότι η κόλαση του μνημονίου δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια αναγκαία προετοιμασία για να ξαναβγεί η χώρα στις διεθνείς αγορές με σκοπό να δανειστεί, δεν συνιστά μόνο την πεμπτουσία του παραλόγου, αλλά και μια εντυπωσιακή ομολογία ολοκληρωτικής χρεοκοπίας. Οι δυνάμεις που μας επέβαλαν το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση, καταδίκασαν τη χώρα και τον λαό της σε μια εσαεί χρεοκοπία. Προς όφελος πάντα των ευρωπαϊκών τραπεζών και επενδυτικών κεφαλαίων.
«Η πραγματικότητα είναι ότι η ευρωζώνη τώρα απαρτίζεται από έναν πυρήνα και μια περιφέρεια, ή τους καλύτερους και τους υπόλοιπους. Οι τελευταίοι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις του χρέους τους χωρίς έναν συνδυασμό που να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση, μια ισχυρή δόση πληθωρισμού, περισσότερο από ένα άγγιγμα λιτότητας και ένα ξεχωριστό, υποτιμημένο ευρώ, αυτό που οι οικονομολόγοι (πριν φανεί το πλήρες μέγεθος των προβλημάτων της Ιρλανδίας) αποκαλούν “ευρώ του Νότου”. Το νόμισμα αυτό μπορεί να επιτραπεί να υποτιμηθεί επαρκώς, ώστε να αποκαθίσταται η ανταγωνιστικότητα των περιφερειακών οικονομιών καθώς αυτές θα εργάζονται πάνω στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» γράφει ο Στέλζερ.
Τα δύο ευρώ
Αυτά γράφονταν τις ημέρες που ο Κινέζος πρωθυπουργός βρισκόταν στην Ελλάδα και η κυβέρνηση περιχαρής διατυμπάνιζε σε όλους τους τόνους ότι η χώρα άρχιζε να βγαίνει από την κρίση. Ωστόσο τα λόγια του Στέλζερ δεν απηχούν απλώς τις προσωπικές του απόψεις, αλλά τη λογική που κυριαρχεί στους κύκλους του ΔΝΤ.
Οι «ειδικοί» του Ταμείου στην Ουάσιγκτον από καιρό έχουν κατασταλάξει στην άποψη ότι η δημοσιονομική προσαρμογή μέσω του μνημονίου δεν βγάζει πουθενά. Κι έτσι προτείνουν ως άμεση ανάγκη τις πιο παραδοσιακές συνταγές προσαρμογής του ΔΝΤ: ελεγχόμενη πτώχευση και ελεγχόμενη εισαγωγή ενός νέου νομίσματος, που μπορεί να υποτιμηθεί επαρκώς. Τι σόι νόμισμα θα είναι αυτό που θα εισαχθεί στις χρεοκοπημένες χώρες της ευρωζώνης, αποτελεί εδώ και καιρό αντικείμενο διαπραγματεύσεων και τριβών ανάμεσα στο ΔΝΤ και την ΕΚΤ.
Η λύση που προτείνεται είναι η δημιουργία δύο ευρώ, ενός του Βορρά και ενός του Νότου. Το ευρώ του Νότου θα είναι ένα πληθωριστικό νόμισμα ευκαιρίας, ικανό να υποτιμηθεί ανά πάσα στιγμή έναντι του δολαρίου και του «σκληρού ευρώ» του Βορρά, από το οποίο θα εξαρτάται. Οι χώρες που θα αναγκαστούν να υιοθετήσουν ένα τέτοιο «μαλακό ευρώ» θα πρέπει να τελούν υπό καθεστώς αυστηρής επιτήρησης, ώστε οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις που θα υποστούν από την εισαγωγή του νέου νομίσματος και η δημοσιονομική αστάθεια να μην πλήξουν την ευρωζώνη.
Στην πράξη, ένα τέτοιο ευρώ θα είναι σαν το στρατιωτικό μάρκο που εξέδιδαν στην Ελλάδα οι δυνάμεις κατοχής ή σαν τη στρατιωτική βρετανική λίρα που κυκλοφόρησε αμέσως μετά την απελευθέρωση. Για να προστατευθούν οι εγχώριες τράπεζες, το ενεργητικό τους θα παραμείνει σε «σκληρό ευρώ». Δηλαδή τα δάνεια προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να υπολογίζονται σε «σκληρό ευρώ», ενώ οι μισθοί, γενικά οι αμοιβές, οι συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας και οι καταθέσεις θα διέπονται από το «μαλακό ευρώ», το οποίο θα αλλάζει ισοτιμία σχεδόν σε ημερήσια βάση.
Όλα αυτά προτείνονται επειδή γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι αδύνατον να αντιμετωπιστεί η χρεοκοπία των χωρών του Νότου και να εξυπηρετηθεί το χρέος της Ελλάδας με τα υπάρχοντα εργαλεία της ευρωζώνης. Εδώ βρίσκεται η τριβή μεταξύ ΕΚΤ και ΔΝΤ:
«Οι τύποι της ΕΚΤ βλέπουν ένα λαμπρό μέλλον να απορρέει από τα νέα προγράμματα λιτότητας που υιοθετούνται ή επιβάλλονται στις σπάταλες χώρες του Club Med και την Ιρλανδία, χωρίς να αναφέρουμε την ελαφρώς μόνο λιγότερο σπάταλη Γαλλία. Καθώς τα ελλείμματα μειώνονται, η εμπιστοσύνη του ιδιωτικού τομέα θα επιστρέψει και η βιώσιμη ανάπτυξη θα γίνει το μέλλον της ευρωζώνης. Μη στοιχηματίζετε σ’ αυτό, αντιλέγουν οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ. Η λιτότητα τώρα θα φέρει την τρέχουσα πολύ εύθραυστη ανάκαμψη σε οδυνηρό αδιέξοδο, θα μειώσει την ανάπτυξη και τα έσοδα από τους φόρους, κάνοντας ακόμη πιο δύσκολο για την Ελλάδα και άλλες χώρες να μειώσουν τα ελλείμματά τους». Έτσι διατύπωνε τη διαφωνία ανάμεσα σε ΕΚΤ και ΔΝΤ ο Στέλζερ στη «Wall Street Journal» στις 18.10.
Παιχνίδι και στην Ελλάδα
Καθώς η κρίση χρέους βαθαίνει και για την Ελλάδα και για τις άλλες χώρες της ευρωζώνης, απειλώντας να συμπαρασύρει τις διεθνείς αγορές, το ΔΝΤ με την υποστήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ, αποφάσισε να κάνει το αποφασιστικό βήμα. Να χρησιμοποιήσει ανοιχτά την Ελλάδα ως εφαλτήριο για να αναλάβει το ίδιο τη διαχείριση της κρίσης των χωρών της ευρωζώνης. Έτσι στις 8.10 ο Στρος - Καν προχωρεί σε δηλώσεις ότι το ΔΝΤ σκέφτεται σοβαρά να επεκτείνει το πρόγραμμα στήριξης προς την Ελλάδα πέρα από την τριετία.
Σχεδόν αμέσως ο κ. Παπακωνσταντίνου επιβεβαιώνει ότι κάτι τέτοιο βρίσκεται υπό συζήτηση. Τις ημέρες που ακολουθούν, με τη βοήθεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, η οποία διαρρέει πληροφορίες ότι θα ενισχύσει τις αγορές κρατικών ομολόγων των προβληματικών οικονομιών της ευρωζώνης (Bloomberg, 1.11), αλλά και αμερικανικών τραπεζών μαζί με ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια εκτός Ε.Ε., δημιουργείται ένα κλίμα ευνοϊκών προσδοκιών για τα κρατικά ομόλογα της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας.
Σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες παρεμβάσεις της ΕΚΤ και των άλλων κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, παρατηρήθηκε μια ουσιαστική υποχώρηση τόσο στα spreads, όσο και στα επιτόκια. Έτσι το επιτόκιο αγοράς του ελληνικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου έπεσε από σχεδόν 12% που είχε φτάσει στα τέλη Σεπτεμβρίου γύρω στο 9% μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα.
Ακόμη και στη Moody’s «υποδείχτηκε» να βγει στις αρχές Οκτωβρίου και να δηλώσει ότι «σκέφτεται» να αναβαθμίσει την πιστωτική αξιολόγηση της Ελλάδας. Μόνο και μόνο για να ενισχυθεί το ευνοϊκό κλίμα στις αγορές. Στόχος ήταν εξαρχής να πάρει το πάνω χέρι το ΔΝΤ και να προχωρήσει ταχύτατα η Ελλάδα σε αναδιάρθρωση του χρέους της με γνώμονα το συμφέρον πρωτίστως των αμερικανικών τραπεζών και των πιο ισχυρών επενδυτικών κεφαλαίων, που δεν τους καίει το αν θα υποστούν κάποιο «κούρεμα», αρκεί η χώρα να συνεχίσει να πληρώνει. Σ’ αυτό έχουν επενδύσει και συγκεκριμένοι οικονομικοί και πολιτικοί κύκλοι στην Ελλάδα, όπως πολύ εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς αν δει ποιο συγκρότημα ΜΜΕ προωθεί ως άμεση και επιβεβλημένη αναγκαιότητα την αναδιάρθρωση ή ανάταξη του χρέους υπό το ΔΝΤ.
Η μεγάλη «τούμπα»
Από την πρώτη στιγμή η Γερμανία είχε αντιδράσει στην όλη επιχείρηση. Εκπρόσωπος της Μέρκελ είχε σχολιάσει ευθύς εξαρχής τις δηλώσεις του Στρος - Καν ως «πρόωρες» και «άνευ αντικειμένου», διότι υποτίθεται ότι το τριετές πρόγραμμα θα πετύχει. Η Γερμανία δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι το να πάρει το ΔΝΤ το πάνω χέρι στην Ελλάδα και τις άλλες χρεοκοπημένες χώρες της ευρωζώνης, που συνιστούν το 40% και πλέον του εξαγωγικού δυναμικού της γερμανικής οικονομίας. Ούτε βλέπει με καλό μάτι τις προσπάθειες των Κινέζων να βρουν, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, «πάτημα» στην Ε.Ε. – όπως π.χ. με την αξιοποίηση των λιμενικών, οδικών και άλλων υποδομών της Ελλάδας – για να αλώσουν την εσωτερική της αγορά. Κάτι που εξ αντικειμένου θα χτυπήσει το μονοπώλιο της Γερμανίας στην ευρωζώνη.
Ταυτόχρονα, ούτε οι γραφειοκράτες της ΕΚΤ και της Κομισιόν είδαν με καλό μάτι αυτήν την επιχείρηση του ΔΝΤ. Οι τραπεζίτες της ευρωζώνης δεν θέλουν ούτε ν’ ακούσουν για «κούρεμα» του δημόσιου χρέους της Ελλάδας ή των άλλων καταχρεωμένων χωρών. Έτσι από το γραφείο του Όλι Ρεν ήρθε η απάντηση με το να ανακοινωθεί επίσημα ότι το κρατικό έλλειμμα του 2009 της Ελλάδας αναπροσαρμόζεται σημαντικά προς τα πάνω και θα υπερβεί το 15% του ΑΕΠ. Μια αναπροσαρμογή που ο ίδιος ο Στρος - Καν θεώρησε «ατυχή».
Η νέα αναπροσαρμογή του ελλείμματος δεν οφείλεται σε κάποια «κρυμμένα» στοιχεία, αλλά σε νέα μέθοδο υπολογισμού, που συμπεριλαμβάνει κατηγορίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ασφαλιστικών ταμείων κ.λπ., που δεν συνυπολογίζονταν μέχρι πέρυσι. Το αστείο είναι ότι δεν συνυπολογίζονται και σε καμιά άλλη χώρα της ευρωζώνης. Ο νέος υπολογισμός του κρατικού ελλείμματος αφορά μόνο την Ελλάδα. Γιατί; Για πολλούς λόγους. Αφενός έτσι πιέζουν για πρόσθετα, ακόμη πιο επώδυνα και ατελέσφορα μέτρα. Αφετέρου έτσι θα εμφανιστεί ότι το κρατικό έλλειμμα του 2010, που θα καταλήξει 1% με 2% πάνω από τον αρχικό στόχο του μνημονίου, θα φαντάζει περισσότερο σαν «επιτυχία» δεδομένης της αφετηρίας του και λιγότερο ως «αποτυχία» του προγράμματος.
Όμως, ο πιο σημαντικός λόγος ήταν να τινάξει στον αέρα την επιχείρηση άμεσης αναδιάρθρωσης του χρέους υπό το ΔΝΤ που είχε αρχίσει με την καλλιέργεια ευνοϊκών προσδοκιών στις αγορές. Έτσι η ανακοίνωση για αναπροσαρμογή του ελλείμματος έφερε αλλαγή του κλίματος στις αγορές και την καθοδική τάση των επιτοκίων αντικατέστησε η ανοδική. Επιπλέον πέτυχε την εγκατάσταση μόνιμης επιτροπής ελεγκτών της Κομισιόν, της ΕΚΤ και της Eurostat στην Ελλάδα, δήθεν για να παρακολουθούν εκ του συστάδην την πορεία της απόδοσης των μέτρων. Αυτό εκ των πραγμάτων δεν ευνοεί τα σχέδια του ΔΝΤ.
Η αντιστροφή ολοκληρώθηκε με τη διακαναλική συνέντευξη του πρωθυπουργού. Ο κ. Παπανδρέου φρόντισε – υστέρα από συνεννόηση με την Ε.Ε. ή όχι, δεν γνωρίζουμε – να τινάξει στον αέρα το σχέδιο άμεσης αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους με «κούρεμα» που είχε στα σκαριά το ΔΝΤ. Με τα spreads και τα επιτόκια να καλπάζουν είναι αδύνατον να προχωρήσει η επιχείρηση όπως είχε ετοιμαστεί.
Ταυτόχρονα η Καταλωνία δήλωσε επίσημα πτώχευση και σταμάτησε τις πληρωμές πουλώντας υποσχετικά και ομόλογα στους πολίτες της – κάτι που πολύ σύντομα θα δούμε να κάνουν και πολλές από τις νεόκοπες περιφέρειες της Ελλάδας – κατεδαφίζοντας τις όποιες ψευδαισθήσεις για την κατάσταση της Ισπανίας. Η Ιρλανδία απέχει, σύμφωνα με το Bloomberg (1.11), μόλις έναν μήνα από την επίσημη πτώχευση, με το κρατικό της έλλειμμα να καλπάζει στο 32% του ΑΕΠ μετά την ενσωμάτωση στον προϋπολογισμό της νέων χρεών από τις τράπεζες. Η Πορτογαλία βυθίζεται ακόμη περισσότερο στην ύφεση. Ενώ η Ιταλία θεωρείται πια από τις αγορές ότι έχει περισσότερες πιθανότητες να πτωχεύσει απ’ ό,τι η Ινδονησία ή οι Φιλιππίνες (Bloomberg, 19.10).
Το ευρωπαϊκό σχέδιο
Αυτό είναι το σκηνικό που επέτρεψε την αντεπίθεση της Μέρκελ και της Γερμανίας, επιβάλλοντας στη Σύνοδο Κορυφής (28.10) μαζί με τη Γαλλία το δικό τους σχέδιο ελεγχόμενης πτώχευσης των χωρών της ευρωζώνης που είναι ήδη σε κατάσταση χρεοκοπίας ή βρίσκονται στο χείλος της. Με πρώτη φυσικά την Ελλάδα. Το σχέδιο αυτό δεν διαφέρει ουσιαστικά από το αντίστοιχο που επιχείρησε να εφαρμόσει τον προηγούμενο μήνα το ΔΝΤ. Προβλέπει κι αυτό αναδιάρθρωση ή ανάταξη του δημόσιου χρέους με «κούρεμα», αλλά και μια έστω προσωρινή έξοδο από τον «σκληρό πυρήνα» του ευρώ, υπό την άμεση εποπτεία και τον αυστηρό έλεγχο του γερμανογαλλικού άξονα. Στο σχέδιο αυτό υπάρχει ρόλος και για το ΔΝΤ, αλλά η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στο ποιος θα έχει τα ηνία. Και τα ηνία δεν θα τα έχει η Ουάσιγκτον, αλλά το Βερολίνο και το Παρίσι.
Για να επιτευχθεί αυτό, η Γερμανία με τη Γαλλία πρότειναν έναν μόνιμο μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων, ο οποίος θα ενσωματωθεί στη Συνθήκη της Λισσαβώνας με βάση το άρθρο 48, παρ. 6, που επιτρέπει εσπευσμένες τροποποιήσεις της συνθήκης χωρίς τις συνήθεις διαδικασίες νομοθετικής κατοχύρωσης. Έως το τέλος του 2012 πιστεύουν ότι θα έχουν έτοιμο τον μηχανισμό για να οδηγήσουν την Ελλάδα, της οποίας το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι τότε θα ξεπερνά το 150% του ΑΕΠ, σε αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους και προσωρινή έξοδο από το ευρώ υπό την κηδεμονία του νέου μηχανισμού της ευρωζώνης.
Επειδή όμως πολλοί πιστεύουν ότι με τον ρυθμό κατάρρευσης των οικονομιών της Ελλάδας και των άλλων προβληματικών κρατών αυτό το σενάριο είναι πολύ αισιόδοξο, εξετάζουν και το ενδεχόμενο μιας άμεσης αναδιάρθρωσης του χρέους, ακόμη και με σημαντικό «κούρεμα». Οι λεπτομέρειες του σχεδίου αυτού κρατούνται κρυφές ακόμη και από την ελληνική κυβέρνηση. Το πιθανότερο είναι να περιλαμβάνει μια επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων ομολόγων, μια μερική έστω παύση πληρωμής τόκων για κάποιο διάστημα και αναστολή της άσκησης των δικαιωμάτων των κατόχων ομολόγων.
Την εγγύηση τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων και των προϋποθέσεων του σχεδίου είναι πιθανό να αναλάβει το ΔΝΤ, για να ικανοποιήσουν και την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πρόταση της φινλανδικής αντιπροσωπείας, θα υπάρξει και ειδική πρόβλεψη (Collective Action Clause) ώστε να μην μπορούν κάτοχοι ομολόγων με μειοψηφικά πακέτα να φρενάρουν ή να σταματήσουν την όλη διαδικασία.
Το ενδιαφέρον όμως είναι άλλο. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν πρόκειται να ακούσετε να συζητάνε οι επίδοξοι υποψήφιοι των εκλογών της προσεχούς Κυριακής. Η χώρα και ο λαός της είναι έρμαια συμφερόντων και επιλογών που σχεδιάζουν το πώς θα ολοκληρώσουν την καταστροφή, αλλά δεν θα ακούσετε κανέναν από τους μνημονιακούς ή αντιμνημονιακούς υποψηφίους να μιλάει γι’ αυτό.
Τα θέματα της Ε.Ε., του ευρώ και της πληρωμής του χρέους είναι θέματα ταμπού. Μόνο οι αρπαχτές από τα ευρωπαϊκά ταμεία τούς ενδιαφέρουν. Τα φυλλάδιά τους είναι πλημμυρισμένα από «προτάσεις» για το πώς θα αξιοποιηθούν «αναπτυξιακά» τα κονδύλια εξ Ε.Ε. Δώσ’ τους χρηματοδοτούμενα προγράμματα και είναι διατεθειμένοι να πουλήσουν ακόμη και τη μάνα τους, πόσω μάλλον τη χώρα και τον λαό. Μαζί με τον δήμο και την περιφέρεια που θα τύχει να πάρουν στα χέρια τους.
Τουρκική μέγγενη στον Έβρο
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Άγκυρας για τη Θράκη είναι διαρκές και πάγιο. Το τελευταίο διάστημα, ωστόσο, το «παιχνίδι» στην περιοχή χοντραίνει και δείχνει ότι η Άγκυρα, κρατώντας στο χέρι τα κέρδη (ελληνικά χωρικά ύδατα προσαρμοσμένα στα τουρκικά «ζωτικά συμφέροντα») από τις διαπραγματεύσεις για το Αιγαίο, ανεβάζει το στοίχημα (στρατιωτική παράμετρος) στη Θράκη προκειμένου να επιβάλει στην Ελλάδα τη «λύση - πακέτο» που τη συμφέρει.
Ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά – πίσω από την κουρτίνα των πρωθυπουργικών εναγκαλισμών και των δημόσιων διαβεβαιώσεων περί της ελληνοτουρκικής φιλίας – για να δούμε πώς αποτυπώνονται οι τουρκικές κινήσεις.
Το «Π» πριν από μερικές εβδομάδες αποκάλυψε το σχέδιο των στρατηγών του ελληνικού Πενταγώνου για επέκταση των αντιαρματικών τάφρων στον Έβρο. Τα πρώτα 17 χιλιόμετρα στο Κάραγατς, όπου Ελλάδα και Τουρκία δεν έχουν σύνορο το ποτάμι του Έβρου, έχουν ολοκληρωθεί. Τα έργα προβλέπουν διάνοιξη της τάφρου στα 30 μέτρα πλάτος και βάθος 7 μέτρα. Τα έργα παρουσιάστηκαν ως προσπάθεια δημιουργίας ενός φυσικού εμποδίου που θα έβαζε κάποιο φρένο στη μαζική είσοδο λαθρομεταναστών. Πειστική η δικαιολογία, καθώς τους πρώτους 9 μήνες του 2010 περίπου 25.000 λαθρομετανάστες πέρασαν τον Έβρο!
Όμως η αλήθεια είναι ότι οι αντιαρματικές τάφροι αποφασίστηκε να ανοίξουν (και) για άλλο λόγο. Κι αυτός έχει να κάνει με «περίεργους» εξοπλισμούς και ακόμη πιο περίεργες κινήσεις των απέναντι. Έχουμε και λέμε:
◆ Η Άγκυρα προμηθεύτηκε 36 γερανοφόρα οχήματα από τη Γερμανία. Για την ακρίβεια οι Τούρκοι πήραν έξι από τους Γερμανούς και τα υπόλοιπα 30 τα έφτιαξαν μόνοι τους στην Τουρκία. Τι μπορούν να κάνουν μ’ αυτά τα οχήματα; Μέσα σε 15 λεπτά να «ενώσουν» τις δύο όχθες του Έβρου. Και σε άλλα 7 λεπτά να περάσουν στο ελληνικό έδαφος δύο ίλες αρμάτων μάχης!
◆ Το καλοκαίρι η 3η Τεθωρακισμένη Τουρκική Ταξιαρχία, η οποία σταθμεύει σχεδόν απέναντι από την Ορεστιάδα, έκανε με μεγάλη επιτυχία σχετική άσκηση, δημιουργώντας προβληματισμό στο Πεντάγωνο.
◆ Εκτός από τα γερανοφόρα οχήματα, οι Τούρκοι έχουν ήδη στη διάθεσή τους 56 άρματα «διάσπασης» ναρκοπεδίων.
◆ Απέναντι από τον Έβρο έχουν ανεπτυγμένη την 1η Στρατιά με τρία Σώματα Στρατού. Το ένα είναι ανεπτυγμένο στο Κάραγατς, το δεύτερο στο Τερκιπλάκ, στο ύψος της Αλεξανδρούπολης, και το τρίτο πιο πίσω στην Κωνσταντινούπολη.
◆ Πρόσφατα οι Τούρκοι μετακίνησαν την 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία από τα ανατολικά της Κωνσταντινούπολης προς τα δυτικά, που σημαίνει ότι προώθησαν προς τον Έβρο άρματα μάχης Leopard και Μ-60.
◆ Όλο και πιο συχνά το 533 Σύνταγμα Πυροβολικού μετασταθμεύει από την Άγκυρα, όπου βρίσκεται η έδρα του, πλησίον του Έβρου. Στο οπλοστάσιό του το συγκεκριμένο σύνταγμα έχει τους πυραύλους Yildirim, πύραυλοι κινεζικής τεχνολογίας με βεληνεκές 150 χλμ., το οποίο η Τουρκία φιλοδοξεί να αυξήσει με δικές της «πατέντες» στα 250 ή και στα 350 χλμ.!
Όλα αυτά τα περίεργα και ύποπτα οι «στραταίοι» τα λένε εδώ και μήνες – για να μην πούμε χρόνια – στους πολιτικούς, οι οποίοι μπορεί να τους αντιμετώπιζαν παλαιότερα ως... γραφικούς, αλλά τώρα τελευταία το κλίμα έχει αρχίσει να αλλάζει. Η «στρατιωτική πίεση» που ασκεί η Άγκυρα στην Ελλάδα δεν έχει πλέον πεδίο δράσης το Αιγαίο, αλλά τον μέχρι πρότινος «απόρθητο» Έβρο.
Με αυτή τη διαπίστωση συμφωνεί – σε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση – στο βιβλίο του «Μια νέα εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα» και ο Βασίλειος Μαρκεζίνης. Ο έμπειρος νομικός και σχολαστικός παρατηρητής των γεωπολιτικών εξελίξεων στο βιβλίο του, αλλά και σε συνέντευξη που παραχώρησε πρόσφατα στο Mega, περιγράφει με λεπτομέρειες έναν επιθετικό στρατιωτικό ελιγμό των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με τον οποίο σε λίγες ώρες φθάνουν στα Πομακοχώρια της Θράκης. Δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι βάση όλων αυτών των σεναρίων αποτελεί το «σχέδιο βαριοπούλα» των Τούρκων στρατηγών - αντιπάλων του Ερντογάν, οι οποίοι ετοίμαζαν κατάσταση αποσταθεροποίησης χρησιμοποιώντας ελληνοτουρκικό πολεμικό επεισόδιο. Το γεγονός ότι ο Ερντογάν «τσουβάλιασε» τους στρατηγούς δεν σημαίνει ότι το τουρκικό κράτος σταμάτησε να προασπίζεται τα συμφέροντα των «Τούρκων» στη Θράκη...
Σενάρια εισβολής
Άλλες εποχές τέτοια σενάρια πιθανόν να προκαλούσαν χαμόγελα όλο νόημα στο Πεντάγωνο. Μόνο που οι εποχές αλλάξανε και στα Γενικά Επιτελεία του Πενταγώνου όχι μόνο δεν γελάνε, αλλά εμφανίζονται υπέρμετρα «κουμπωμένοι». Γιατί το σενάριο του σερ Μαρκεζίνη δεν είναι το μοναδικό που εξετάζουν στο Πεντάγωνο…
Γι’ αυτό και το απόσπασμα από το βιβλίο του σερ Β. Μαρκεζίνη κάθε άλλο παρά στο... χαλαρό πέρασε. Τι λέει ο Μαρκεζίνης στο βιβλίο του «Μια νέα εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα»:
«Θα μπορούσαν οι Τούρκοι να βρουν ανοικτό τον δρόμο ανατολικά του ποταμού Άρδα – δυτικά της Ορεστιάδας – και από εκεί, ακολουθώντας τη γραμμή βόρεια και μετά βορειοανατολικά, να βρεθούν στα Πομακοχώρια της Ροδόπης, πίσω από τις ελληνικές γραμμές».
Το σενάριο είναι εφιαλτικό, αλλά καθόλου απίθανο, αν αποφασιστεί η υλοποίησή του. Ο Β. Μαρκεζίνης περιγράφει ακόμη πώς θα μπορούσαν οι τουρκικές δυνάμεις να κυκλώσουν τις ελληνικές, επιχειρώντας «ισχυρή επίθεση ενισχυμένης θωρακισμένης ταξιαρχίας στο ελληνικό έδαφος στο ύψος του χωριού Λάβαρα, με σκοπό να δημιουργήσουν ρήγμα για διείσδυση κατά μήκος του οδικού άξονα Λάβαρα-Πρωτοκλήσι-Κυριάκι-Περιστεράκι».
Ο Μαρκεζίνης συνεχίζει την περιγραφή της δυνητικής τουρκικής επίθεσης κάνοντας λόγο για ταυτόχρονη ρίψη αλεξιπτωτιστών κατά τον άξονα και «διείσδυση δεύτερης θωρακισμένης τουρκικής ταξιαρχίας βορείως του Άρδα». «Ο καιρός θα δείξει ποιοι έχουν δίκαιο: οι εφησυχάζοντες ή οι ανησυχούντες», κλείνει το σύντομο αυτό απόσπασμα του βιβλίου του ο Μαρκεζίνης, κάνοντας κάποιους στο Πεντάγωνο να... ιδρώνουν, αφού χαράσσοντας τις πορείες που περιγράφει ο σερ Μαρκεζίνης, το πολεμικό σενάριο δείχνει πολύ λογικό.
Στο Πεντάγωνο οι επιτελείς του στρατού έχουν μελετήσει το ενδεχόμενο, όπως και ένα εναλλακτικό πιθανό σενάριο που προβλέπει πρώτο χτύπημα στο χωριό Λάβαρα, αμέσως μετά στις Φέρρες και συγχρόνως στην περιοχή Μάκρη και Ν. Χίλη, μια κίνηση που κόβει τον Έβρο στη μέση.
Θα πείτε προφανώς ότι όσοι σκέφτονται πολέμους και αρματομαχίες το 2010 μάλλον βλέπουν πολλές πολεμικές ταινίες, ωστόσο όλα τα παραπάνω έχουν σοβαρή πιθανότητα να συμβούν σε περίπτωση που η κατάσταση στη Θράκη ξεφύγει εντελώς και η Τουρκία θελήσει να το παίξει «προστάτιδα» δύναμη των «Τούρκων» που ζουν εκεί.
Η κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ομαλή και απόδειξη είναι ότι όσα κι αν δίνει η Αθήνα στο σκληρό κομμάτι της μειονότητας εκείνη προκαλεί ζητώντας κι άλλα, έχοντας ως λαβή εμπλοκής στις ελληνικές εσωτερικές υποθέσεις το υπερδραστήριο τουρκικό προξενείο.
Στις δημοτικές εκλογές δύο συνδυασμοί που δηλώνουν «τουρκικοί» κατεβαίνουν σε Ξάνθη και Κομοτηνή. Η καταγραφή της δύναμής τους έχει μεγάλη σημασία και στο Πεντάγωνο θεωρούν την εξέλιξη ιδιαίτερα σοβαρή, αφού εκτιμούν ότι οι «Τούρκοι» της Θράκης έχουν έναν στόχο: κάποια στιγμή να κατορθώσουν να ζητήσουν και να κάνουν δημοψήφισμα για αυτονομία! Κι εδώ αρχίζουν τ’ άλλα σενάρια. Αυτά του σερ Βασίλη, αλλά και των στρατηγών.http://www.topontiki.gr/article/11232
Ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά – πίσω από την κουρτίνα των πρωθυπουργικών εναγκαλισμών και των δημόσιων διαβεβαιώσεων περί της ελληνοτουρκικής φιλίας – για να δούμε πώς αποτυπώνονται οι τουρκικές κινήσεις.
Το «Π» πριν από μερικές εβδομάδες αποκάλυψε το σχέδιο των στρατηγών του ελληνικού Πενταγώνου για επέκταση των αντιαρματικών τάφρων στον Έβρο. Τα πρώτα 17 χιλιόμετρα στο Κάραγατς, όπου Ελλάδα και Τουρκία δεν έχουν σύνορο το ποτάμι του Έβρου, έχουν ολοκληρωθεί. Τα έργα προβλέπουν διάνοιξη της τάφρου στα 30 μέτρα πλάτος και βάθος 7 μέτρα. Τα έργα παρουσιάστηκαν ως προσπάθεια δημιουργίας ενός φυσικού εμποδίου που θα έβαζε κάποιο φρένο στη μαζική είσοδο λαθρομεταναστών. Πειστική η δικαιολογία, καθώς τους πρώτους 9 μήνες του 2010 περίπου 25.000 λαθρομετανάστες πέρασαν τον Έβρο!
Όμως η αλήθεια είναι ότι οι αντιαρματικές τάφροι αποφασίστηκε να ανοίξουν (και) για άλλο λόγο. Κι αυτός έχει να κάνει με «περίεργους» εξοπλισμούς και ακόμη πιο περίεργες κινήσεις των απέναντι. Έχουμε και λέμε:
◆ Η Άγκυρα προμηθεύτηκε 36 γερανοφόρα οχήματα από τη Γερμανία. Για την ακρίβεια οι Τούρκοι πήραν έξι από τους Γερμανούς και τα υπόλοιπα 30 τα έφτιαξαν μόνοι τους στην Τουρκία. Τι μπορούν να κάνουν μ’ αυτά τα οχήματα; Μέσα σε 15 λεπτά να «ενώσουν» τις δύο όχθες του Έβρου. Και σε άλλα 7 λεπτά να περάσουν στο ελληνικό έδαφος δύο ίλες αρμάτων μάχης!
◆ Το καλοκαίρι η 3η Τεθωρακισμένη Τουρκική Ταξιαρχία, η οποία σταθμεύει σχεδόν απέναντι από την Ορεστιάδα, έκανε με μεγάλη επιτυχία σχετική άσκηση, δημιουργώντας προβληματισμό στο Πεντάγωνο.
◆ Εκτός από τα γερανοφόρα οχήματα, οι Τούρκοι έχουν ήδη στη διάθεσή τους 56 άρματα «διάσπασης» ναρκοπεδίων.
◆ Απέναντι από τον Έβρο έχουν ανεπτυγμένη την 1η Στρατιά με τρία Σώματα Στρατού. Το ένα είναι ανεπτυγμένο στο Κάραγατς, το δεύτερο στο Τερκιπλάκ, στο ύψος της Αλεξανδρούπολης, και το τρίτο πιο πίσω στην Κωνσταντινούπολη.
◆ Πρόσφατα οι Τούρκοι μετακίνησαν την 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία από τα ανατολικά της Κωνσταντινούπολης προς τα δυτικά, που σημαίνει ότι προώθησαν προς τον Έβρο άρματα μάχης Leopard και Μ-60.
◆ Όλο και πιο συχνά το 533 Σύνταγμα Πυροβολικού μετασταθμεύει από την Άγκυρα, όπου βρίσκεται η έδρα του, πλησίον του Έβρου. Στο οπλοστάσιό του το συγκεκριμένο σύνταγμα έχει τους πυραύλους Yildirim, πύραυλοι κινεζικής τεχνολογίας με βεληνεκές 150 χλμ., το οποίο η Τουρκία φιλοδοξεί να αυξήσει με δικές της «πατέντες» στα 250 ή και στα 350 χλμ.!
Όλα αυτά τα περίεργα και ύποπτα οι «στραταίοι» τα λένε εδώ και μήνες – για να μην πούμε χρόνια – στους πολιτικούς, οι οποίοι μπορεί να τους αντιμετώπιζαν παλαιότερα ως... γραφικούς, αλλά τώρα τελευταία το κλίμα έχει αρχίσει να αλλάζει. Η «στρατιωτική πίεση» που ασκεί η Άγκυρα στην Ελλάδα δεν έχει πλέον πεδίο δράσης το Αιγαίο, αλλά τον μέχρι πρότινος «απόρθητο» Έβρο.
Με αυτή τη διαπίστωση συμφωνεί – σε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση – στο βιβλίο του «Μια νέα εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα» και ο Βασίλειος Μαρκεζίνης. Ο έμπειρος νομικός και σχολαστικός παρατηρητής των γεωπολιτικών εξελίξεων στο βιβλίο του, αλλά και σε συνέντευξη που παραχώρησε πρόσφατα στο Mega, περιγράφει με λεπτομέρειες έναν επιθετικό στρατιωτικό ελιγμό των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, σύμφωνα με τον οποίο σε λίγες ώρες φθάνουν στα Πομακοχώρια της Θράκης. Δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο ότι βάση όλων αυτών των σεναρίων αποτελεί το «σχέδιο βαριοπούλα» των Τούρκων στρατηγών - αντιπάλων του Ερντογάν, οι οποίοι ετοίμαζαν κατάσταση αποσταθεροποίησης χρησιμοποιώντας ελληνοτουρκικό πολεμικό επεισόδιο. Το γεγονός ότι ο Ερντογάν «τσουβάλιασε» τους στρατηγούς δεν σημαίνει ότι το τουρκικό κράτος σταμάτησε να προασπίζεται τα συμφέροντα των «Τούρκων» στη Θράκη...
Σενάρια εισβολής
Άλλες εποχές τέτοια σενάρια πιθανόν να προκαλούσαν χαμόγελα όλο νόημα στο Πεντάγωνο. Μόνο που οι εποχές αλλάξανε και στα Γενικά Επιτελεία του Πενταγώνου όχι μόνο δεν γελάνε, αλλά εμφανίζονται υπέρμετρα «κουμπωμένοι». Γιατί το σενάριο του σερ Μαρκεζίνη δεν είναι το μοναδικό που εξετάζουν στο Πεντάγωνο…
Γι’ αυτό και το απόσπασμα από το βιβλίο του σερ Β. Μαρκεζίνη κάθε άλλο παρά στο... χαλαρό πέρασε. Τι λέει ο Μαρκεζίνης στο βιβλίο του «Μια νέα εξωτερική πολιτική για την Ελλάδα»:
«Θα μπορούσαν οι Τούρκοι να βρουν ανοικτό τον δρόμο ανατολικά του ποταμού Άρδα – δυτικά της Ορεστιάδας – και από εκεί, ακολουθώντας τη γραμμή βόρεια και μετά βορειοανατολικά, να βρεθούν στα Πομακοχώρια της Ροδόπης, πίσω από τις ελληνικές γραμμές».
Το σενάριο είναι εφιαλτικό, αλλά καθόλου απίθανο, αν αποφασιστεί η υλοποίησή του. Ο Β. Μαρκεζίνης περιγράφει ακόμη πώς θα μπορούσαν οι τουρκικές δυνάμεις να κυκλώσουν τις ελληνικές, επιχειρώντας «ισχυρή επίθεση ενισχυμένης θωρακισμένης ταξιαρχίας στο ελληνικό έδαφος στο ύψος του χωριού Λάβαρα, με σκοπό να δημιουργήσουν ρήγμα για διείσδυση κατά μήκος του οδικού άξονα Λάβαρα-Πρωτοκλήσι-Κυριάκι-Περιστεράκι».
Ο Μαρκεζίνης συνεχίζει την περιγραφή της δυνητικής τουρκικής επίθεσης κάνοντας λόγο για ταυτόχρονη ρίψη αλεξιπτωτιστών κατά τον άξονα και «διείσδυση δεύτερης θωρακισμένης τουρκικής ταξιαρχίας βορείως του Άρδα». «Ο καιρός θα δείξει ποιοι έχουν δίκαιο: οι εφησυχάζοντες ή οι ανησυχούντες», κλείνει το σύντομο αυτό απόσπασμα του βιβλίου του ο Μαρκεζίνης, κάνοντας κάποιους στο Πεντάγωνο να... ιδρώνουν, αφού χαράσσοντας τις πορείες που περιγράφει ο σερ Μαρκεζίνης, το πολεμικό σενάριο δείχνει πολύ λογικό.
Στο Πεντάγωνο οι επιτελείς του στρατού έχουν μελετήσει το ενδεχόμενο, όπως και ένα εναλλακτικό πιθανό σενάριο που προβλέπει πρώτο χτύπημα στο χωριό Λάβαρα, αμέσως μετά στις Φέρρες και συγχρόνως στην περιοχή Μάκρη και Ν. Χίλη, μια κίνηση που κόβει τον Έβρο στη μέση.
Θα πείτε προφανώς ότι όσοι σκέφτονται πολέμους και αρματομαχίες το 2010 μάλλον βλέπουν πολλές πολεμικές ταινίες, ωστόσο όλα τα παραπάνω έχουν σοβαρή πιθανότητα να συμβούν σε περίπτωση που η κατάσταση στη Θράκη ξεφύγει εντελώς και η Τουρκία θελήσει να το παίξει «προστάτιδα» δύναμη των «Τούρκων» που ζουν εκεί.
Η κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ομαλή και απόδειξη είναι ότι όσα κι αν δίνει η Αθήνα στο σκληρό κομμάτι της μειονότητας εκείνη προκαλεί ζητώντας κι άλλα, έχοντας ως λαβή εμπλοκής στις ελληνικές εσωτερικές υποθέσεις το υπερδραστήριο τουρκικό προξενείο.
Στις δημοτικές εκλογές δύο συνδυασμοί που δηλώνουν «τουρκικοί» κατεβαίνουν σε Ξάνθη και Κομοτηνή. Η καταγραφή της δύναμής τους έχει μεγάλη σημασία και στο Πεντάγωνο θεωρούν την εξέλιξη ιδιαίτερα σοβαρή, αφού εκτιμούν ότι οι «Τούρκοι» της Θράκης έχουν έναν στόχο: κάποια στιγμή να κατορθώσουν να ζητήσουν και να κάνουν δημοψήφισμα για αυτονομία! Κι εδώ αρχίζουν τ’ άλλα σενάρια. Αυτά του σερ Βασίλη, αλλά και των στρατηγών.http://www.topontiki.gr/article/11232
Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2010
Turkish-Italian forum to be held in Rome
The 7th Turkish-Italian Forum, which is being jointly organized by the Turkish Foreign Ministry and the Italian bank Unicredit, will take place in Rome on Monday and Tuesday.
On the second day of the forum, Turkish Foreign Minister Ahmet Davutoglu and his Italian counterpart, Franco Frattini, will deliver speeches, according to Turkish diplomatic sources.
Cooperation opportunities within the scope of research and development activities carried out by Turkey and Italy on sustainable energy and IT technologies will also be discussed during the first day of the forum.
"Relations between Turkey, Italy and the EU under the conditions of the global political and economic crisis" will be on the agenda of a panel discussion to be held on the second day, sources added.
The Turkish-Italian Forum has been held in Istanbul and Rome on a rotating basis since 2004.
The foreign ministers of Turkey and Italy, as well as politicians, academics, journalists, civil society representatives and opinion leaders from both countries will be among the participants at the forum
On the second day of the forum, Turkish Foreign Minister Ahmet Davutoglu and his Italian counterpart, Franco Frattini, will deliver speeches, according to Turkish diplomatic sources.
Cooperation opportunities within the scope of research and development activities carried out by Turkey and Italy on sustainable energy and IT technologies will also be discussed during the first day of the forum.
"Relations between Turkey, Italy and the EU under the conditions of the global political and economic crisis" will be on the agenda of a panel discussion to be held on the second day, sources added.
The Turkish-Italian Forum has been held in Istanbul and Rome on a rotating basis since 2004.
The foreign ministers of Turkey and Italy, as well as politicians, academics, journalists, civil society representatives and opinion leaders from both countries will be among the participants at the forum
US midterm elections reset lobby dynamics for Turkey
A more Republican-leaning Congress brought by Tuesday's midterm elections in the United States is a mixed blessing for the future of the U.S.-Turkish relationship, diplomats and analysts said Thursday.
"We eventually got rid of the Californian gang, and it's good," said one Turkish diplomat privately, referring to campaign losses for both Democrat House Speaker Nancy Pelosi and Democrat Howard Berman, who were known to be hostile to Turkey. California has a large Armenian community.
Pelosi will cede her post to the present Republican minority leader, John Boehner, with whom Turkish diplomats have good working relations.
Berman, the pro-Armenian chairman of the House Foreign Affairs Committee, will also be replaced by a Republican, likely Ileana Ros-Lehtinen.
Ethnic Turks win office
Two Turkish-Americans were victorious on Nov. 2 in their campaigns for office, according to the Turkish Coalition USA Political Action Committee, or TC-USA PAC.
The winners, Jay Karahan and John Alpay, two of five Turkish-Americans running for office in the 2010 elections, represent a young but growing interest among the Turkish-American community in civic activism, TC-USA PAC said.
Karahan was re-elected by a wide margin to his position as Presiding Judge of the Harris County Criminal Court 8 in Houston, Texas. Alpay, an attorney and community activist in San Clemente, California, was elected as Area 3 Trustee for the Capistrano Unified School District, one of the largest districts in the state.
"We are extraordinarily proud that Judge Karahan and John Alpay were judged by their constituents yesterday and found to have the qualities necessary to be a public servant," said Lincoln McCurdy, treasurer of the TC-USA PAC.
"But we are just as proud of all five candidates for investing time and money on campaigns to help bolster the Turkish-American community’s presence in American civic life. They represent the first significant step in a long journey for Turkish-American activism, setting the stage for the eventual election of a Turkish-American to national office," McCurdy said.
The changes affecting Turkey mirrored the trend across the country, as Tuesday's midterm elections dealt a massive upset to Democratic President Barack Obama, with the opposition Republicans regaining the control of the House of Representatives, Congress' lower chamber. The Democrats managed to keep their control in the Senate, Congress' upper chamber, but their formerly comfortable majority diminished.
For Turkey, however, the so-called Armenian lobby remains strong in both houses of Congress. For example, Republican Representative Mark Kirk of Illinois, a leading sponsor of the "Armenian Genocide" resolution in the House, won his election bid to the U.S. Senate in Illinois, filling the seat once held by Obama.
Also in a hotly contested race, Senate majority leader Harry Reid, a Democrat from Nevada, an "Armenian Genocide" resolution co-sponsor, won re-election, as did the same bill's other co-sponsors, Senators Barbara Boxer, a Democrat from California, and Charles Schumer, a Democrat from New York.
In the House, all major pro-Armenian lawmakers were re-elected, with the exception of George Radanovich, a Republican from California, who previously announced his decision not to run again.
In the 1990s, Turkish diplomats dealing with the United States had a motto: "Democratic presidents and Republican Congresses,” since Republicans were less concerned about Turkey’s human rights history.
The situation in Turkey, however, has changed in the last 15 years or so. Whereas Turkey was once a loyal ally of the United States, it now has its own independent foreign policies and initiatives, particularly in the Middle East, including rapidly improving ties with Iran and Syria and a worsening relationship with Israel. As such, many U.S. conservatives, especially in the Republican Party, are upset with Turkey.
Lame-duck sessions
The new Congress to be elected Tuesday will take office Jan. 3, and any congressional sessions between now and the New Year are called "lame duck" sessions. There is a slight chance two important things could happen for Turkey during the lame-duck sessions. First, there has been no U.S. ambassador in Ankara for more than three months. Obama's ambassadorial nominee for Ankara, Frank Ricciardone, has so far failed to win Senate confirmation as prominent Republican Senator Sam Brownback of Kansas has effectively blocked Ricciardone’s nomination.
Ricciardone can at best be confirmed in the Senate's lame-duck sessions beginning in mid-November on the condition that Brownback lifts his veto. Brownback was elected governor of Kansas on Tuesday and will leave his Senate job at the end of the year.
If Brownback were to lift his hold on Ricciardone – despite there being no sign of such intent – and the Senate confirmed Ricciardone, the latter could take his job in Ankara. However, if Brownsback does not lift his veto and the Congress does not vote for Ricciardone, the Ankara envoy’s seat will remain vacant at least until the new Congress is convened in January.
Secondly, Turkey is also concerned about a vote on the "Armenian genocide" resolution pending in the House of Representatives during the lame-duck season.
The House Committee on Foreign Affairs narrowly approved the "genocide" bill in March, and the resolution is awaiting a possible vote on the House floor. U.S. Armenians are seeking a vote on the resolution in one of the lame-duck sessions, but Obama's administration is standing resolutely against this bill.
Many Republicans are ultimately angry about Ankara's rapprochement with Iran and the new hostile relationship between Turkey and Israel; if this situation continues, they could take hostile action against Turkey.
Moreover, if pro-Armenian deputies do not bring forth a “genocide” resolution bill during the lame-duck sessions, they could conceivably reintroduce such a bill after Jan. 3. Many Republicans, angry with Turkey, could back these bills
"We eventually got rid of the Californian gang, and it's good," said one Turkish diplomat privately, referring to campaign losses for both Democrat House Speaker Nancy Pelosi and Democrat Howard Berman, who were known to be hostile to Turkey. California has a large Armenian community.
Pelosi will cede her post to the present Republican minority leader, John Boehner, with whom Turkish diplomats have good working relations.
Berman, the pro-Armenian chairman of the House Foreign Affairs Committee, will also be replaced by a Republican, likely Ileana Ros-Lehtinen.
Ethnic Turks win office
Two Turkish-Americans were victorious on Nov. 2 in their campaigns for office, according to the Turkish Coalition USA Political Action Committee, or TC-USA PAC.
The winners, Jay Karahan and John Alpay, two of five Turkish-Americans running for office in the 2010 elections, represent a young but growing interest among the Turkish-American community in civic activism, TC-USA PAC said.
Karahan was re-elected by a wide margin to his position as Presiding Judge of the Harris County Criminal Court 8 in Houston, Texas. Alpay, an attorney and community activist in San Clemente, California, was elected as Area 3 Trustee for the Capistrano Unified School District, one of the largest districts in the state.
"We are extraordinarily proud that Judge Karahan and John Alpay were judged by their constituents yesterday and found to have the qualities necessary to be a public servant," said Lincoln McCurdy, treasurer of the TC-USA PAC.
"But we are just as proud of all five candidates for investing time and money on campaigns to help bolster the Turkish-American community’s presence in American civic life. They represent the first significant step in a long journey for Turkish-American activism, setting the stage for the eventual election of a Turkish-American to national office," McCurdy said.
The changes affecting Turkey mirrored the trend across the country, as Tuesday's midterm elections dealt a massive upset to Democratic President Barack Obama, with the opposition Republicans regaining the control of the House of Representatives, Congress' lower chamber. The Democrats managed to keep their control in the Senate, Congress' upper chamber, but their formerly comfortable majority diminished.
For Turkey, however, the so-called Armenian lobby remains strong in both houses of Congress. For example, Republican Representative Mark Kirk of Illinois, a leading sponsor of the "Armenian Genocide" resolution in the House, won his election bid to the U.S. Senate in Illinois, filling the seat once held by Obama.
Also in a hotly contested race, Senate majority leader Harry Reid, a Democrat from Nevada, an "Armenian Genocide" resolution co-sponsor, won re-election, as did the same bill's other co-sponsors, Senators Barbara Boxer, a Democrat from California, and Charles Schumer, a Democrat from New York.
In the House, all major pro-Armenian lawmakers were re-elected, with the exception of George Radanovich, a Republican from California, who previously announced his decision not to run again.
In the 1990s, Turkish diplomats dealing with the United States had a motto: "Democratic presidents and Republican Congresses,” since Republicans were less concerned about Turkey’s human rights history.
The situation in Turkey, however, has changed in the last 15 years or so. Whereas Turkey was once a loyal ally of the United States, it now has its own independent foreign policies and initiatives, particularly in the Middle East, including rapidly improving ties with Iran and Syria and a worsening relationship with Israel. As such, many U.S. conservatives, especially in the Republican Party, are upset with Turkey.
Lame-duck sessions
The new Congress to be elected Tuesday will take office Jan. 3, and any congressional sessions between now and the New Year are called "lame duck" sessions. There is a slight chance two important things could happen for Turkey during the lame-duck sessions. First, there has been no U.S. ambassador in Ankara for more than three months. Obama's ambassadorial nominee for Ankara, Frank Ricciardone, has so far failed to win Senate confirmation as prominent Republican Senator Sam Brownback of Kansas has effectively blocked Ricciardone’s nomination.
Ricciardone can at best be confirmed in the Senate's lame-duck sessions beginning in mid-November on the condition that Brownback lifts his veto. Brownback was elected governor of Kansas on Tuesday and will leave his Senate job at the end of the year.
If Brownback were to lift his hold on Ricciardone – despite there being no sign of such intent – and the Senate confirmed Ricciardone, the latter could take his job in Ankara. However, if Brownsback does not lift his veto and the Congress does not vote for Ricciardone, the Ankara envoy’s seat will remain vacant at least until the new Congress is convened in January.
Secondly, Turkey is also concerned about a vote on the "Armenian genocide" resolution pending in the House of Representatives during the lame-duck season.
The House Committee on Foreign Affairs narrowly approved the "genocide" bill in March, and the resolution is awaiting a possible vote on the House floor. U.S. Armenians are seeking a vote on the resolution in one of the lame-duck sessions, but Obama's administration is standing resolutely against this bill.
Many Republicans are ultimately angry about Ankara's rapprochement with Iran and the new hostile relationship between Turkey and Israel; if this situation continues, they could take hostile action against Turkey.
Moreover, if pro-Armenian deputies do not bring forth a “genocide” resolution bill during the lame-duck sessions, they could conceivably reintroduce such a bill after Jan. 3. Many Republicans, angry with Turkey, could back these bills
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)